Kazimiera Krawczyk: W okresie przemian franchising się sprawdza
Marka, dla której z dużą satysfakcją pracuję, zdecydowała się wejść na rynek polski już w 1990 roku. Była to decyzja odważna, ponieważ w tym okresie nie istniały prawie żadne realne warunki do rozpoczęcia sprzedaży detalicznej towarów markowych. Nie było sieci sklepów detalicznych, nie było też nawet zarysu modelu konsumpcji, który uwzględniałby zapotrzebowanie na towary markowe. Brak było przygotowanych fachowców (zarządzających produktem, przedstawicieli handlowych, logistyków), którzy mogliby taką firmę poprowadzić.
Co zdecydowało o powodzeniu rynkowym i finansowym firmy, rozpoczynającej działalność w trudnych warunkach? Niewątpliwie kilka podstawowych czynników, takich jak:
- atrakcyjność marki,
- postępowość polskich konsumentów,
- przyjęta strategia dystrybucji oparta na koncepcji franchisingu.
Najistotniejsze dla powodzenia handlowego było jednak oparcie dystrybucji detalicznej towarów markowych na nieznanej wcześniej i nadal niezbyt popularnej na rynku polskim koncepcji franchisingu. Franchising, podobnie jak leasing, jest instytucją obrotu gospodarczego, uformowaną w swym współczesnym kształcie w USA. Znalazła ona później zastosowanie w wielu innych krajach, a w latach 90. również w Polsce. U nas franchising jest ciągle zjawiskiem nowym i mało znanym, mimo że funkcjonował już w naszym kraju przed II wojną światową, a w latach 70. część hoteli Orbisu weszła do systemów franchisingowych międzynarodowych sieci hotelowych Continental i Holiday Inn.
To idealne rozwiązanie na każdym rynku wschodzącym, będącym na etapie transformacji, ponieważ nie wymaga od franchisingobiorcy żadnej wiedzy na temat działalności gospodarczej — oprócz talentów menedżerskich. W tę wiedzę wyposaża go — na ogół odpłatnie — franchisingodawca, zainteresowany wejściem na nowy rynek. Za nim stoi zwykle mocna marka i jego sprawdzona, praktyczna wiedza o tym, co należy zrobić, aby odnieść sukces w sprzedaży. Franchisingobiorca natomiast musi być gotów do spełnienia warunków finansowych prowadzenia działalności, stawianych przez franchisingodawcę (warunki umowy franchisingowej nie podlegają negocjacji), a także bezdyskusyjnego zaakceptowania metody prowadzenia interesów określonej przez franchisingodawcę. Jeśli specyfika rynku lokalnego wymaga jakichkolwiek adaptacji metodologii oferowanej przez franchisingodawcę, tylko on ma prawo do wprowadzenia tych zmian.
Rozwiązania franchisingowe stosowane są przede wszystkim w odniesieniu do dóbr i usług konsumpcyjnych, zaspokajających podstawowe potrzeby użytkowników. Spotykamy je w produkcji, handlu i usługach. W Polsce wiele firm, zarówno rodzimych jak i zagranicznych, prowadzi na dużą skalę działalność opartą na tych zasadach. Franchising jest idealnym rozwiązaniem dla produkcji i dystrybucji towarów markowych, ponieważ gwarantuje ich jednolitą prezentację. Jest jedną z metod dostarczania produktów lub usług klientowi w jednolity i spójny sposób, niezależnie od szerokości geograficznej, gdzie proces produkcji lub dystrybucji się odbywa.
Na rynku polskim ciągle jeszcze brakuje wystarczającej popularyzacji franchisingu jako skutecznej metody robienia interesów. Tym bardziej ciekawym rozwiązaniem wydaje się uruchomiony w ostatnich dniach pierwszy polski vortal internetowy, gdzie pod adresem www.franchising.info.pl można znaleźć nie tylko wiele interesujących informacji o praktycznych i formalnych aspektach franchisingu, ale także oferty franchisingodawców i kandydatów na franchisingobiorców.
Kazimiera Krawczyk
jest prezesem Adidas Poland