1. Sztywny limit dla sektora
8 mld zł
Taki może być maksymalny deficyt sektora samorządowego
Z tego:
0,5 mld zł Podziałem takiej kwoty zajmie się minister finansów, uwzględniając zdarzenia losowe i stopień wykorzystania unijnych dotacji.
3,75 mld zł Tyle będzie dzielone między wszystkie samorządy (tzw. kwota gwarantowana*)
3,75 mld zł Tyle będzie dzielone między samorządy, które mają poślizg w programie inwestycyjnym i przez to mają niższy deficyt od planu (tzw. kwota uzupełniająca*)
*Relacja między kwotą gwarantowaną i uzupełniającą może być inna, jeśli Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego postanowi inaczej.
2. Ograniczenia w tworzeniu budżetów
Samorządy mają czas do 31 sierpnia na określenie dla Ministerstwa Finansów (MF) prognozy, jaki będzie w następnym roku ich wynik finansowy. Jeśli zapowiedziały nadwyżkę lub równowagę, nie mogą ostatecznie uchwalić budżetu z deficytem. Jeśli zapowiedziały deficyt, nie mogą ostatecznie uchwalić budżetu z deficytem wyższym od prognozy. MF może zażądać dodatkowych informacji od samorządów, co do których ma zastrzeżenia.
3. Procedura sanacyjna
Deficyt pod limitem (8 mld zł)
Jeśli zapowiedziany przez samorządy do 31 sierpnia łączny deficyt na przyszły rok nie przekracza 8 mld zł — limit nie został przekroczony, a więc nie ma problemu. W takiej sytuacji każdy poszczególny samorząd może uchwalić budżet zgodnie z prognozą wysłaną do MF, a nawet nieco podnieść deficyt (ale nie powyżej deficytu osiągniętego w ubiegłym roku).
Przebicie limitu (>8 mld zł)
Jeśli zapowiedziany przez samorządy łączny deficyt na przyszły rok przekracza 8 mld zł, uruchamiana jest procedura sanacyjna.
a/ Do 5 października MF ogłasza tzw. wskaźnik Kg. Konstrukcja wskaźnika wygląda następująco:
8 mld zł / przychody sektora*b/ Każdy samorząd na własną rękę wylicza sobie indywidualny wskaźnik, tzw. Kgi. Konstrukcja wskaźnika wygląda następująco:
Zaplanowany deficyt indywidualny / przychody indywidualne*
c/ Jeśli dany samorząd ma wyższy wskaźnik indywidualny (Kgi) niż ten zbiorczy (Kg), opublikowany przez MF, musi obniżyć deficyt, by wskaźniki się wyrównały. Przykład: MF ogłosiło wskaźnik 1/6, a danemu samorządowi wskaźnik indywidualny wyniósł 2/6, samorząd ten musi obniżyć swój deficyt o połowę.
*średnio z trzech ostatnich lat Źródło: opracowanie własne na podstawie MF