Jeszcze w tym kwartale ma wejść w życie dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Wspólnot Europejskich dotycząca odpadów z urządzeń elektrycznych i elektronicznych (Directive on waste electrical and electronic equipment) — tzw. Dyrektywa WEEE. Jej celem jest ochrona środowiska przed zanieczyszczeniami, które powoduje obecny sposób gospodarowania odpadami pochodzącymi z urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Dyrektywa ma spowodować ograniczenie wytwarzania tego rodzaju odpadów w Unii, a także poprawić stopień ich ponownego wykorzystania i recyklingu. Państwa członkowskie w ciągu 18 miesięcy od wejścia w życie dyrektywy muszą dostosować systemy prawne do jej wymogów. Dotyczą one m.in. sposobów postępowania z odpadami, a w szczególności ich utylizacji. Ustanowienie minimalnych standardów gospodarki odpadami pozostawiono państwom członkowskim. Będą one jednak zobowiązane do wypełnienia w określonym czasie wskazanych w dyrektywie norm dotyczących sposobu wykorzystania poszczególnych rodzajów odpadów.
Wyrzucony sprzęt elektryczny i elektroniczny nie będzie już traktowany tak jak inne odpady, lecz zbierany oddzielnie. Poszczególne kategorie sprzętu, do których będą miały zastosowanie nowe przepisy, znajdują się w załączniku nr 1 do dyrektywy. Do odpadów z urządzeń elektrycznych i elektronicznych dyrektywa zalicza nie tylko zużyty sprzęt, lecz także jego składniki, podzespoły i elementy, które się zużywają, jeżeli wchodziły w skład urządzenia w chwili wyrzucenia. Wymogom dyrektywy nie będą natomiast podlegały części składowe urządzeń nie mieszczących się w kategoriach określonych w załączniku nr 1. Nowe przepisy nie będą miały także zastosowania do urządzeń służących do ochrony bezpieczeństwa państwa oraz mających związek z bronią, amunicją i sprzętem wojskowym, o ile są przeznaczone wyłącznie do celów militarnych.
Dyrektywa szczególnie traktuje zużyty sprzęt z indywidualnych gospodarstw domowych. Zaliczony został do tej kategorii nie tylko sprzęt faktycznie wykorzystywany w domach, lecz także podobne urządzenia używane w niewielkich ilościach w handlu, przemyśle i różnych instytucjach. Lodówka stojąca w biurowej kuchni również będzie należała do tej kategorii. Dla tego rodzaju sprzętu przewidziana została szczegółowa regulacja. Państwa Unii będą zobowiązane do stworzenia przepisów, dzięki którym konsumenci i dystrybutorzy będą mogli zwrócić zużyte urządzenia gospodarstwa domowego bez ponoszenia kosztów. Ponadto, w momencie dostarczenia nowego produktu, dystrybutorzy będą zobowiązani do zapewnienia odbioru od nabywcy zużytego urządzenia takiego samego typu i które pełniło takie same funkcje, jak nowo dostarczony produkt.
Obowiązki związane z organizacją i finansowaniem zbiórki, utylizacji i usuwania odpadów z urządzeń elektrycznych i elektronicznych mają obciążać producentów, przy czym definicja w dyrektywie jest bardzo szeroka.
Każdy producent urządzeń elektrycznych i elektronicznych będzie odpowiedzialny za organizację i finansowanie zbiórki, utylizacji oraz usuwania odpadów pochodzących ze swoich produktów, wprowadzonych na rynek po upływie 30 miesięcy od wejścia w życie dyrektywy (czyli w przybliżeniu w II połowie 2005 r.). Obowiązek ten będzie mógł wykonywać indywidualnie lub z innymi producentami.
Na etapie projektowania urządzenia producent będzie musiał brać pod uwagę łatwość jego rozmontowania i możliwość późniejszego wykorzystania elementów i materiałów. W momencie wprowadzania produktu na rynek producent będzie zobowiązany do udzielenia gwarancji pokrycia kosztów jego zagospodarowania po zużyciu. Może to być przystąpienie do wspólnego programu zbiórki i zagospodarowania odpadów, ubezpieczenia recyklingowego lub blokady środków na rachunku bankowym. Dzięki temu, producenci wycofujący się z rynku nie unikną odpowiedzialności finansowej związanej z odpadami z wytworzonego sprzętu.
Za tydzień przedstawione zostaną regulacje dotyczące m.in. starego sprzętu z gospodarstw domowych i wykorzystania substancji niebezpiecznych.
Autorka jest radcą prawnym w kancelarii Cameron McKenna.
