Kredyt z poręczeniem w czasach, gdy polska gospodarka hamuje, wydaje się dobrym sposobem na uzyskanie wiarygodności dla banku. Czy rzeczywiście banki przychylniej patrzą na przedsiębiorców, którzy uzyskali gwarancję BGK? Dariusz Daniluk, prezes BGK:
Zdecydowanie tak. Zarówno poręczenie, jak i gwarancja BGK są korzystne dla obu stron — kredytobiorcy i banku. Kredytobiorcom rozwiązują lub zmniejszają problem zabezpieczenia. To ważne zwłaszcza dla przedsiębiorców dopiero rozpoczynających działalność, którzy mają krótką historię kredytową lub nie mają jej w ogóle. Ponadto zwiększają szanse wnioskodawcy na otrzymanie większej kwoty od banku lub uzyskanie lepszych warunków kredytowania. Korzyść dla banku to zmniejszenie ryzyka związanego z ewentualnym niespłaceniem zobowiązań przez klienta. Gwarancja BGK jest pewna. Nie ma wątpliwości, że po otrzymaniu kompletnego wezwania wypłacimy kwotę, na którą umówiliśmy się z wnioskodawcą gwarancji. Bardzo ważne dla banków kredytujących jest także to, że kredyty w części zabezpieczonej przez BGK nie obciążają ich kapitałów i nie trzeba na nie tworzyć rezerw.
Jaki jest koszt poręczenia?
Nasza oferta ma charakter rynkowy, opłata za gwarancję lub poręczenie musi więc odzwierciedlać ryzyko niewypłacalności klienta. Ponadto kredytobiorca musi mieć zdolność kredytową. Najwyższa stawka za rok poręczenia spłaty kredytu w ramach umowy portfelowej wynosi 2,0 proc. Prowizje są naliczane od kwoty poręczenia czy gwarancji i pobieranesą w okresach rocznych za czas ich obowiązywania. W przypadku spłaty kredytu przed terminem kredytobiorca nie płaci opłaty prowizyjnej za kolejny okres, a więc koszty z tytułu zabezpieczenia, jakie oferuje BGK, są odpowiednio niższe.
W przyszłym roku BGK wprowadzi program tzw. pomocy de minimis, który łagodniej potraktuje przedsiębiorców. Na czym będzie polegał?
Przygotowujemy się właśnie do wprowadzenia tzw. Portfelowej Linii Gwarancyjnej de minimis (PLD). To będzie
bezprecedensowy program. Do tej pory nie było w Polsce podobnego na taką skalę. BGK ma potencjał aby udzielić gwarancji o wartości 30 mld zł rocznie, co pozwoli uzyskać firmom kredyty obrotowe do 50 mld zł. Okres gwarancji wyniesie do dwóch lat i trzech miesięcy, a jej kwota sięgnie 3,5 mln zł na pojedynczy kredyt i do 60 proc. kredytu. W przeciwieństwie do pozostałych produktów ten program nie będzie miał charakteru rynkowego, lecz będzie formą dozwolonej pomocy publicznej dla małych i średnich firm. Dla gwarancji udzielonych w 2013
r., w pierwszym roku kredytobiorca nie będzie ponosił żadnych kosztów prowizyjnych. Będą one na poziomie zerowym. W drugim roku natomiast prowizje mają być dużo niższe od stawek rynkowych.
Czy bank może odmówić udzielenia kredytu, nawet jeśli wnioskodawca otrzymał poręczenie BGK?
W ramach umów portfelowych decyzję o udzieleniu kredytu z gwarancją czy poręczeniem BGK podejmuje bezpośrednio bank udzielający kredytu. Jeśli na etapie analizy wniosku o udzielenie kredytu bank
stwierdzi, że klient nie ma zdolności kredytowej, kredyt z zabezpieczeniem BGK nie może być udzielony.
Czy w ostatnich 4 latach wzrosła liczba wniosków o kredyty z poręczeniem?
W czasach koniunktury banki nie potrzebują dodatkowych zabezpieczeń, jednak pogorszenie sytuacji gospodarczej sprzyja wzrostowi atrakcyjności produktów z poręczeniem lub gwarancją. Zwłaszcza w ostatnich miesiącach zaobserwowaliśmy rosnące zainteresowanie kredytami z poręczeniem.
Warto jednak zaznaczyć, że BGK nie jest jedynym źródłem poręczeń. W Polsce od kilku lat działa, i to coraz lepiej, system instytucji poręczeniowych. W 21 z nich BGK jest udziałowcem. Tylko w trzech kwartałach tego roku wartość poręczeń dla przedsiębiorców z tego źródła wynosi ponad 520 mln zł. Po drugie, BGK jest operatorem funduszu JEREMIE, gdzie za pośrednictwem instytucji finansowych udziela gwarancji i poręczeń małym i średnim przedsiębiorstwom.
Przeznaczona na ten cel kwota przekracza 640 mln zł. Dysponujemy także produktami portfelowymi dla instytucji finansowych, którymi interesuje się coraz więcej banków. W 2012 r., do końca listopada, banki udzieliły poręczeń w trybie portfelowym na kwotę około 50 mln zł.
Czy przedsiębiorcy z każdej branży mogą się starać o kredyt z poręczeniem? Może niektóre sektory mają większe szanse na jego uzyskanie?
Wybór, komu udzielić kredytu, należy do banków. W naszych umowach portfelowych z bankami obowiązuje 20-proc. limit branżowy na dany sektor, który w praktyce nie stanowi ograniczenia. Dywersyfikacja portfela jest jednak większa niż ogólny limit branżowy, który my proponujemy.
Jakich zabezpieczeń wymaga BGK, udzielając poręczenia?
W ramach portfelowych linii poręczeniowych czy gwarancyjnych podstawowym zabezpieczeniem poręczenia lub gwarancji spłaty kredytu jest weksel własny in blanco z klauzulą „bez protestu". Dodatkowo klient składa oświadczenie o poddaniu się egzekucji.