Kiedy pracownica idzie na urlop macierzyński lub wychowawczy, pracodawca musi być czujny — zmieniają się jego obowiązki wobec ZUS.
Po wczorajszym artykule na temat ochrony kobiet w firmie napisał do nas czytelnik z Częstochowy z pytaniem, jak zmieniają się obowiązki pracodawcy względem ZUS, kiedy pracownica odchodzi na urlop macierzyński lub wychowawczy.
Do ubezpieczeń emerytalnych i rentowych pracownicę pobierającą zasiłek macierzyński lub będącą na urlopie wychowawczym zgłasza płatnik składek, czyli pracodawca.
— Nie musi wykorzystywać w tym celu druków ZUS-ZUA czy ZZA. Wystarczy, że wykaże ubezpieczoną w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA z kodem 1211XX dla kobiet na urlopie wychowawczym lub kodem 1240XX dla kobiet na urlopie macierzyńskim — wyjaśnia Joanna Długokęcka, kierownik działu kadr i płac w FPA-Group.
Ubezpieczonych pracownic przebywających na urlopie wychowawczym lub pobierających zasiłek nie należy wyrejestrowywać z dotychczasowych ubezpieczeń.
Ważne oświadczenie
Kiedy pracownica udaje się na urlop wychowawczy lub ma pobierać zasiłek macierzyński, pracodawca musi uzyskać od niej oświadczenie, czy nie ma ona prawa do ubezpieczeń z innego tytułu — na przykład z renty, emerytury lub podpisanej umowy o pracę u innego pracodawcy.
— Na podstawie takiego oświadczenia, którego wzór można znaleźć na stronach internetowych ZUS, zatrudniający ustali, czy pracownica ma prawo do składek finansowanych z budżetu państwa — mówi Joanna Długokęcka.
W raportach dla ZUS pracodawca powinien wykazywać składki (to rola wyłącznie informacyjna, bo pracodawca nie opłaca ich z własnych środków), jeśli w oświadczeniu pracownica podała, że nie ma prawa do renty lub emerytury oraz jeśli nie ma innego tytułu do ubezpieczeń społecznych (umowy o pracę czy umowy-zlecenia).
Jeżeli pracodawca oświadczenia od pracownicy nie otrzymał, to nie powinien naliczać i wykazywać składek. Podobnie, jeśli oświadczenie pokazuje, że zatrudniona ma prawo do renty czy pracuje dla innego pracodawcy.
Umowy a urlopy
Osoby na urlopach wychowawczych lub otrzymujące zasiłek macierzyński nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu.
Z kolei jeżeli pracownica podpisze umowę o dzieło z własnym pracodawcą, w dalszym ciągu podlega składkom z tytułu urlopu wychowawczego.
— Gdy wykonuje umowę-zlecenie zawartą z własnym lub innym pracodawcą, to w tym okresie podlega ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorca i nie podlega ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym lub pobierania zasiłku macierzyńskiego. Krótko mówiąc, na okres trwania umowy-zlecenia pracodawca nie wykazuje składek finansowanych z budżetu państwa — wyjaśnia Joanna Długokęcka.
Gdy osoba ubezpieczona jest zatrudniona u dwóch pracodawców i u obu przechodzi na urlop wychowawczy, płatnikiem składek będzie ten pracodawca, którego ona wskaże.