Straty i szkody będą szybko rosnąć

PAP
DI
opublikowano: 2022-03-03 14:28

Już obecne zmiany klimatu stanowią wielkie zagrożenie dla człowieka i ekosystemów na Ziemi, a dalsze opóźnianie działań na rzecz adaptacji i zmniejszenia emisji może być katastrofalne w skutkach.

Adobe Stock

Przeznaczony dla decydentów raport pt. „Zmiany klimatu 2022: Konsekwencje, adaptacja i zagrożenia" Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) został opracowany i przyjęty przez 270 autorów i 195 rządów. Wskazuje na zagrożenia dla ludzi i środowiska wynikające z ciągłej emisji gazów cieplarnianych. Został oparty na ponad 34 000 prac naukowych.

Zmiany klimatu wywołane emisją powodują powszechne straty i szkody w przyrodzie i wśród ludzi, narażając świat na m.in. zgony, straty w produkcji żywności, dewastację przyrody i ograniczenie wzrostu gospodarczego. Jest już bezdyskusyjne, że „zmiany klimatu stanowią zagrożenie dla dobrobytu ludzi i zdrowia naszej planety” — twierdzą autorzy raportu.

Działania ograniczające globalne ocieplenie do 1,5 st. C już ich nie wyeliminują. Straty i szkody będą szybko rosnąć wraz z ociepleniem, stwarzając zagrożenia, do których ludzie i przyroda nie będą w stanie się przystosować. Jeżeli ograniczanie emisji będzie przebiegało w obecnie planowanym tempie (możliwy wzrost temperatury ma wynieść 2,3–2,7 st. C.), ocieplenie zagrozi produkcji żywności, zaopatrzeniu w wodę, zdrowiu ludzi, nadmorskim skupiskom ludzkim, gospodarkom i przetrwaniu znacznej części środowiska naturalnego.

Nasilenie ekstremalnych zjawisk pogodowych, wyższa temperatura, susze, ocieplenie i zakwaszenie oceanów już spowodowały straty w zbiorach, akwakulturze i rybołówstwie, spowolniły wzrost wydajności rolnictwa i zwiększyły brak bezpieczeństwa żywnościowego i wodnego oraz niedożywienie. Pogłębiają one kryzysy humanitarne, wypędzają ludzi z domów, a w niektórych przypadkach przedłużają i zaostrzają konflikty zbrojne.

Skutki zmian klimatu stają się coraz bardziej złożone i coraz trudniej nimi zarządzać. Ekstremalne zjawiska mają skutki kaskadowe, np. pożary szkodzą przyrodzie, ludziom, infrastrukturze i gospodarce. Szkody gospodarcze i społeczne rozprzestrzeniają się ponad sektorami i granicami, a ekstremalne zjawiska zakłócają międzynarodowe łańcuchy dostaw i przepływy zasobów naturalnych.

Wywołane zmianami klimatu szkody w środowisku naturalnym są większe, niż przypuszczano. Połowa wszystkich badanych gatunków zmieniła swoje zasięgi; wiele wyginęło lokalnie, a niektóre całkowicie. To przykład nieodwracalnego wpływu zmian klimatu, który już nastąpił. Ekstremalne upały powodują masową śmierć zwierząt i roślin oraz powszechne pogorszenie stanu ekosystemów.

„Zgromadzone dowody naukowe są jednoznaczne — zmiany klimatu stanowią zagrożenie dla dobrostanu ludzi i zdrowia naszej planety. Jeśli dalej będziemy zwlekać z podjęciem wspólnych, globalnych, wyprzedzających działań adaptacyjnych i łagodzących, przegapimy ten krótki moment, w którym wciąż mamy szansę zapewnić całej ludzkości zrównoważoną przyszłość, w której da się żyć” — głosi raport.