Jedną z barier wykorzystania osiągnięć branży IT w naszym codziennym życiu jest — w Polsce jeszcze powszechna — konieczność obiegu papierowych dokumentów pomiędzy wystawcą rachunku a jego płatnikiem. Naprzeciw zapotrzebowaniu na zaoszczędzenie czasu i pieniędzy wychodzą systemy klasy EBPP (Electronic Bill Presentment & Payment), czyli elektronicznej prezentacji i płatności rachunków. Ich uczestnikami są trzy grupy podmiotów:
- wystawcy rachunków masowych (billerzy);
- banki;
- klienci indywidualni i biznesowi (płatnicy).
Masowy wystawca, zamiast drukować i dostarczać klientom rachunki pocztą, przesyła je do systemu w formie spakowanego pliku, zawierającego rachunki klientów, którzy zdecydowali się na EBPP. Po zapisaniu nowego rachunku na koncie w serwerze, klient otrzymuje e-mail i SMS z informacją o jego wpłynięciu oraz o kwocie i terminie zapłaty. W miarę zbliżania się terminu — system o tym klientowi przypomina.
Przesłanie odpowiedniej kwoty z konta płatnika na konto wystawcy rachunku odbywa się w trybie tradycyjnych rozliczeń międzybankowych, bez jakiegokolwiek udziału systemu EBPP. Informacja o płatnościach jest następnie importowana do billingowego systemu wystawcy. Rozliczenie zobowiązań poszczególnych klientów z dokonanymi przez nich wpłatami staje się bardzo uproszczone.
Zyski masowego wystawcy rachunków z uczestnictwa w systemie EBPP są oczywiste i łatwo mierzalne:
- obniżenie kosztów wydruków i rozsyłania faktur papierowych;
- poprawa terminowości wpłat;
- poprawa płynności finansowej, dzięki skróceniu procesu rozliczeń i szybszemu obiegowi płatności;
- zautomatyzowanie procesu rejestracji wpłat;
- zmniejszenie liczby błędów i reklamacji;
- zwiększenie możliwości dotarcia do klienta z nowoczesnym przekazem marketingowym;
- ukierunkowanie marketingu;
- zyskanie nowych kanałów dystrybucji;
- możliwość stałego przekazywania klientowi nowych informacji (prezentacji nowych usług, szczegółowych billingów, itp.);
- zwiększenie lojalności klientów;
- uzyskanie dodatkowych przychodów dzięki cross-sales i up-sales.
Dla klienta największą zachętą do przystąpienia do systemu EBPP jest usprawnienie procesu płatności oraz radykalne zmniejszenie jego czasochłonności. Klienci odnoszą również pewne korzyści finansowe (płatność elektroniczna z założenia jest tańsza niż dokonywana w formie tradycyjnej), jednak nie są one odczuwalnymi oszczędnościami. Korzyścią podstawową jest możliwość dokonywania płatności większości (jeśli nie wszystkich) rachunków w jednym miejscu, za pośrednictwem Internetu, a w przyszłości także WAP.
Korzyści dla banków z udziału w systemach EBPP można wypunktować następująco:
- zmniejszenie kosztów operacyjnych dzięki zautomatyzowaniu przelewów;
- możliwość dostarczania masowym wystawcom szybkiej i standardowej informacji o płatnościach;
- zyskanie wizerunku banku nowoczesnego i innowacyjnego;
- zwiększanie lojalności obecnych oraz pozyskiwanie nowych klientów;
- zachęcanie klientów EBPP, posiadających konta off-line, do korzystania z Internet bankingu;
- możliwość pobierania opłat za usługę EBPP od wystawców i klientów;
- możliwość uzyskania dodatkowych przychodów, np. z usług cross-sales i up-sales;
- wsparcie przychodów z Internet bankingu.
Kluczowe znaczenie dla komercyjnego sukcesu systemu klasy EBPP ma jego bezpieczeństwo oraz wiarygodność. Operatorzy podporządkowują się procedurom, obowiązującym w bankowości elektronicznej. Dodatkowo można zastosować mechanizm predefiniowania kont — wówczas pieniądze z rachunku klienta mogą być przelewane tylko i wyłącznie na konta wcześniej przez niego zdefiniowane.
Piotr Saczuk
jest prezesem BillNet