Ponad 63 tys. firm uzyskało już gwarancje de minimis od Banku Gospodarstwa Krajowego. Łączna ich kwota wyniosła 12,695 mld zł, co oznacza, że przedsiębiorcy mogli zaciągnąć kredyty na kwotę 22,53 mld zł. To dane na 31 lipca 2014 r. Firmy dobrze oceniają kredyty obrotowe z gwarancją de minimis — wynika z badania Banku Gospodarstwa Krajowego przeprowadzonego wśród 973 przedsiębiorstw z sektora MŚP, które skorzystały z takiej formy wsparcia.
Przyczyna tego jest dość prosta: niemal 20 proc. z badanych przedsiębiorców, którzy otrzymali takie gwarancje, stwierdziło, że bez nich nie dostaliby kredytu. Następne 14 proc. respondentów, którzy otrzymaliby kredyt nawet bez gwarancji de minimis, stwierdziło, że byłby on średnio o 30 proc. niższy.
Pomoc dla MSP
Aż 18 proc. przedsiębiorstw, które potem otrzymały kredyt z gwarancją de minimis, wcześniej miało trudności z finansowaniem zewnętrznym; 14 proc. z nich otrzymało co prawda takie finansowanie, ale na mniej korzystnych warunkach, zaś 4 proc. nie dostało pożyczki lub kredytu. Dotyczyło to w przeważającej większości mikrofirm. To dlatego liderami w pozyskiwaniu tak gwarantowanych kredytów są właśnie takie przedsiębiorstwa, zwykle prowadzące działalność dopiero od roku do trzech lat (27 proc.) oraz start-upy (21 proc.). Maksymalna kwota gwarancji zadowoliła aż 94 proc. przedsiębiorstw, choć połowa ankietowanych pozyskała kredyt z gwarancją poniżej 100 tys. zł.
Okres gwarancji za satysfakcjonujący uznało 83 proc. badanych firm, przy czym najwięcej zadowolonych znalazło się w grupie firm średnich (85 proc.), choć różnice między respondentami z różnych przedsiębiorstw były w tej kwestii niewielkie, maksymalnie wynoszące 5 proc. Aż 91 proc. firm deklaruje, że dzięki gwarancjom de minimis utrzymały lub poprawiły swoją pozycję rynkową (po połowie utrzymało i poprawiło),78 proc. zaobserwowało ustabilizowanie sytuacji finansowej firmy, w 55 proc. przypadków obroty przedsiębiorstwa wzrosły, a w 59 proc. w wyniku pozytywnej zmiany sytuacji w firmie można było dokonać nowych inwestycji. W 53 proc. firm utrzymano dzięki tym kredytom miejsca pracy lub ograniczono zwolnienia, zaś w 42 proc. badanych firm utworzono nowe miejsca pracy.
Pewność spłaty
Gwarancja de minimis to forma zabezpieczenia kredytu, stosowanego na wypadek, gdyby kredytobiorca nie spłacił go w terminie określonym w umowie. Daje ona bankowi kredytującemu pewność spłaty, bo jeśli kredytobiorca nie będzie mógł dokonać spłaty z własnych środków, to dokona jej podmiot udzielający gwarancji — gwarant. Rozliczenia w tej sytuacji będą później prowadzone pomiędzy gwarantem a kredytobiorcą, bowiem będzie on musiał zwrócić wypłaconą z racji gwarancji kwotę wraz z odsetkami. Kwota takiej gwarancji nie może przekroczyć 3,5 mln zł, przy czym jest ona zależna od wielkości pomocy de minimis, jaką przedsiębiorca otrzymał w danym roku podatkowym oraz dwóch poprzedzających go latach podatkowych. Udzielana jest na zabezpieczenie spłaty kredytu obrotowego lub inwestycyjnego dla mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy.
Kredyt taki przyznawany jest zgodnie z przepisami banku kredytującego, którym musi być bank posiadający umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, zarządzającym tą formą pomocy publicznej. Wymaga on zwykłej analizy zdolności kredytowej podmiotu, stosowanej w wypadku wszystkich innych typów kredytów. W przypadku kredytu obrotowego gwarancja udzielana jest maksymalnie na okres 27 miesięcy. Zabezpiecza do
60 proc. kwoty kredytu, ale nie obejmuje odsetek oraz innych jego kosztów. Stawka prowizji za nią wynosi 0,5 proc. kwoty gwarancyjnej rocznie. Zabezpieczenie stanowi weksel in blanco przedsiębiorstwa lub jego właściciela. Kredyt obrotowy z gwarancją de minimis może być zarówno linią kredytową, kredytem w rachunku bieżącym, jak i kredytem jednorazowym. Można go użyć do takich celów, jak zapłacenie faktur za usługi i towary, uregulowanie ZUS, podatków i innych zobowiązań, spłatę kredytu obrotowego w innym banku (ale nie w tym samym), rozwój przedsiębiorstwa. W przypadku kredytu inwestycyjnego gwarancja udzielana jest maksymalnie na okres 99 miesięcy.
Podobnie jak w przypadku kredytu obrotowego zabezpiecza do 60 proc. kwoty kredytu, nie obejmuje odsetek ani innych kosztów, a jej zabezpieczenie stanowi weksel własny przedsiębiorcy. Prowizja za jej udzielenie wynosi 0,5 proc. kwoty gwarantowanej w stosunku rocznym. Kredyt ten może być użyty na cele inwestycyjne, czyli budowę, rozbudowę oraz modernizację obiektów, w których jest lub ma być prowadzona działalność gospodarcza, lub zakup maszyn, urządzeń czy samochodów.
Nie można użyć kredytów z gwarancją de minimis na takie cele jak spłata zadłużenia w banku kredytującym lub spłata kredytu inwestycyjnego w innym banku oraz refinansowanie wydatków poniesionych przez kredytobiorcę przed zawarciem umowy kredytu inwestycyjnego z taką gwarancją. Nie wolno też używać go do inwestycji kapitałowych, zakupu instrumentów finansowych, wierzytelności czy zakupu zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Firmy, które ubiegają się o kredyt z gwarancją de minimis, muszą posiadać zdolność kredytową, nie mogą figurować w Bankowym Rejestrze Niesolidnych Klientów lub w bazach BIK oraz nie mogą być zobowiązane do zwrotu pomocy publicznej.
Ponadto w okresie 3 miesięcy przed datą złożenia wniosku kredytowego nie mogą posiadać zadłużenia przeterminowanego na kwotę wyższą niż 500 zł lub też zobowiązania kredytowego, które zakwalifikowano jako należność zagrożoną lub wypowiedzianego przez ewentualnego kredytodawcę kredytu.