Relacja producent — dystrybutor: trudne rozstania

Jakub Słupski, Adwokat, Patpol Legal
opublikowano: 17-05-2020, 22:00

W 2018 r. polskie środowisko dystrybutorów samochodów zelektryzowała wiadomość o wypowiedzeniu przez Jaguar Land Rover (JLR) umowy importowej z British Automotive Polska (BAP), spółki wchodzącej w skład British Automotive Holding (BAH), co miało zakończyć trwającą kilkanaście lat współpracę i de facto postawiło pod znakiem zapytania przyszłość importera.

BAH wydawał się całkowicie zaskoczony posunięciem producenta, a jego akcje drastycznie straciły na wartości. Czy tego szoku dało się uniknąć?

W relacjach między producentami a dystrybutorami rozwody są na porządku dziennym. Nic nie trwa wiecznie, tym bardziej w biznesie, gdzie liczy się umiejętność dostosowywania się do trendów rynkowych. Rodzi to niebezpieczeństwa dla obu stron: producenci zmuszeni są polegać na systemie sprzedaży stworzonym przez lokalnego partnera i na jego sieci kontaktów, natomiast dystrybutorzy, szczególnie współpracujący tylko z jednym podmiotem, skazani są na pewne uzależnienie od silniejszego kontrahenta. W przypadku sporów problematyczne mogą okazać się zwłaszcza zasoby własności intelektualnej. Należą do nich nie tylko znaki towarowe czy nazwa firmy, ale też np. domeny internetowe i know-how, do którego możemy zaliczyć m.in. strukturę sprzedaży, bazy klientów i kontrahentów czy dane finansowe. Brak odpowiedniego uregulowania tego, kto i na jakich zasadach może korzystać z tych zasobów, może doprowadzić do poważnych wątpliwości prawnych, a w przypadku rozstania — do nieprzewidywalnych sporów. Relacje oparte na zaufaniu są dobre, ale tylko tak długo, jak długo współpraca układa się dobrze.

Czym konkretnie grozi niekontrolowane rozstanie? Dla dystrybutora ryzyko jest jasne — z dnia na dzień może okazać się, że traci najważniejszego czy wręcz jedynego kontrahenta, a wraz z nim cały model biznesowy. Bardziej zniuansowane są zagrożenia dla producenta. W toku współpracy często to dystrybutor buduje sieć sprzedaży, nawiązuje relacje z kontrahentami, a nawet odpowiada za promocję marki czy bezumownie wykorzystuje znaki towarowe — za cichym przyzwoleniem uprawnionego. Nagłe zakończenie współpracy może więc spowodować utratę rynku, a jeżeli rozstanie będzie wrogie, poważne utrudnienia w jego odzyskaniu. Dystrybutor może też próbować nadal działać na rynku, pozyskując towary z innego źródła niż wcześniej.

Zdrowy Biznes
Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi wpływu pandemii koronawirusa na biznes oraz programów pomocowych
ZAPISZ MNIE
×
Zdrowy Biznes
autor: Katarzyna Latek
Wysyłany nieregularnie
Katarzyna Latek
Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi wpływu pandemii koronawirusa na biznes oraz programów pomocowych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: rodo@bonnier.pl. W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: iod@bonnier.pl. Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

Rozwiązaniem jest uregulowanie współpracy już na samym początku. Zważywszy że to producent jest właścicielem marki i powinien móc swobodnie nią dysponować, głównym sposobemochrony interesów dystrybutora są umowy z długim okresem wypowiedzenia, co będzie rekompensować ryzyko zmiany wizji biznesowej producenta. Natomiast producent po pierwsze powinien zabezpieczyć swoje prawa własności intelektualnej, np. samodzielnie rejestrując domeny internetowe związane z jego marką, a po drugie zagwarantować sobie dostęp do know- -how dystrybutora, szczególnie w zakresie sieci sprzedaży i kontaktów z kontrahentami.

Czy umowy między JLR a BAP spełniały te założenia? Nie dowiemy się tego bez wglądu w dokumenty, zresztą wydaje się, że groźba twardego rozstania została na razie oddalona — w komunikacie z 20 stycznia 2020 r. BAH informowała, że przedłużono termin obowiązywania umowy importerskiej do 31 marca 2021 r. Nie zmienia to faktu, że bezpieczeństwo prawne obu stron relacji producent — dystrybutor wymaga starannego uregulowania zasad współpracy, w tym skutków jej zakończenia.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jakub Słupski, Adwokat, Patpol Legal

Polecane