Stare zobowiązania, stara sankcja

Magdalena Matusik
20-09-2005, 00:00

Czy od zaległości podatkowych powstałych przed 1 maja 2004 r. fiskus może nałożyć na podatnika karę? NSA uznał, że tak.

Naczelny Sąd Administracyjny w zeszłotygodniowej uchwale potwierdził obawy wielu przedsiębiorców. Pod rządami nowej ustawy o VAT za stare zobowiązania podatkowe grozi sankcja wysokości 30 proc. I nie ma zmiłuj się.

W czym problem?

W przypadku zaniżenia zobowiązania podatkowego lub zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego (czyli zapłacenia zbyt małego podatku lub wykazania nienależnej nadpłaty podatku) organ podatkowy wymierza dodatkowe zobowiązanie podatkowe, tzw. sankcję wysokości 30 proc. zaniżenia kwoty zobowiązania podatkowego, ewentualnie zawyżonego zwrotu lub kwot do przeniesienia. Tak było pod rządami starej ustawy o VAT, tak jest także w nowej. Co jednak zrobić, gdy zobowiązanie podatkowe powstało przed 1 maja 2004 r., czyli pod rządami starej ustawy, która nie obowiązuje, a rozliczenie ma nastąpić „w nowych czasach”?

I powstał spór

Na to pytanie przedsiębiorców odpowiedziały dwa urzędy skarbowe, wydając sprzeczne opinie.

Najpierw korzystne dla podatników stanowisko zajął jeden z mazowieckich urzędów skarbowych. Poparł je Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Lublinie w wyroku z 9 lutego 2005 r. Przyznał, że na podstawie przepisów nowej ustawy o VAT, obowiązujących od 1 maja 2004 r., sankcja może być wymierzona dopiero za okresy rozliczeniowe przypadające po 1 maja 2004 r. ale nie sprzed 1 maja.

Ale na tym się nie skończyło. W wyroku z 9 czerwca 2005 r. WSA w Łodzi zajął przeciwne stanowisko. Stwierdził, że na podstawie nowej ustawy kara może być ustalona również w odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstałych na gruncie starej ustawy.

Takie dwa sprzeczne stanowiska musiał rozstrzygnąć NSA.

— Niestety, w swojej uchwale NSA uznał, że w takim przypadku możliwe jest stosowanie sankcji — mówi Jerzy Martini z kancelarii Baker & McKenzie Doradztwo Podatkowe.

Jak sąd to uzasadnił? Stwierdził, że istnieje pełna kontynuacja między uprzednio obowiązującą ustawą a ustawą obowiązującą obecnie. Brak sankcji w omawianym przypadku, zdaniem NSA, powodowałby m.in. naruszenie konstytucyjnej zasady równości.

To precedens

Co to oznacza dla przedsiębiorcy? Jeśli organ skarbowy stwierdzi, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał np. kwotę zwrotu podatku wyższą od kwoty, którą powinien wykazać, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej powinien określić kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustalić dodatkowe zobowiązanie podatkowe wysokości 30 proc. kwoty zawyżenia. Oto przykład:

Księgowy w wyniku pomyłki zaniżył kwotę podatku, którą powinna zapłacić jego firma — zamiast 25 tys. zł wpisał 20 tys. zł. W takim przypadku urząd skarbowy nałoży sankcję karną wysokości 1,5 tys. zł (30 proc. kwoty 5 tys. zł, czyli zaniżenia).

— Oczywiście określenie prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego za okres sprzed 1 maja 2004 r. możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów ustawy z 1993 r., czyli obowiązujących w danym okresie rozliczeniowym, będącym przedmiotem postępowania — mówi Marek Wojda, doradca podatkowy z Baker & McKenzie.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Magdalena Matusik

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Podatki / Stare zobowiązania, stara sankcja