Aleksander Grad, minister skarbu, ma już prawie gotowy program prywatyzacji na cztery lata.
— Trwają ostatnie uzgodnienia koalicyjne. Konsultujemy się też z innymi resortami, które nadzorują część spółek. Prywatyzacja czeka w najbliższych latach wszystkie spółki z wyjątkiem tych, które trafią na listę podmiotów strategicznych, oraz tych, dla których nie byłby to właściwy moment na rozpoczynanie tego procesu — mówi szef Ministerstwa Skarbu Państwa (MSP).
Słowo się rzekło
Resort już wie, których spółek na pewno nie sprywatyzuje. Koniec złudzeń. W rękach państwa pozostaną firmy paliwowe i nie tylko…
— Na liście znajdzie się z pewnością m.in. Polskie Radio i Telewizja Polska, GazSystem, PSE Operator, Operator Logistyczny Paliw Płynnych (OLPP), Przedsiębiorstwo Eksploatacji Rurociągów Naftowych (PERN), Lasy Państwowe, Orlen i Lotos. Nie zostanie sprzedany również KGHM, w którego przypadku podjęliśmy zobowiązanie polityczne o niekontynuowaniu prywatyzacji. Zobowiązań należy dotrzymywać — uważa Aleksander Grad.
Zapowiada, że w ramach prac nad nową ustawą, która będzie regulowała przekształcenia własnościowe i nadzór nad państwowymi firmami, powstanie ścisła i jednoznaczna definicja spółki strategicznej.
— Sformułujemy ją tak, żeby nie było wątpliwości, jakie podmioty powinny znaleźć się na liście. Lista będzie jedna — deklaruje szef MSP.
Dobrze, że jedna, ale czemu taka długa? — pytają ekonomiści.
Za dużo państwa
— W Ameryce nic nie jest państwowe i jest dobrze. Przyjmijmy, że w Polsce, a nawet w całej Europie, uwarunkowania są nieco inne i ze względu na pewne fobie rządy chcą zachować kontrolę nad niektórymi spółkami. Przykładem mogą być PERN i OLPP. Krótko mówiąc — infrastruktura. Ale po co państwu telewizja? Przecież misję publiczną zdecydowanie lepiej mogłaby realizować telewizja prywatna — komentuje Robert Gwiazdowski, szef Centrum im. Adama Smitha.
Dodaje, że jednym z powodów takiej polityki jest powszechna niechęć do prywatyzacji. Drugi to pokusa, jaką stanowi możliwość obsadzania stanowisk w państwowych spółkach.
Jeremi Mordasewicz, ekspert Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan (PKPP), uważa za słuszne pozostawienie w rękach państwa infrastruktury.
— Sieci przesyłowe, tory kolejowe, gruba rura gazowa i naftowa — kontrolę nad tym majątkiem uważamy za uzasadnioną. W sprawie Lasów Państwowych nie wypracowaliśmy wspólnego stanowiska, choć w konfederacji przeważa opinia, że jako zasób wspólny powinny pozostać państwowe. Nie widzimy jednak powodu, żeby ministerstwo skarbu utrzymywało wpływy w takich firmach, jak KGHM czy PKO BP — mówi Jeremi Mordasewicz.
Prawo i biznes
Ekspert PKPP dodaje, że w konkurencyjnym sektorze bankowym dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu wystarczą odpowiednie regulacje prawne. Nie ma też powodu, by rezygnować z prywatyzacji telewizji.
— Rozsądnym rozwiązaniem wydaje się utrzymanie jednego programu realizującego misję, nie ma jednak potrzeby pozostawiania w rękach państwa tak rozbudowanej struktury, jak Telewizja Polska. Można też powierzyć tę rolę stacji komercyjnej za publiczne pieniądze, podobnie jak za publiczne pieniądze można leczyć ludzi w prywatnym szpitalu — komentuje ekspert PKPP.
Srebra rodowe
PKN Orlen 10%+17%
Skarb państwa kontroluje spółkę również poprzez Naftę Polską (17 proc.). Łączne moce przerobowe Orlenu wynoszą 31,7 mln ton ropy rocznie. Grupa zatrudnia blisko 23 tys. osób. Kapitalizacja notowanej na giełdzie spółki sięga 16 mld zł.
Grupa Lotos 7%+52%
Moce przerobowe gdańskiej rafinerii wynoszą około 6 mld ton ropy rocznie. Skarb państwa, który kontroluje Lotos głównie poprzez Naftę Polską (52 proc.), zgodził się niedawno na wdrożenie potężnego programu inwestycyjnego, który ma zwiększyć moce produkcyjne grupy do 10 mln ton. Wartość rynkowa akcji spółki przekracza 3,7 mld zł.
KGHM 42%
Jeden z największych na świecie producentów miedzi. Dojna krowa skarbu państwa — przyniosła 3,79 mld zł zysku netto w 2007 r. Kapitalizacja notowanej na giełdzie spółki sięga 22 mld zł.
Telewizja Polska 100%
Spółka, na której porządkowaniu łamią sobie zęby kolejne zarządy. TVP finansuje się w 27 proc. z abonamentu. Konkuruje też o przychody z reklam ze stacjami komercyjnymi.
Polskie Radio 100%
Radio emituje program na czterech antenach krajowych i dla słuchaczy za granicą. 70 proc. jego budżetu pochodzi z abonamentu. PR systematycznie traci rynek na rzecz stacji komercyjnych.
Lasy Państwowe 100%
Przedsiębiorstwo zarządza 78 proc. powierzchni leśnych w Polsce. Kontrolowane przez państwową firmę zasoby drzewne to około 1,6 mld m sześc. brutto. LP zatrudniają bezpośrednio 26 tys. pracowników.
Totalizator Sportowy 100%
Krajowy monopolista w dziedzinie gier liczbowych i loterii pieniężnych. Część wpływów spółki jest przekazywana resortowi sportu i kultury.
BGK 100%
Bank jest wykorzystywany do prowadzenia rozliczeń w sektorze publicznym i taką rolę ma pełnić również w przyszłości.
PSE Operator 100%
Operator i właściciel krajowego systemu energetycznego. Spółka została wydzielona z Polskich Sieci Elektroenergetycznych (obecnie Polskiej Grupy Energetycznej) w ramach liberalizacji rynku energii.
OLPP 100%
Spółka, którą skarb państwa kontroluje poprzez Naftę Polską, zarządza infrastrukturą do magazynowania i przeładunku paliw. Zgodnie z programem rządowym, mają do niej trafić rurociągi produktowe.
PERN 100%
Spółka jest właścicielem rurociągów naftowych przebiegających przez terytorium Polski. Zarabia m.in. na transporcie ropy do rafinerii krajowych i niemieckich. Jego rurociągi produktowe mają trafić do OLPP.
Gaz System 100%
Operator krajowego systemu rurociągów do przesyłu gazu wyodrębniony z Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w ramach programu liberalizacji rynku. Skarb państwa stopniowo wnosi do Gaz Systemu infrastrukturę przesyłową przekazywaną przez PGNiG.
Naftoport 68%
Spółka zajmuje się przeładunkiem ropy naftowej i paliw w Porcie Gdańskim. Skarb kontroluje ją głównie poprzez PERN. Udziałowcami są też Lotos, Orlen, Port Północny i J&S.
Port Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Świnoujście
84%-99%
Na terenie portów w Gdańsku i Gdyni trwają przygotowania do budowy terminali do przeładunku ropy naftowej.
Wieliczka 100%
Zabytkowa kopalnia soli — jedna z największych atrakcji turystycznych Polski.
Solino 25%
Inowrocławskie Kopalnie Soli skarb państwa kontroluje także poprzez Orlen (70 proc.). Poza produkcją solanki spółka zajmuje się magazynowaniem paliw.
PAIIZ 100%
Rolą agencji jest zachęcanie i wspomaganie inwestorów zagranicznych w Polsce.
Agnieszka Berger, [email protected]
