Wśród nowych działań wspieranych przez UE w nowej perspektywie finansowej 2014- -20 na szczególną uwagę zasługuje e-Pionier — pierwszy w Polsce program zakładający finansowanie powstawania rozwiązań w modelu zamówień przedkomercyjnych (PCP — pre-commercial procurement). Jaki jest cel przedsięwzięcia, nad którym pieczę sprawuje Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR)? Najważniejszą sprawą jest pobudzanie potencjału uzdolnionych programistów i studentów kierunków TIK (technologie informacyjno-komunikacyjne), co się ma przełożyć na zwiększenia zastosowania rozwiązań cyfrowych w administracji i gospodarce.
Na beneficjentów czeka około 100 mln złotych. Otrzymają indywidualny coaching, możliwość udziału w warsztatach czy wizytach studyjnych. Realizowane w ramach programu Polska Cyfrowa działanie ukierunkowane jest na inspirowanie pomysłów, animowanie partnerstw, doprowadzenie do dyfuzji efektów prac konkursowych oraz przyczynienie się do budowy kultury cyfrowej w społeczeństwie. Inicjatywie e-Pionier przyświeca jeszcze jeden cel: podniesienie wśród Polaków świadomości, że zaawansowane kompetencje cyfrowe mogą służyć do rozwiązywania istotnych problemów społecznych.
Polska w erze cyfrowej
Program Operacyjny Polska Cyfrowa (PO PC) 2014-2020, w ramach którego prowadzone jest działanie e-Pionier, został opracowany przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji (MAC) oraz Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju (MiR). Przewidziano na niego 8,5 mld zł funduszy unijnych, co w połączeniu z wkładem krajowym da ponad 9 mld zł na cyfryzację kraju.
PO PC stworzono po to, by zapewnić obywatelom dostęp do szybkiego internetu, upowszechnić e-usługi i rozwijać kompetencje cyfrowe Polaków. Jeśli chodzi o pierwszy cel, plany są bardzo ambitne: w roku 2020 każdy mieszkaniec kraju powinien mieć dostęp do szerokopasmowego internetu (o prędkości 30Mb/s).
Popularyzacja e-usług jest odpowiedzią na oczekiwanie coraz większej części społeczeństwa, aby sprawy urzędowe można było załatwić bez wychodzenia z domu. Co do edukacji technologicznej, mają być nią objęte zwłaszcza osoby zagrożone wykluczeniem cyfrowym, np. starsze (powyżej 50. roku życia) i niepełnosprawne.
Współpraca ponad sektorami
— Inicjatywa e-Pionier to jedno z działań programu Polska Cyfrowa. Jego celem jest umożliwienie nawiązania współpracy między sektorem publicznym i prywatnym, służącej rozwojowi innowacji w dziedzinach istotnych z punktu widzenia społeczno-gospodarczego — tłumaczy Piotr Popa, rzecznik prasowy MIR. Jak podkreśla, e-Pionier pozwoli wykorzystać umiejętności programistów zgodnie z oczekiwaniami rynku. Jednocześnie umożliwi im podnoszenie kwalifikacji, m.in. z projektowania rozwiązań IT odpowiadających na potrzeby klienta, zarządzania projektami, przedsiębiorczości czy pracy w zespole. Ich talent i wiedza zostaną wykorzystane do rozwiązywania problemów o priorytetowym znaczeniu dla społeczeństwa i gospodarki, opartych na narzędziach z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnych.
— Wsparcie z funduszy unijnych obejmuje m.in. prowadzenie weryfikacji technologicznej i biznesowej proponowanych rozwiązań oraz zapewnia coaching i mentoring z udziałem doświadczonych praktyków,a także doradztwo i rozwój kompetencji — wymienia Piotr Popa. Do realizacji projektów e-Pionier planuje się wykorzystać nowatorską na rynku polskim formułę PCP. Model zamówień przedkomercyjnych różni się od standardowej procedury zamówień publicznych, w której z góry dokonuje się specyfikacji zamawianego produktu lub usługi. W ramach pre-commercial procurement zamawiający zgłasza pewien problem, na który na rynku nie ma odpowiedzi w postaci zidentyfikowanego rozwiązania. Fundusze NCBR umożliwią powstanie prototypu, który będzie podstawą do wdrożenia technologii u zgłaszającego. — Chodzi o uprzednią identyfikację — przy udziale zainteresowanych stron, w tym przede wszystkim organów administracji publicznej — problemów o charakterze społecznym lub gospodarczym. Efektem udzielanego wsparcia powinno być wypracowanie odpowiednich rozwiązań w formie np. prototypu oraz ich rozwój celem przetestowania przez potencjalnego użytkownika — wyjaśnia przedstawiciel MIR.
Pierwszy nabór w maju
Zamawiającym ma być administracja publiczna, ale „ważne wyzwania społeczne” mogą wskazać również instytucje biznesowe, organizacje pozarządowe, a nawet osoby indywidualne — choć, rzecz jasna, propozycje muszą odpowiadać celom działania. Kto będzie wybierał propozycje do realizacji? To zadanie dla akceleratorów, czyli wyłonionych w drodze konkursu spółek celowych, które będą pośredniczyć między pomysłodawcami a programistami. Organizacje te będą wspierać organy administracji w identyfikowaniu problemów i wyłanianiu najlepszych pomysłów na ich rozwiązanie.
— Planujemy, że akceleratorem będzie mógł zostać każdy zarejestrowany w Polsce podmiot, mający osobowość prawną, czyli np. spółki kapitałowe, fundacje, stowarzyszenia — informuje Daniel Maksym, kierownik Działu Rozwoju Infrastruktury na rzecz Badań i Rozwoju NCBR.
Działanie e-Pionier jest projektem pilotażowym, więc naborów nie będzie wiele.
— Pierwszy nabór planujemy ogłosić w maju tego roku, a następny w roku 2017. Na razie nie ograniczamy dopuszczalnej liczby akceleratorów, ale szacujemy, że łącznie wybierzemy ich pięciu — ujawnia Daniel Maksym.
Konkretne kryteria wyboru akceleratorów będą znane w momencie ogłoszenia konkursu. Z powodu specyfiki działania wnioskodawcy będą musieli wykazać się doświadczeniem we wdrażaniu rozwiązań teleinformatycznych oraz pracy z zespołami interdyscyplinarnymi. Duże znaczenie będzie miało także nawiązanie współpracy z instytucjami publicznymi deklarującymi chęć wdrożenia zamówień przedkomercyjnych. Istotna będzie również możliwość zapewnienia wkładu własnego wnioskodawcy.