Mam małą firmę, w której zatrudniam tylko jednego pracownika. Czy w moim przypadku również stosuje się wszystkie przepisy dotyczące urlopów, BHP i świadczeń społecznych?
- Każdy pracodawca musi przestrzegać przepisów dotyczących urlopów wypoczynkowych, a także innych obowiązków określonych przepisami prawa pracy. Kodeks pracy nie uzależnia tego od liczby zatrudnionych pracowników.
A czy sytuacja ulega zmianie, jeżeli pracownik jest zawodowym kierowcą w firmie transportowej?
- Rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika nie ma wpływu na jego uprawnienia. Rodzaj pracy może natomiast mieć wpływ na harmonogram pracy i wymiar czasu pracy w poszczególne dni (np. wydłużony czas pracy w jedne dni, a skrócony w inne). Jeden dzień urlopu równa się 8 godzinom. Urlopu udziela się w godzinach zgodnie z harmonogramem pracy obowiązującym pracownika. Jeżeli więc kierowca w firmie transportowej korzysta z dwóch dni urlopu w dniach, które są rozpisane w harmonogramie jako 10 godzin pracy i 8 godzin, to pracodawca „zdejmuje” z jego urlopu 18 godzin (10+8 godzin), a nie 16 godzin (8+8 godzin).
Czy w przypadku wypłacania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy pracownikowi zatrudnionemu na 1/2 etatu należy stosować współczynnik dla pełnego etatu, czy też 1/2 tego wskaźnika?
- Zarówno w kodeksie pracy (k.p.), jak i w przepisach wykonawczych precyzujących zasady ustalania i wypłacania wynagrodzenia urlopowego i ekwiwalentu za urlop (rozp. MPiPS z 8.01.1997), brak jest przepisu, który przy wyliczaniu ekwiwalentu dla pracujących na 1/2 etatu nakazywałby stosowanie 1/2 współczynnika dla pełnego wymiaru. Zgodnie z § 19 ust. 1 tego rozporządzenia, współczynnik służący do ustalenia ekwiwalentu za 1 dzień urlopu ustala się odrębnie w każdym roku kalendarzowym i stosuje przy obliczaniu ekwiwalentu, do którego pracownik nabył prawo w ciągu tego roku. W 2005 r. współczynnik wynosi 21. Zatem, trzymając się litery prawa, można stosować do pracownika zatrudnionego na część etatu współczynnik 21. Jednak Ministerstwo Gospodarki i Pracy stoi na stanowisku, że z uwagi na kodeksową gwarancję (art. 172 k.p.), iż pracownik za okres urlopu otrzyma takie wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował, należy współczynnik do ustalenia ekwiwalentu podzielić tak, aby odpowiadał on wielkości etatu pracownika (czyli w 2005 r. 10,5 dla 1/2 etatu, 7 dla 1/3 etatu itd.). Powyższa wykładnia przepisów, aczkolwiek korzystna dla pracowników, nie jest jednak wiążąca. Stanowisko inspektorów pracy w tym zakresie nie jest jednolite. Pracodawca może zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy właściwej dla jego siedziby z prośbą o zajęcie stanowiska w tej sprawie, jednakże nie będzie to opinia wiążąca. Pracodawca może nie zgodzić się z interpretacją przepisów dokonaną przez ministerstwo, jak również przez inspekcję pracy, a w przypadku sporu ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii będzie należało do sądu pracy.
Ewa Łachowska-Brol, radca prawny w kancelarii Wierzbowski Eversheds