W trakcie kontroli podatkowej ustanowiłem pełnomocnika do reprezentowania mnie wobec urzędu skarbowego. Pełnomocnictwo złożyłem w biurze podawczym urzędu, po tym gdy — jak się to później okazało — protokół kontroli został już wysłany pocztą do siedziby firmy. Czy urząd skarbowy słusznie uważa, że protokół kontroli został prawidłowo doręczony, skoro dotarł on do siedziby firmy trzy dni po zawiadomieniu urzędu o ustanowieniu pełnomocnika?
- Mamy tu do czynienia z sy- tuacją, która od wielu lat wywołuje spory między podatnikami a organami podatkowymi. Wydaje się, że w świetle przepisów ordynacji podatkowej stanowisko urzędu skarbowego nie jest poprawne. W dziale VI ordynacji „Kontrola podatkowa” art. 290 par. 6 stwierdza, że protokół kontroli doręcza się kontrolowanemu. W kwestiach nieuregulowanych w tym dziale znajdują zastosowanie inne przepisy ordynacji wymienione w art. 292. Jest tam między innymi odesłanie do odpowiedniego stosowania rozdziału 5 „Doręczenia” działu IV ordynacji. Zgodnie z jej art. 145 par. 2, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się jemu.
Z pana relacji wynika, że organ podatkowy dowiedział się o ustanowieniu pełnomocnika na trzy dni przed dostarczeniem protokołu kontroli do siedziby firmy. Zatem nie ma podstaw twierdzenie, że protokół został prawidłowo doręczony, bo jedyną uprawnioną do jego odbioru osobą był już wtedy pełnomocnik. Nie ma znaczenia, że w momencie wysyłki listu poleconego z protokołem organ podatkowy nie miał wiadomości o tym, że podatnik ustanowił pełnomocnika.
Nasza spółka dostała protokół kontroli bez załączników, a tylko ze spisem dokumentów, na podstawie których został sporządzony. Dokumenty możemy przeglądać w siedzibie organu. Czy kontrolujący postąpili prawidłowo?
- Minimum, które musi zawierać protokół kontroli, wynika z art. 290 par. 2 ordynacji podatkowej. Jednym z elementów jest opis ustaleń i dokumentacja przeprowadzonych dowodów. Uważam, że z takiej treści przepisu wynika konieczność załączenia do protokołu — jako załączników — wszystkich dokumentów, na podstawie których poczyniono ustalenia. W państwa przypadku doszło do rażącego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez uniemożliwienie podatnikowi zapoznania się ze wszystkimi zgromadzonymi w sprawie materiałami. Zaniechanie załączenia dokumentów do protokołu skutkuje tym, że podatnik musiałby złożyć wniosek o uzyskanie odpisów tych dokumentów z akt sprawy, co powoduje ograniczenie czasu potrzebnego do złożenia zastrzeżeń i wyjaśnień (jeżeli podatnik uzyska te dokumenty przed upływem terminu do złożenia zastrzeżeń i wyjaśnień).
Bogusław Wolniewicz, radca prawny, doradca podatkowy prowadzący własną kancelarię w Warszawie