Przepisy ograniczają możliwość podwyższania czynszu
21 czerwca 2001 r. Sejm uchwalił ustawę o ochronie praw lokatorów. Zdaniem właścicieli mieszkań, ustawa ta całkowicie ogranicza z kolei ich prawa.
Ustawa o ochronie praw lokatorów zbulwersowała całe środowisko związane z rynkiem nieruchomości. O jej szkodliwości przekonani są właściciele mieszkań, zarządcy nieruchomości, deweloperzy, którzy postawili na budowanie mieszkań przeznaczonych do wynajmu czy wreszcie sami pośrednicy. Ustawa weszła w życie 10 lipca 2001 r., a już 13 lipca Polska Unia Właścicieli Nieruchomości złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek, w którym wykazała niezgodność przepisów dotyczących czynszu z konstytucją. Nad zaskarżeniem ustawy do Trybunału pracuje także Polska Federacja Rynku Nieruchomości oraz środowiska zarządców. Swoje stanowisko w tej sprawie przedstawią 25 lipca 2001 r.
Sprawa czynszu
Właściciele mieszkań są najbardziej zbulwersowani przepisami ograniczającymi możliwość podwyższania czynszu, ponieważ nie będą mogli czerpać zysków z najmu. Zgodnie z ustawą, w danym roku podwyżki te nie mogą przekraczać inflacji o ponad 50 proc. jeżeli roczna wysokość czynszu nie przekracza 1 proc. kosztu budowy lokalu (tzw. wartość odtworzeniowa), o ponad 25 proc., jeżeli roczna wysokość czynszu jest wyższa niż 1 proc., ale nie przekracza 2 proc. kosztu budowy lokalu i wreszcie o ponad 15 proc., jeżeli roczna wysokość czynszu jest wyższa niż 2 proc. tzw. wartości odtworzeniowej. Jednak w przepisach przejściowych znalazła się zasada, że do 31 grudnia 2004 r. maksymalna wysokość czynszu w stosunkach najmu powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy, w których w dniu jej wejścia w życie obowiązywał czynsz regulowany, nie może przekroczyć w stosunku rocznym 3 proc. wartości odtworzeniowej lokalu.
Lokator nietykalny
Ustawa chroni wszystkich lokatorów przed skutkami eksmisji. Sądy muszą teraz rozstrzygać, czy osobie która ma zostać wyeksmitowana należy się lokal socjalny. Sąd nie może przy tym odmówić takiego uprawnienia osobom, które nie mają możliwości zamieszkania w lokalu innym niż dotychczas zajmowany, jeżeli osobami takimi są: kobieta w ciąży, małoletni, niepełnosprawny, ubezwłasnowolniony wraz z osobą sprawującą nad nim opiekę, obłożnie chory, emeryt i rencista spełniający kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, bezrobotny albo osoba spełniająca określone uchwałą rady gminy przesłanki niezbędne do uzyskania lokalu socjalnego. Obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego takim osobom spada na gminę.