Czy w kontrakcie menedżerskim można zawrzeć klauzulę zabraniającą menedżerowi (po okresie współpracy) działalności konkurencyjnej?
- Możliwość zawarcia umowy, w której przewiduje się, że pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność, jest przewidziana w kodeksie pracy (art. 1011 i nast. k.p.). Ale w przypadku kontraktu menedżerskiego przepis ten nie ma zastosowania, gdyż kontrakt menedżerski jest umową cywilnoprawną. Nie podlega więc przepisom kodeksu pracy.
Można jednak wprowadzić do kontraktu menedżerskiego klauzulę zakazu konkurencji. W takim wypadku zalecam określenie, w jakim okresie ona obowiązuje — tzn. czy dotyczy również okresu po ustaniu obowiązku świadczenia usług. Warto również, określając zakaz podejmowania lub prowadzenia działalności konkurencyjnej w stosunku do zleceniodawcy, zdefiniować, co się rozumie przez działalność konkurencyjną oraz ewentualne przedsiębiorstwo konkurencyjne. Można wskazać, że dotyczy to działalności w kraju, a także za granicą, niezależnie od formy prawnej konkurenta, jak również profilu działalności nawet pośrednio konkurencyjnej w stosunku do działalności zleceniodawcy. W tym ostatnim zastrzeżeniu można wskazać kryteria, jakie będą brane pod uwagę — np. działalność, która może wpłynąć na poziom produkcji, sprzedaży, sytuację rynkową czy wyniki ekonomiczne firmy.
Warunki należy określić w umowie w sposób precyzyjny, by uniknąć później niejasności przy ich interpretacji.
Standardowo w umowach określa się otwarty katalog działalności uznawanych za naruszające zakaz konkurencji. Katalog dotyczy nie tylko zatrudniania się u konkurencji, ale również przykładowo posiadania udziałów/akcji w innych podmiotach.
Jak w każdej umowie, ważne jest również wskazanie, jakie sankcje związane są z naruszeniem zakazu konkurencji. Uważam za zasadne wprowadzenie kary umownej. Wskazałbym dodatkowo, że w przypadku gdy szkoda poniesiona przez zleceniodawcę przewyższy wysokość zastrzeżonej kary, może on żądać naprawienia szkody w pełnej wysokości.
Można również — na wzór przepisów kodeksu pracy — przewidzieć dodatkowo wynagrodzenie dla menedżera za to, że będzie on zobowiązany do stosowania się do zakazu przez umowny okres także po wygaśnięciu umowy.
Pamiętać należy, że niezależnie od umowy można powoływać się i dochodzić swoich roszczeń na podstawie przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W szczególności czynem nieuczciwej konkurencji jest przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy.
Aleksander Werner, kancelaria Kalwas i wspólnicy