Rezerwy szkodzą bankowości
KONIECZNE ZMIANY: Rezerwy obowiązkowe w Polsce powinny zostać obniżone do poziomu 2 proc., czyli poziomu przyjętego w rozwiniętych krajach europejskich — uważa Andrzej Szukalski, prezes Związku Banków Polskich. fot. ARC
Związek Banków Polskich zamierza konsekwentnie dążyć do obniżenia rezerw obowiązkowych w Polsce do poziomu przyjętego w Europie.
— Rezerwy powinny zostać obniżone do poziomu 2 proc., czyli przyjętego w Unii Europejskiej, do czasu kiedy do niej wstąpimy — mówi Andrzej Szukalski, prezes ZBP.
Większość polskich banków musi oddawać część powierzanych im kwot na nie oprocentowane konto w NBP. Wysokość tych kwot sięga obecnie nawet 14 proc. lokat. Z rezerw są zwolnione jedynie banki znajdujące się w trudnej, lecz nie beznadziejnej sytuacji finansowej — mogą wtedy zachęcać klientów wyższym oprocentowaniem depozytów.
— Obniżenie rezerw będzie korzystne dla klientów, koszt kredytów powinien się wtedy obniżyć o 1-2 punkty. Ostatnio NBP zgodził się, że rezerwy obowiązkowe są problemem dla polskich banków. I choć miały być radykalnie obniżone na początku tego roku, termin przełożono na koniec półrocza. Do tej pory ani NBP, ani Ministerstwo Finansów nie mają pomysłu, kto ma ponieść koszty całej operacji — dodaje Andrzej Topiński z zarządu ZBP.
Jak podaje ZBP, w 1998 r. w Polsce spadła efektywność działania sektora bankowego. Obniżyły się wskaźniki: ROA netto wyniósł 1,1 proc. (stopa zwrotu z aktywów) i ROE netto — 17,3 proc. (stopa zwrotu z kapitału) — w roku 1997 wyniosły odpowiednio 2,1 i 43,2 proc. Wynik finansowy brutto sektora bankowego wyniósł w ubiegłym roku 5423,7 mln zł i był niższy o 1360,9 mln zł w porównaniu z rokiem 1997. Spadek wyniku finansowego spowodowała — zdaniem ZBP — zdecydowanie niższa marża odsetkowa uzyskiwana na operacjach kredytowych, lokacyjnych i od papierów wartościowych. Mimo wysokich kosztów i relatywnie niskich dochodów, wynik operacyjny brutto polskich banków wzrósł w porównaniu z 1997 r. o 143,6 mln zł (1,7 proc.), osiągając 8492,6 mln zł. Wartość sumy bilansowej brutto sektora bankowego wzrosła w ciągu roku o 26,9 proc. i wyniosła na koniec 1998 r. 334296,8 mln zł.
Główny cel swojej działalności w najbliższej przyszłości ZBP widzi w dostosowaniu polskiego systemu bankowego do standardów Unii. Zmiany mają dotyczyć nie tylko rezerw obowiązkowych, ale również zniesienia instytucji hipoteki ustawowej.
— Problemem jest także tajemnica bankowa. Uważamy, że dane z banków powinny być udostępniane jedynie na podstawie decyzji sądu w przypadku walki z przestępczością. Obecnie przygotowujemy się także na wszelkie możliwe problemy, które mogą wystąpić w związku z nadejściem roku 2000 — informuje Andrzej Szukalski.