Wprowadzenie dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego pozwoli firmom na łatwiejsze dochodzenie swoich praw.
Od 1 stycznia 2004 r. obowiązuje dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Oznacza kilka zasadniczych zmian dla podmiotów, które zamierzają dochodzić swoich praw przed sądem. Co nas czeka? Załóżmy, że przedsiębiorca nie zgadzał się z decyzją administracyjną np. prezydenta miasta odmawiająca wydania pozwolenia na budowę. Jeżeli taka decyzja odmowna została utrzymana przez organ wyższego stopnia (w tym konkretnym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze), to przedsiębiorca mógł odwołać się od niej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Druga instancja
Od 1 stycznia wygląda to inaczej.
— Teraz sprawą najpierw zajmie się wojewódzki sąd administracyjny. Dopiero gdy strona postępowania nie będzie zgadzała się z jego rozstrzygnięciem, to wówczas sprawa będzie mogła trafić do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że każda sprawa będzie mogła przejść przez dwie instancje, a nie jak dotychczas — jedną. Tym samym wydane rozstrzygnięcie powinno być bardziej sprawiedliwe — wskazuje Krzysztof Góra, radca w spółce Kopalnie Porfiru i Diabazu z Krzeszowic.
Brakuje sądów
Aby taki model sądownictwa mógł funkcjonować, rozpoczęło działanie 14 wojewódzkich sądów administracyjnych. Brakuje ich jeszcze w województwie świętokrzyskim i lubuskim.
— Sąd administracyjny dla województwa lubuskiego ma powstać w 2005 r. Brane pod uwagę są dwie lokalizacje: Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra. Brak sądu nie spowoduje chaosu, gdyż skargi z tego obszaru będzie rozpatrywał wojewódzki sąd administracyjny w Poznaniu — uspokaja Aleksander Ciesielski, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Zielonej Górze.
Pomocny mediator
Istotną nowością jest również wprowadzenie mediacji w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
— Postępowanie mediacyjne przeprowadzane będzie na wniosek skarżącego lub organu administracji. Jego zadaniem będzie wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej załatwienia. Na tej podstawie organ administracji będzie mógł m.in. we własnym zakresie uchylić lub zmienić zaskarżony akt — twierdzi Jarosław Chałas, partner z kancelarii Chałas, Wysocki i Partnerzy.
Dodaje, że przyśpieszeniu postępowania służyć ma również postępowanie uproszczone, w którym sąd może rozstrzygać sprawę na posiedzeniu niejawnym — bez przeprowadzenia rozprawy.