Wyłączenie wspólnika ze sp. z o.o.

AGNIESZKA SZYMAŃSKA adwokat, Kancelaria Nowakowski i Wspólnicy
21-10-2014, 00:00

Komentarz prawnika

KOMENTARZ PRAWNIKA

Funkcjonowanie sp. z o.o. oparte jest przede wszystkim na wzajemnym zaufaniu wspólników i podejmowaniu przez nich wspólnych działań mających na celu realizację zasadniczego celu dla jakiego powstała spółka. Jednak zdarza się, że wspólnik podejmuje działania szkodliwe dla interesu spółki, jak i pozostałych wspólników. W tej sytuacji ustawodawca przewidział możliwość wyłączenia wspólnika ze spółki. Instytucja ta została uregulowana w art. 266-269 ksh.

W przypadku wyłączenia wspólnika muszą wystąpić ważne powody, które nie muszą wiązać się zawsze z winą wspólnika. Do przykładowych zaliczyć można: działanie na szkodę spółki, niewykonywanie przez wspólnika uchwał, podejmowanie działań konkurencyjnych, nadużywanie prawa indywidualnej kontroli, naruszenie zasad lojalności wobec spółki, brak współdziałania przy podejmowaniu uchwał, choroba, wyjazd za granicę itp. Ponadto, z przyjętego przez Sąd Najwyższy orzeczenia wynika, że niemożność bezkonfliktowego współdziałania ze wspólnikiem, będąca następstwem relacji interpersonalnych, również może stanowić ważną przyczynę wyłączenia go ze spółki (wyrok SN z 19 marca 1997 r., II CKN 31/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 116).

Prawo do wyłączenia wspólnika ustawodawca przewidział w dwóch przypadkach. Pierwszy dotyczy wszystkich pozostałych wspólników, którzy występują z żądaniem wyłączenia danego wspólnika ze spółki, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. W drugim przypadku wyłączenie wspólnika może wynikać z postanowień umowy, która może przyznać prawo wystąpienia z powództwem również mniejszej liczbie wspólników, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. W tym przypadku trzeba pozwać wszystkich pozostałych wspólników, a więc także tych, których nie dotyczą ważne przyczyny wyłączenia.

Wspólnicy mają jedynie uprawnienie do wystąpienia z żądaniem wyłączenia, ale decyzję podejmuje sąd gospodarczy i to tylko z ważnych dotyczących tego wspólnika powodów. Kolejnym warunkiem skuteczności wyłączenia jest to, aby udziały wspólnika wyłączonego zostały przejęte przez wspólników lub osoby trzecie. Przejęcie udziałów wyłączonego wspólnika może być rodzajem uprzywilejowania wspólnika albo ich udziałów. Cenę przejęcia ustala sąd na podstawie rzeczywistej wartości w chwili doręczenia pozwu. Przejęcie udziałów musi być całkowite, przez wspólników lub osobę trzecią.

Sąd wydając orzeczenie określa termin, w jakim wyłączonemu wspólnikowi ma zostać uiszczona cena przyjęcia powiększona o odsetki liczone od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty. W okresie między doręczeniem pozwu a rozliczeniem z pozwanym wspólnikiem wykonuje on wszelkie prawa i obowiązki w spółce. W oparciu o treść art. 268 ksh, sąd fakultatywnie może zabezpieczyć powództwo poprzez zawieszenie wspólnika w realizacji jego praw udziałowych (np. jeśli wspólnik nadużywa swojego prawa do indywidualnej kontroli).

Wskutek prawomocnego orzeczenia o wyłączeniu, wspólnik traci członkostwo w spółce. Skutek ten występuje wstecz, tj. od dnia doręczenia pozwu przy założeniu, że uiszczono mu w terminie cenę przejęcia udziałów. Nie wpływa to jednak na ważność czynności, w których brał on udział w spółce po dniu doręczenia mu pozwu (art. 269 ksh), chyba że miało miejsce jego zawieszenie w wykonywaniu przysługujących mu praw udziałowych. W ciągu 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku o wyłączeniu wspólnika, zmiana w składzie osobowym wspólników powinna zostać zgłoszona do KRS.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: AGNIESZKA SZYMAŃSKA adwokat, Kancelaria Nowakowski i Wspólnicy

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Wyłączenie wspólnika ze sp. z o.o.