Wybór standardu przy rozliczeniu transakcji połączeń jednostek gospodarczych zależy od czasu jego wejścia w życie.
Kluczową informacją w odpowiedzi na pytanie czytelnika są przepisy przejściowe zawarte w MSSF 3 i daty ich wejścia w życie.
Ważne daty
Zgodnie z nimi, MSSF 3 ma zastosowanie do rozliczania połączeń jednostek gospodarczych, które nastąpiły 31 marca 2004 r. lub później. Zezwala się na stosowanie wymogów standardu w odniesieniu do wartości firmy istniejącej na dowolny dzień sprzed dat wejścia w życie jego postanowień pod warunkiem, że:
- wyceny i inne informacje potrzebne do zastosowania MSSF w odniesieniu do połączeń jednostek z przeszłości uzyskane zostały podczas początkowego rozliczania tych połączeń oraz
- jednostka stosuje prospektywnie, począwszy od tej samej daty, także MSR 36 i MSR 38, zmienione w 2004 r., zaś wyceny i inne informacje niezbędne do stosowania tych standardów począwszy od tej daty zostały uzyskane przez jednostkę w przeszłości, więc nie ma potrzeby ustalania wartości szacunkowych, które powinny były być ustalone na wcześniejszą datę.
Istotne dla odpowiedzi na to pytanie są również postanowienia MSSF 1 „Zastosowanie MSSF po raz pierwszy”. Zgodnie z nimi, spółka ma obowiązek sporządzić bilans otwarcia na datę przejścia na MSSF, zgodny z postanowieniami wszystkich MSSF obowiązujących na datę raportowania.
Zatem połączenia z jednostkami C i D muszą podlegać przekształceniu, gdyż wszystkie połączenia począwszy od daty przejścia na MSSF (w tym przypadku — 1 stycznia 2004 r.) muszą być rozliczone zgodnie z wymogami standardów obowiązujących na datę raportowania (w tym przypadku — na 31 grudnia 2005 r.). Połączenie z jednostką E musi być rozliczone zgodnie z MSSF 3, gdyż następuje ono po dacie jego wejścia w życie i w roku przejścia spółki na raportowanie według MSSF.
Alternatywa
Nabycie spółki B może być również rozliczone zgodnie z MSSF 3, pod warunkiem iż spółka A zastosuje od tej samej daty również postanowienia zmienionych MSR 36 i 38 oraz spełni inne, przytoczone już warunki. Spółka A może jednak w odniesieniu do połączenia z jednostką B nie stosować postanowień MSSF 3. W takim przypadku obowiązują ją postanowienia MSSF 1 w zakresie rozliczania przeszłych połączeń.
Zbigniew Adamkiewicz, Partner Deloitte