Hasło „wolny cukier” jak mantrę powtarzali przez lata przetwórcy żywności. Na początku 2013 r. tona cukru kosztowała 730 EUR, a branża spożywcza wyliczyła, że wraz z konsumentami przepłaca za niego około 2 mld zł rocznie — tak duże były różnice między unijnymi a światowymi stawkami za ten surowiec. Producenci żywności ostro walczyli więc o zniesienie unijnego reżimu, tłumacząc, że kwotowanego cukru na rynku jest za mało — stąd jego ceny. Cukrownie i plantatorzy buraków odpowiadali, że to nie kwestia podaży, która jest wystarczająca, ale kosztów produkcji w tym klimacie. Apelowali, by limitów cukrowych nie znosić, bo nie będą w stanie konkurować z tanim cukrem trzcinowym z Ameryki Południowej i branża zginie. W końcu w połowie 2013 r. ogłoszono, że cukrowy reżim zostanie zniesiony z końcem września 2017 r. U spożywców strzeliły korki od szampana — zwłaszcza że cukier zaczął tanieć, nie czekając na uwolnienie. Na początku 2014 r. roku kosztował już niecałe 600 EUR, w styczniu 2015 r. — 410 EUR, a rok później — około 443 EUR. Plantatorzy i producenci cukru uznali obniżki za dowód na to, że cukru nie jest na rynku za mało. Spożywcy twierdzili natomiast, że spadek cen to efekt zapobiegliwości koncernów cukrowych, które zawczasu walczą o klientów. W kwestii przyszłości adwersarze byli jednak zgodni: od października 2017 r. cukier będzie taniał. Jednych i drugich mogą więc zaskoczyć najnowsze prognozy analityków Rabobanku. Zdaniem Ruuda Schersa i Sebastiaana Schreijena, autorów cukrowego raportu, sprawy mogą potoczyć się inaczej, a producenci żywności powinni dbać o dobre stosunki z cukrownikami. Eksperci tłumaczą, że wizja zniesienia kwot obniżyła ceny cukru do poziomu porównywalnego ze stawkami światowymi, a ostatnio nawet niższego. Główny powód to rosnąca konkurencja między jego producentami, która wkrótce będzie normą.
— Założenia uzasadniające zniesienie kwot, w których uwzględniono jedynie pozytywne skutki dla odbiorców, nie muszą jednak być w pełni prawdziwe. Nabywcy cukru powinni przygotować się też na taki scenariusz, w którym wysokie ceny cukru na świecie sprawią, że lokalna podaż nie będzie duża [bo będzie się opłacało wywieźć go z UE — red.], co doprowadzi do znacznej podwyżki cen unijnych — mówi Ruud Schers. Przemysłowi spożywczemu zaleca zawarcie długoterminowych kontraktów na surowiec bez czekania na zniesienie kwot albo przerzucenie się na zamienniki. Analityk podkreśla, że w latach 2010-15 cukru rzeczywiście było na świecie za dużo, więc był tani. Teraz jednak popyt przewyższa podaż, a po likwidacji unijnych limitów wpływ świata na europejski rynek cukru będzie znacznie większy.
446 EUR Tyle, według Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego, kosztowała tona cukru białego w lipcu w Polsce. Średnia unijna wyniosła 437 EUR...
1,705 mln ton ...tyle wynosi w tym roku krajowe zapotrzebowanie na cukier...
207 tys. ton ...a tyle cukru firmy wyeksportowały w I poł. 2016 r.