Usunięcie kontrowersyjnego art. 32a ustawy o VAT jest coraz bliższe. Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył ten przepis do Trybunału Konstytucyjnego. W Sejmie jest już projekt zmian tego przepisu, opracowany przez naszą redakcję.
Akcja „Pulsu Biznesu” mająca na celu tropienie absurdów prawnych nabiera tempa. Zgłaszane przez nas zastrzeżenia dotyczące artykułu 32a ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) oraz niektórych przepisów wykonawczych podzielił także Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO). Zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego (TK) o zbadanie zgodności tych przepisów z Konstytucją.
— Artykuł 32a ustawy o VAT określić należy jako fikcję prawną, mającą na celu usprawiedliwienie małej skuteczności kontroli organów podatkowych i skarbowych. Rzecznik zarzuca zaskarżonej regulacji naruszenie „zasady przyzwoitej legislacji”. Przepisy muszą być bowiem formułowane w sposób precyzyjny i jasny — twierdzi Jerzy Świątkiewicz, zastępca RPO.
Na początku grudnia 2002 r. ustawodawca wprowadził do ustawy o VAT artykuł 32a. Regulacja ta miała czuwać nad „bytem prawnym” kopii faktury znajdującej się u sprzedawcy. Dała ona prawo kontroli sprzedawców przez nabywców towarów i usług w zakresie, w jakim rozliczają się z fiskusem z podatku VAT. Tymczasem rzeczywistość okazała się inna.
„Postanowienia art. 32a — w praktyce — nie pozwalają na stwierdzenie, czy kontrahent rzetelnie rozlicza się z podatku, nie zwiększają także pewności co do prawidłowości rozliczeń nabywcy, zwiększają jedynie odpowiedzialność podatnika” — czytamy we wniosku do TK.
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, system kontroli kupującego u sprzedającego z jego zawiłościami i trudnościami oraz przy przerzuceniu odpowiedzialności i ciężaru dowodu na kupującego stanowi przykład rozwiązań, które muszą odstraszać inwestorów zagranicznych.
RPO zaskarżył do TK także przepis rozporządzenia ministra finansów, który w niektórych przypadkach pozbawia podatników prawa do skorzystania z możliwości obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Zgodnie z kwestionowanym przez RPO par. 48 rozporządzenia, faktury i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku w sytuacjach, gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy. Zdaniem RPO, określone tutaj ograniczenie praw podatnika może nastąpić tylko ustawą, a nie rozporządzeniem.