Jak szybko sprawdzić, czy ktoś jest członkiem zarządu lub rady nadzorczej spółki i zdobyć o niej jeszcze inne informacje? Jest na to sposób.
Od urodzenia każdemu z nas zostaje przypisany niepowtarzalny i niezmienny numer PESEL. Ten ciąg 11 liczb może się przydać w różnych sytuacjach — nie tylko życiowych. Okazuje się, że pomaga także wyszukać informacje o kontrahentach lub o partnerach handlowych. Jak to możliwe? Dane — imię, nazwisko i numer PESEL wspólników, członków zarządu i rad nadzorczych większości spółek są wpisywane do jawnego Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) i ogłaszane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG). Postanowili to wykorzystać producenci programu komputerowego Lex.
— Moduł tego programu, a konkretnie informator prawno-gospodarczy, pozwala odszukać na zeskanowanych stronach MSiG daną osobę dzięki wpisaniu w wyszukiwarce jej numeru PESEL. Ukazują się wszystkie wpisy w KRS opublikowane w monitorze — wyjaśnia Piotr Smoczyński z firmy Wolters Kluwer, właściciela Leksa.
A jeśli nie znamy numeru PESEL szukanej osoby? Wówczas wystarczy, że wiemy, w jakiej choćby jednej spółce jest ona wspólnikiem, członkiem zarządu lub rady nadzorczej.
— Informator prawno-gospodarczy umożliwia odszukanie w MSiG wszystkich opublikowanych tam wpisów o spółce. Jeśli ta operacja się powiedzie, wtedy z łatwością odczytamy numer PESEL określonej osoby i szybko odnajdziemy informacje, w jakich jeszcze wpisach opublikowanych na stronach MSiG ta osoba figuruje — dodaje Piotr Smoczyński.
Rejestr i monitory
Korzystanie z programów komputerowych nie jest jedynym sposobem sprawdzenia, w jakich podmiotach gospodarczych zasiada konkretny człowiek.
— Zawsze można udać się do najbliższego wydziału sądu prowadzącego KRS. Prawo pozwala każdemu sprawdzić informacje o spółce, w tym o składzie osobowym zarządu czy rady nadzorczej — tłumaczy Małgorzata Gajewska, radca prawny z kancelarii White & Case.
Nie są to jedyne ważne dla biznesmenów informacje, jakie kryje KRS.
— Zależnie od formy prawnej przedsiębiorstwa można w KRS znaleźć takie dane, jak nazwę spółki, jej adres, formę prawną, w jakiej działa, dokładny przedmiot działalności, sposób reprezentacji wraz ze wskazaniem osób upoważnionych do składania oświadczeń w imieniu danego podmiotu, okres, na jaki podmiot utworzono, informację o umowie spółki lub statucie oraz dane o właścicielach — wymienia Paweł Litwiński, radca prawny z kancelarii Tomczak i Partnerzy.
W aktach rejestrowych znajdziemy także umowę spółki lub statut, listę wspólników, wzory podpisów osób upoważnionych do reprezentacji, wyciąg z umowy między spółką dominującą i zależną czy też plan zamierzonego połączenia spółek.
Sprawozdania finansowe
Podstawowymi i zarazem bogatymi źródłami informacji w tym zakresie są zresztą nie tylko KRS czy MSiG. Przydatny może być również Monitor Polski B, w którym publikuje się szczegółowe sprawozdania finansowe bogatych spółek. Mogą one być dla konkurencji łakomym kąskiem, gdyż zawierają cenną wiedzę o określonej spółce.
Kto powinien sporządzić roczne sprawozdanie finansowe? Do KRS muszą je składać głównie spółki kapitałowe (z o.o. i akcyjne), cywilne, jawne osób fizycznych i partnerskie, o ile uzyskały co najmniej 800 tys. euro przychodu netto w poprzednim roku obrotowym.
— Zakres sprawozdania finansowego zależy także od tego, czy to sprawozdanie podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego i dodatkowo publikacji w Monitorze Polskim B, co dotyczy między innymi banków i zakładów ubezpieczeń. Jeżeli sprawozdanie nie podlega badaniu przez rewidenta i publikacji w Monitorze, wówczas składa się z bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej obejmującej wprowadzenie do sprawozdania oraz innych informacji i objaśnień wymaganych przez prawo. Gdy zaś sprawozdanie podlega badaniu przez rewidenta, to obejmuje także zestawienie zmian w kapitale własnym i rachunek przepływów pieniężnych — objaśnia Małgorzata Gajewska.
Firmy niejednokrotnie nie składają sprawozdań do KRS i ich nie ogłaszają w Monitorze Polskim B. Chronią w ten sposób własne interesy. Jednak za takie działanie grozi kara grzywny lub ograniczenia wolności. Sankcje te wynikają z ustawy o rachunkowości.
Idzie nowe
Od 1 stycznia 2007 r. przedsiębiorcy zyskają również nowe możliwości w kontaktach z rejestrem sądowym, a to dzięki uchwalonej niedawno przez Sejm zmianie ustawy o KRS.
— Nowela umożliwi uzyskiwanie drogą elektroniczną, przy zastosowaniu bezpiecznego podpisu elektronicznego, informacji o spółkach, przesyłanie orzeczeń sądowych, składanie wniosków o wpis do KRS i udostępnianie tą drogą odpisów przez Centralną Informację KRS —wymienia Paweł Litwiński.
Dzięki tym zmianom w przepisach sięganie po cenne informacje z KRS będzie jeszcze łatwiejsze. A to z kolei poszerzy możliwości prześwietlania przez przedsiębiorcę jego kontrahentów.