Rada Ministrów przyjęła strategię poprawy sytuacji w sądownictwie oraz w administracji państwowej. Zakłada ona przyspieszenie komputeryzacji sądów, zatrudnienie większej liczby sędziów oraz zwalczanie korupcji w wymiarze sprawiedliwości.
Rząd opracował wspólnie z Komisją Europejską plan wzmocnienia sądownictwa i administracji w Polsce. Obszerny dokument zawiera cele do zrealizowania jeszcze w 2002 r.
Sądy do przeglądu
Zatory w sądach, oczekiwanie latami na wyroki oraz korupcja w wymiarze sprawiedliwości to główne bariery utrudniające życie firmom. W celu poprawy sytuacji rząd zamierza przede wszystkim przyspieszyć komputeryzację sądów. W 2002 r. 51 sądów ma uzyskać dostęp do resortowego komputerowego systemu łączności. W 6 sądach okręgowych ma nastąpić pilotażowe wdrożenie informatycznego systemu protokołowania w salach rozpraw. Rozpoczęto komputeryzację ksiąg wieczystych.
Planowane jest również wzmocnienie kadrowe. W tym roku ma przybyć 230 etatów sędziowskich, 50 asesorskich, 80 referendarzy sądowych oraz 355 w administracji sądowej.
Ma także ruszyć akcja zwalczania korupcji w wymiarze sprawiedliwości. W tym celu tysiąc urzędników wyższego szczebla objętych zostanie odpowiednim szkoleniem.
Więcej kontroli...
Ministerstwo Gospodarki ma opracować koncepcję wdrożenia systemu nadzoru rynkowego. Jego prawne i organizacyjne ramy mają powstać do końca czerwca.
W IV kwartale tego roku pojawi się system nadzoru nad produktami wprowadzanymi do obrotu. Zrestrukturyzowane i wzmocnione będą służby kontrolujące żywność. Inspekcja Jakości Artykułów Rolno-Spożywczych będzie kontrolować żywność eksportowaną, importowaną i znajdującą się w obrocie, aż do poziomu hurtowni. Detaliczny handel żywnością będzie pod lupą Państwowej Inspekcji Handlowej, a bezpieczeństwo żywności skontroluje Państwowa Inspekcja Sanitarna.
Wzmocniony zostanie nadzór ubezpieczeniowy. Rząd położy większy nacisk na zwalczanie procederu prania brudnych pieniędzy. W tym celu ma powstać system informatyczny służący gromadzeniu i analizie raportów z instytucji finansowych. Pracownicy wywiadu finansowego będą szkoleni w celu rozwinięcia współpracy międzynarodowej oraz kontaktów z instytucjami finansowymi i kredytowymi.
...wobec branż
W 2003 r. mają zakończyć się prace nad satelitarnym monitoringiem statków rybackich. W I kwartale 2003 r. powstanie Centrum Monitorowania Rybołówstwa FMC. Trwają prace nad Narodową Strategią Rybacką.
W tym roku ma rozpocząć się tworzenie lokalnych ośrodków sprzedaży ryb, nastąpi wprowadzenie obowiązkowej kontroli wyładunku i kontroli pierwszej sprzedaży.
Trwają szkolenia inspektorów transportu drogowego. W III kwartale dostaną wyposażenie techniczne (będą mieć uprawnienia quasi-policyjne). 1 stycznia 2003 r. liczba inspektorów zwiększy się o 120 oraz o 300 w 2004 r.
Po przystąpieniu Polski do UE powstanie Urząd Transportu Kolejowego.
W 2003 r. rozpocznie działalność Fundusz Śródlądowych Dróg Wodnych, mający m.in. wspierać finansowo firmy transportu śródlądowego.
Po przyjęciu ustawy prawo lotnicze powstanie Urząd Lotnictwa Cywilnego oraz Polska Agencja Ruchu Lotniczego. Do sierpnia 2002 r. ma nastąpić wzmocnienie systemu raportowania o przewozie materiałów niebezpiecznych drogą morską, a do grudnia 2002 r. ma być opracowany system rejestracji pasażerów na statkach.
W zakresie podatków w tym roku mają zostać opracowane procedury wdrażania systemu VIES (system wymiany informacji o VAT) oraz utworzenie Centralnego Biura Wymiany Informacji o VAT (CBWI).
Analogicznie będzie w przypadku akcyzy. Rząd zapowiada, że w październiku 2002 r. nastąpi wzmocnienie systemu kontroli podatkowej.
We wrześniu do Rady Ministrów ma trafić projekt ustawy o zwolnieniach grupowych. Zostanie zlikwidowany Krajowy Urząd Pracy.
W 2002 r. ma powstać system monitoringu powietrza oraz system monitorowania jakości paliw ciekłych.
Rozszerzeniu ma ulec lista odpadów importowanych do Polski bez zezwolenia.
Jeszcze w tym roku wszystkie urzędy celne mają być wyposażone w system finansowo-księgowy ZEFIR. Zrealizowany ma zostać Skomputeryzowany System Tranzytowy NCTS, natomiast we wszystkich urzędach celnych ma być wdrożony system przetwarzania deklaracji celnych CELINA.
Okiem eksperta
Sądy trzeba uzdrowić
Komputeryzacja sądów jest konieczna. To jeden z warunków usprawnienia ich funkcjonowania. Dzięki temu nastąpi przyspieszenie postępowań sądowych oraz zredukowanie liczby zaległych spraw. Sędziowie nie będą musieli poświęcać czasu na żmudne, biurokratyczne czynności. Trzeba też zwiększyć liczbę sędziów. Należy pamiętać, że za komputeryzacją i nowymi miejscami pracy kryją się kolejne wydatki z budżetu centralnego. Sposobem na usprawnienie sądownictwa jest też zwiększenie roli sądów arbitrażowych, które znacznie sprawniej i szybciej rozstrzygają spory. Dlatego firmy powinny korzystać z tej możliwości w większym wymiarze.
Andrzej Kalwas
prezes Krajowej Rady Radców Prawnych