Na Zamku Królewskim w Warszawie prezydent Lech Kaczyński wręczy odznaczenia państwowe i nominacje generalskie. W archikatedrze św. Jana zostanie odprawiona msza święta w intencji ojczyzny. Po podniesieniu flagi i odczytaniu preambuły Konstytucji 3 maja prezydent wygłosi przemówienie. Celebrę na Placu Zamkowym zakończą pokaz musztry paradnej oraz defilada z udziałem pododdziałów rekonstrukcyjnych i pocztów sztandarowych.
Przedstawiciele najwyższych władz państwowych, wojska, organizacji politycznych i społecznych złożą wieńce na Grobie Nieznanego Żołnierza.
Jak co roku święto Konstytucji 3 maja uczci specjalną sesją Trybunał Konstytucyjny, udział w niej weźmie unijna komisarz Danuta Huebner.
Władze Warszawy przygotowały imprezy plenerowe, w tym nawiązujący do czasów panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego piknik historyczny w Łazienkach Królewskich. Tam, w Pałacu na Wodzie, od 2 do 3 maja jest prezentowany oryginał Konstytucji 3 maja.
Uchwalona w 1791 roku Konstytucja 3 maja uchodzi w Polsce za drugą na świecie (po amerykańskiej) i pierwszą w Europie ustawę regulującą organizację władz państwowych oraz prawa i obowiązki obywateli.
Pozostawiając w Polsce ustrój stanowy, pozbawiała jednak szlachtę prawa najwyższej zwierzchności wobec poddanych, przyjmując chłopów "pod opiekę prawa i rządu krajowego". Konstytucja zatwierdziła prawo mieszczan do nabywania dóbr i uzyskiwania szlachectwa.
Konstytucja centralizowała państwo, znosząc odrębność między Koroną i Litwą, oraz wprowadzając jednolity rząd, skarb i wojsko. Za religię panującą uznano katolicyzm - przy tolerancji dla innych uznawanych przez państwo wyznań apostazja pozostawała przestępstwem.
Konstytucja wprowadziła trójpodział władzy - ustawodawczą miał sprawować dwuizbowy parlament; wykonawczą przyznawała królowi i jego ministrom. Sądownictwo miało zostać zreorganizowane i podzielone na stale urzędujące sądy ziemskie i miejskie oraz nadzorujące je Trybunał Koronny i sądy asesorskie.
Ustawa znosiła wolną elekcję; po śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego tron miał być dziedziczony przez saską dynastię Wettynów; tylko w razie wymarcia rodziny królewskiej szlachta miała wybierać nową dynastię.
Próba wprowadzenia konstytucji w życie została przekreślona już w połowie
1792 roku. Przyczyniła się do tego Konfederacja Targowicka (zawiązana przez
przywódców obozu magnackiego w celu przywrócenia poprzedniego ustroju) i
wkroczenie wojsk rosyjskich.(