Strzeż się zasadzek przy cesji wierzytelności

opublikowano: 10-01-2011, 13:28

Choć nie każda wierzytelność może być przedmiotem cesji, umowa przelewu jest szeroko wykorzystywana w obrocie gospodarczym.

Stronami umowy cesji są: cedent, czyli dotychczasowy wierzyciel, oraz cesjonariusz – osoba nabywająca wierzytelność. Do zawarcia takiej umowy zgoda dłużnika nie jest konieczna. Jednak dopóki zbywca nie zawiadomi dłużnika o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie.

Przedmiotem przelewu może być zarówno cała wierzytelność, jak i jej część, gdy przedmiot świadczenia jest podzielny. Ważne, by wierzytelność była w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana), by mogła być przedmiotem rozporządzenia. Trzeba zatem wskazać strony danego świadczenia, jak również jego przedmiot. Należy pamiętać, że przedmiotem przelewu może być wierzytelność przyszła lub jej część, jeśli istnieje stosunek prawny, w ramach którego wierzytelności objęte umową powstaną (wyrok Sądu Najwyższego z 20.02.2008, II CSK 445/07).

Z punktu widzenia przedsiębiorcy ważne jest, że nie każda wierzytelność może być przedmiotem cesji. Wskazane ograniczenie może wynikać z zastrzeżenia umownego, właściwości zobowiązania oraz może być również zawarte w przepisach ustawy. Należy zatem zwrócić uwagę, czy strony umowy, z którą związana jest cesja wierzytelności, nie zwarły w niej zapisu o zakazie cesji, bądź czy nie uzależniły przelewu wierzytelności od zgody dłużnika.

Ograniczenia w zbywaniu wierzytelności mogą również wynikać z przepisów. Do wierzytelności z ustawowym zakazem zbywania należy prawo odkupu (art. 595 k.c.) czy prawo pierwokupu (art. 602 k.c.). Natomiast art. 863 k.c. wskazuje, że wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku. Zakaz cesji wierzytelności dotyczy zatem również udziału wspólnika spółki cywilnej we wspólnym majątku wspólników.

Ustawodawca wprowadził także zakaz zbywania wierzytelności odszkodowawczych wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołanych rozstrojem zdrowia. Jednak te ostatnie wierzytelności mogą być zbyte, jeśli są już wymagalne i zostały uznane na piśmie albo przyznane prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. trzeci rodzaj ograniczeń w zbywaniu wierzytelności odnośni się do tych wierzytelności, których właściwość się temu sprzeciwia. Są to np. wierzytelności wynikające z umów zlecenia, usług czy umów o dzieło, gdy spełnienie świadczenia przez dłużnika jest związane z jego cechami osobistymi, jak również wierzytelności, których charakter wymaga uwzględnienia woli dłużnika także przy realizacji świadczenia. Nie można skutecznie zawrzeć umowy cesji, gdy określone prawa są wyłączone z obrotu.

W świetle art. 511 k.c., jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony. Przepis ten nie wskazuje jednak na skutki niezachowania formy pisemnej, należy zatem wskazać, że jest to forma pisemna dla celów dowodowych (ad probationem). Zawarcie umowy cesji z pominięciem ww. wyjątku jest możliwe przy zachowaniu dowolnej formy. Zasadnym wydaje się jednak zawarcie każdej umowy w formie pisemnej (tzw. zwykła forma pisemna). Takie rozwiązanie pozwoli na uniknięcie rozbieżności powstałych na tle wykonywania umowy cesji.

Do zachowania pisemnej formy wystarczy wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany. Równoważne tej formie jest oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Katarzyna Stępnicka, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Gdańsku

Katarzyna Stępnicka, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Gdańsku
Katarzyna Stępnicka, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Gdańsku
None
None
© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane