Taki rok może się już nie powtórzyć.
W 2008 r. aż roiło się od hitów inwestycyjnych
To był udany rok gigantycznych inwestycji. Ale w drugiej jego połowie strefy dopadł kryzys. Nie tylko finansowy.
Pewnie za rok prezesi specjalnych stref ekonomicznych, jak dotąd najlepszego w Polsce magnesu na inwestycje (51 mld zł i 151 tys. miejsc pracy do czerwca 2008 r.), z rozrzewnieniem popatrzą na tegoroczny raport. Bo taki rok może się już nie powtórzyć.
Każda ma swój hit
Choć liczba projektów inwestycyjnych w strefach była podobna jak w 2007 r. (200), a miejsc pracy firmy obiecały nawet trochę mniej niż rok wcześniej, to zadeklarowane nakłady inwestycyjne są imponujące. Aż w sześciu strefach inwestorzy obiecali ponad 1 mld zł, przy czym w łódzkiej jest to 1,9 mld zł, a w wałbrzyskiej 2,5 mld zł. W ubiegłym roku najlepsza strefa katowicka, zebrała deklaracje na 1,8 mld zł. Co ciekawe, magiczny miliard przekroczyły aż trzy strefy ze wschodniej Polski: mielecka, starachowicka i warmińsko-mazurska. Każda z nich miała jeden lub kilka hitów inwestycyjnych, zresztą, podobnie jak większość stref. W poprzednich latach takie wielkie inwestycje przytrafiały się w trzech-czterech miejscach. W 2008 r. na inwestycje zdecydowały się (choć dziś nie wiadomo, czy firmy zrealizują plany w takim zakresie, jak planowały) m.in.: Lafarge i Mondi (pomorska), Stora Enso (warmińsko-mazurska), Cadbury Wedel i Bosch Denso (wałbrzyska), MTU Aero Engines (mielecka), Fiat Powertrain (katowicka), Lenovo (legnicka), Euroglass (łódzka), G-K z grupy Atlas i ZA Puławy (starachowicka), Gedia (kostrzyńsko-słubicka), Nidec Motors Actuators (krakowska) czy Mostostal Polimex-Siedlce (tarnobrzeska).
Nie chcą decydować
Jednak już jesienią strefy dopadł kryzys. Wśród porażek z tego roku większość z nich wymienia to, że kilka firm zrezygnowało albo co najmniej zawiesiło decyzje o inwestycjach ze względu na kryzys. Większość prezesów stref nie chce mówić o konkretnych firmach. Wiadomo jednak, że gdy szef łódzkiej strefy mówi o "dużej firmie z branży motoryzacyjnej, która nie zdecydowała się na dokończenie rozmów", to ma na myśli PSA z inwestycją za 2,7 mld zł. Gdy szef wałbrzyskiej strefy mówi tylko, że "w biznesie są i sukcesy, i porażki", to pewnie po głowie chodzi mu VPK Packaging, belgijska spółka papiernicza, która miała w Skarbimierzu wybudować fabrykę za 100 mln EUR, ale tego nie zrobiła.
Spieszą się powoli
Jak co roku można też mieć uzasadnione pretensje do urzędników. Chociaż w sierpniu weszła w życie nowelizacja ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, poszerzająca ich tereny z 12 tys. do 20 tys. ha, to nie można było z tego skorzystać, bo zabrakło odpowiednich rozporządzeń. Resort gospodarki obiecywał je we wrześniu. Wchodzą w życie pod koniec grudnia. Jedno z nich dodatkowo wydłuża okres istnienia stref do 2020 r. (dotąd 2017 r.). W niektórych inwestorzy wstrzymywali się z odbieraniem zezwoleń, żeby inwestować na korzystniejszych warunkach. Ilu z nich teraz wycofa się albo wstrzyma inwestycje, bo klimat nie zachęca do podejmowania decyzji — nie wiadomo.
Małgorzata Grzegorczyk
[email protected] % 022-333-98-18
Laury i rózgi
Hity roku
Kamiennogórska List intencyjny z firmą Toyota
Boshoku (102 mln zł, 440
pracowników), która najpewniej
na początku roku dostanie
zezwolenie.
Katowicka Wzrost przychodów spółki
o 270 proc.
Kostrzyńsko- Gedia, za którą już przychodzą
-słubicka kolejne firmy, TPV, który już
zatrudnia więcej osób niż obiecał.
Krakowska Nidec Motors Actuators (500 osób,
56 mln zł).
Legnicka Lenovo.
Łódzka Euroglass, reinwestycje firm ABB
i Amcor, ATM – centrum BPO
w Warszawie.
Mielecka MTU Aero Engines (248,5 mln zł,
418 miejsc pracy).
Pomorska Zakończenie II fazy modernizacji
Gdańskiego Parku Naukowo-
-Technologicznego, w którym
w tym roku powierzchnie wynajęło
ponad 30 firm zatrudniających
ponad 50 osób.
Słupska Podpisanie umowy o budowie tarczy
antyrakietowej w Redzikowie
wpłynie na rozwój infrastruktury,
mogą też pojawić się inwestycje
związane z amerykańską bazą.
Starachowicka G-K z grupy Atlas (116 mln EUR),
ZA Puławy (45,7 mln EUR), Air
Liquide (36 mln EUR).
Suwalska Otwarcie fabryki Rockwool
w Małkini, utworzenie podstrefy
w Białymstoku.
Tarnobrzeska Mostostal-Polimex Siedlce.
Wałbrzyska Cadbury Wedel, Bosch Denso.
Warmińsko- Stora Enso (zezwolenie), Swedwood
-mazurska w Wielbarku (uruchomienie fabryki).
Porażki roku
Kamiennogórska Na początku roku strefa negocjowała
z firmą Kirchoff Automotive, która
w pobliżu Kamiennej Góry chciała
budować zakład zatrudniający
400-700 osób. Inwestor się nie pojawił.
Katowicka Daimler, który nie wybrał Ujazdu,
lecz zdecydował się na inwestycję
w fabrykę mercedesów na Węgrzech.
Kostrzyńsko- Dwóch inwestorów, którzy już mieli
-słubicka zezwolenia na budowę fabryk w Goleniowie,
zrezygnowało w związku z kłopotami
ze sfinansowaniem projektów.
Krakowska Do kwietnia strefa funkcjonowała bez
prezesa po zawieszeniu Krzysztofa
Poradzisza pod koniec 2007 r.
Legnicka Zawieszenie niektórych projektów.
Łódzka Duża firma z branży motoryzacyjnej, która
nie zdecydowała się na dokończenie
rozmów [prezes odmawia podania nazwy,
chodzi o PSA – przyp. red.].
Mielecka Oczekiwanie na rozporządzenie
przedłużające działalność strefy do 2020 r.
Pomorska Zawieszenie decyzji inwestycyjnych kilku
bardzo istotnych firm na bliżej
nieokreślony czas.
Słupska Scania, która zastanawiała się nad
budową fabryki autobusów w Słupsku,
nie podjęła żadnej decyzji.
Starachowicka Spowodowana warunkami ekonomicznymi
decyzja firmy Starfam, producenta
bielizny damskiej obecnej w strefie
od 2000 r., o przeniesieniu produkcji
do Rumunii i Wietnamu.
Suwalska W październiku pierwsze oznaki kryzysu
światowego wyhamowały decyzje
inwestycyjne co najmniej 3 firm.
Tarnobrzeska To nie był dla strefy szczególnie dobry
rok. Obiecane nakłady inwestycyjne
nie są porażające. Jeszcze rok temu
strefa miała czwarte miejsce.
Wałbrzyska VPK Packaging, firma, która miała
zainwestować w Skarbimierzu 100 mln
EUR, nie zdecydowała się na projekt.
Warmińsko- Wycofanie się kilku potencjalnych
-mazurska inwestorów, wstrzymanie decyzji
ze względu na kryzys gospodarczy.