„PB” Czy stadiony w Polsce muszą spełniać wymogi energooszczędności?
Michał Ajchel, dyrektor ds. efektywności energetycznej Schneider Electric: Stadiony muszą spełniać takie same wymogi jak inne budynki użyteczności publicznej, nie ma oddzielnych przepisów regulujących poziom ich energooszczędności. Należy podkreślić, że polskie stadiony na EURO 2012 zostały zbudowane zgodnie z najwyższymi standardami.
Jak duże roczne zapotrzebowanie na energię ma przykładowy stadion, na którym są rozgrywane mecze EURO?
Bardzo trudno oszacować to w tak krótkim czasie użytkowania. Dużo zależy od częstotliwości i rodzaju wydarzeń, które będą się tam odbywać. Inne jest zapotrzebowanie na energię podczas meczu, a inne podczas koncertu. Pewien obraz sytuacji dają dane dotyczące mniejszych obiektów, mogących pomieścić około 30 tys. osób (stadiony na EURO 2012 mieszczą około 50 tys. osób). Takie mniejsze obiekty klubowe zużywają szacunkowo około 500 kWh na oświetlenie w czasie imprez, na podgrzanie murawy zużywane jest średnio w roku 500 kWh, ponadto około 100 kWh na potrzeby własne obiektu poza imprezami. Z kolei zapotrzebowanie na energię podczas takich imprez jak koncerty jest olbrzymie — same agregaty prądotwórcze zużywają 2-5 MWh.
Jakie systemy pozwalające oszczędzać energię mogą być montowane na stadionach, które z nich znalazły się w polskich obiektach?
Bardzo ważne jest wyposażenie w urządzenia, które są energooszczędne, instalacje które pozwalają kontrolować zużycie energii oraz systemy monitorujące to zużycie. Na przykład na stadionie PGE Arena w Gdańsku zastosowano system automatyki i BMS obejmujący sterowanie i monitoring pracy m.in. 16 central wentylacyjnych, węzłów przygotowania ciepła i chłodu, oświetlenia, 250 klima-konwektorów oraz podgrzewania murawy. W każdym systemie wykorzystano energooszczędne urządzenia z dodatkowym sterowaniem, zapewniającym ich optymalną pracę. Istotne jest zapewnienie integracji wykorzystywanych w budynku systemów. Pozwala to wykorzystywać pewne ich elementy — np. pomiarowe — przez różne systemy znajdujące się w obiekcie oraz optymalizować ich pracę. Same urządzenia zapewniają jedynie możliwość oszczędzania energii. Wymierne oszczędności uzyska się dopiero, odpowiednio nadzorując i eksploatując budynek, aby w pełni wykorzystywać możliwości zainstalowanych systemów i urządzeń. Bardzo wiele obiektów w Polsce jest eksploatowanych w sposób energetycznie nieefektywny. Przykładowo: włącza się instalację klimatyzacji w trybie całodobowym przez cały tydzień, ponieważ jest to najłatwiejszy sposób uniknięcianarzekań użytkowników. Oszczędzanie energii jest procesem wymagającym aktywnej i świadomej kontroli wszystkich instalacji korzystających z mediów oraz szybkiego reagowania na zmiany.
Ile kosztują systemy pozwalające oszczędzać energię? Jaki jest średnio procentowy udział tych kosztów w kosztach całej budowy?
Koszty zależą od potrzeb obiektu. Nie ulega wątpliwości, że to kosztowna inwestycja, ale bardzo szybko się zwraca. Im więcej imprez odbywa się na stadionie, tym szybciej da się odczuć korzyści z systemów podnoszących efektywność energetyczną. Dodatkowym argumentem przemawiającym za stosowaniem tych systemów jest fakt, że dzisiejsze wymagania bezpieczeństwa na stadionachi potrzeba zapewnienia określonego komfortu i tak wymagają inwestycji w infrastrukturę i odpowiednie wyposażenie instalacji elektrycznych czy teletechnicznych. Rozszerzenie tych koniecznych instalacji dla uzyskania w pełni efektywnych instalacji jest już naprawdę niewielkim wydatkiem, a zwrot z tej inwestycji jest bardzo szybki.
Na jak duże oszczędności pozwalają systemy energooszczędne montowane na stadionach?
Prawidłowo zaprojektowane i zrealizowane instalacje mogą zapewnić ponad 30 proc. oszczędności. Biorąc pod uwagę ilość energii, która pobierana jest na tak dużych obiektach, oszczędności te będą miały znaczny wpływ na budżet.