Nie w każdym przypadku przychód z tzw. nieodpłatnego świadczenia jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). To jednak możliwe w relacjach biznesowych istniejących w rodzinie. Potwierdza to dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w pozytywnej interpretacji indywidualnej w sprawie zwolnienia z długu osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. W tym przypadku chodzi o dług związany ze zmianą planów prowadzenia biznesu.
Podatnik, który wystąpił o wydanie interpretacji, sprzedaje płytki ceramiczne. Po-dobną działalność prowadzi spółka jawna, której wspólnikami są rodzice i siostra podatnika. Spółka oferuje artykuły służące kompleksowemu wyposażeniu łazienek. Postanowili, że kontynuowanie tych dwóch form działania w tej samej branży jest niecelowe z ekonomicznego punktu widzenia.
Zobowiązania w aporcie
Podatnik miał wnieść swoje przedsiębiorstwo jako aport do spółki. Chciał przenieść składniki materialne i niematerialne, a także zobowiązania. Obawiał się, że nie będzie mógł wszystkich spłacić. Dotyczyły głównie zapłaty za towary handlowe nabyte przez podatnika, które chciał wnieść do spółki. Przychody z ich dalszej sprzedaży finalnym nabywcom w konsekwencji otrzyma spółka.
Z tego powodu uznano, że ona zapłaci dostawcom (producentom). Przeniesienie zobowiązań z prawnego punktu widzenia będzie stanowić przejęcie długu, co wymaga zgody wierzycieli albo zawarcia z nimi umowy przez spółkę. Podatnik spodziewał się, że to może być skomplikowane.
Zapadła decyzja, że spółka zapłaci za zobowiązania handlowe podatnika, mimo że nie dojdzie do przejęcia długu. We wniosku o interpretacje podkreślono też, że i tak ponosi ona obok podatnika solidarną odpowiedzialność za jego zobowiązania związane z prowadzonym przedsiębiorstwem.
W tej sytuacji po ich spłacie spółka nabędzie spłacone wierzytelności, po czym, jak przewidywano, podatnik prawdopodobnie nie będzie dysponował wystarczającymi kwotami na należności przysługujące spółce i ona go zwolni z ich zapłaty. Podatnik przedstawił plan, odwołując się do kodeksu cywilnego. Po czym wskazał na przepisy podatkowe, według których nie będzie musiał zapłacić PIT od przychodu, jakim jest zysk z faktu, że spółka nie będzie żądać od niego zapłaty.
Zwolnienie w I grupie
Jak wskazał, nieodpłatne zwolnienie go ze zobowiązania do zapłaty wierzytelności przysługujących spółce będzie podlegało podmiotowemu zwolnieniu z podatku. Wolna jest od PIT wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej.
Do pierwszej zaliczają się m.in. wstępni oraz rodzeństwo, czyli w omawianym przypadku rodzice i siostra podatnika. Nie ma przy tym znaczenia, że podatnik zostanie zwolniony ze spłaty wierzytelności przez podmiot będący osobową spółką prawa handlowego. Z punktu widzenia ustawy o PIT spółka taka nie ma jakiejkolwiek podmiotowości, a jej przychody i koszty należy rozliczać na poziomie jej wspólników. W konsekwencji należy uznać, że według przepisów podatkowych przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia polegającego na umorzeniu zobowiązania do zapłaty wierzytelności zostanie otrzymany nie od spółki, lecz od jej wspólników, czyli bliskiej rodziny podatnika.
Taki pogląd potwierdzono w interpretacjach wydanych w ostatnich latach w Bydgoszczy oraz w Warszawie (20 maja 2011 r. i 7 maja 2010 r.). Dyrektor warszawskiej izby zgodził się ze wszystkimi argumentami podatnika. Uznał jego prawną ocenę planowanych zamierzeń za prawidłowe i odstąpił od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy (interpretacja indywidualna z 6 listopada br., sygnatura IPPB1/415-944/12-2/AM).