Zakup AWT pod lupą prokuratury

Śledczy uważają, że PKP Cargo przepłaciły za czeskiego przewoźnika. Zatrzymali byłych menedżerów.

Niedawne zatrzymania Pawła Olechnowicza, byłego prezesa Lotosu, i Jacka Krawca, dawnego szefa Orlenu, zostały ostro skrytykowane przez przedstawicieli organizacji biznesowych. Oświadczenie w tej sprawie opublikował Lewiatan. Na portalach społecznościowych pojawiły się sugestie, że aresztowania menedżerów mają odwrócić uwagę od niekorzystnych informacji pojawiających się ostatnio w mediach, uderzających w obóz polityków PiS. W kuluarowych rozmowach prowadzonych podczas spotkań biznesowych i konferencji pada jedno pytanie: kto następny?

RYZYKOWNY BIZNES:
RYZYKOWNY BIZNES:
Po zakupie AWT przez PKP Cargo opracowano wiele opinii analityków oraz biegłych, w których opisano wady i zalety transakcji. Prokuratorzy dostrzegli więcej minusów i zatrzymali byłych menedżerów. Analitycy obawiają się, że zniechęci to obecne kolejowe władze do zagranicznej ekspansji.
Fot. AWT.EU

Z informacji „Pulsu Biznesu” wynika, że wczoraj służby próbowały zatrzymać Jakuba Karnowskiego, byłego prezesa PKP. Nie zastały go jednak w kraju. Pod koniec stycznia tego roku poleciał do Rijadu, gdzie z ramienia waszyngtońskiej centrali Banku Światowego przygotowuje plan fuzji i restrukturyzacji saudyjskich kolei. Po powrocie postanowił wyjechać na wcześniej zaplanowany urlop zagraniczny, a na przełomie lutego i marca powinien ponownie zająć się saudyjskim zleceniem.

Cenowe zamieszanie

Na polecenie Prokuratury Regionalnej w Lublinie zatrzymano natomiast Adama P., byłego prezesa PKP Cargo oraz kilku byłych członków zarządu giełdowej spółki. Zastrzeżenia śledczych wzbudził zakup za 103 mln EUR (prawie 446 mln zł) czeskiej spółki AWT z siedzibą w Amsterdamie. PKP Cargo nabyły udziały pod koniec 2014 r. od czeskiego biznesmena Zdenka Bakali. Piotr Marko, rzecznik lubelskiej prokuratury, poinformował „Puls Biznesu”, że szkoda na tej transakcji została oszacowana na około 250 mln zł.

W 2015 r. przedstawiciele PKP Cargo zapewniali, że potwierdzony przez biegłego rewidenta zysk z okazyjnego nabycia AWT wynosi 140 mln zł, a realna wartość czeskiej spółki przekracza 700 mln zł. Początkowo transakcję oceniali pozytywnie także analitycy, jednak już w lutym 2015 r. w opinii wydanej przez DM PKO BP pojawiło się sporo wątpliwości, a transakcja została oceniona „lekko negatywnie” (doradcy z tej bankowej grupy pracowali też przy czeskiej akwizycji). Analitycy DM PKO BP twierdzili, że na jej korzyść przemawiają niskie koszty finansowania zakupu oraz synergie wynikające z możliwości realizacji przez grupę przewozów transgranicznych. Niekorzystnie natomiast oceniali w krótkim terminie wpływ na zysk czy zdolność do generowania gotówki, a w długim okresie ryzyko wygaszania wydobycia węgla w czeskich kopalniach, który był głównym towarem transportowanym przez AWT. Ich obawy wkrótce się potwierdziły. Czeska węglowa grupa OKD wpadła w finansowe tarapaty i zaczęła ograniczać wydobycie. Przyczyniło się to do problemów AWT. PKP Cargo zdecydowały się na odpisy związane z utratą wartości czeskiego przewoźnika w wysokości 35 mln zł oraz utratą należności za dostawy i usługi w wysokości 63 mln zł. Przeprowadziły też audyt, z którego miało wynikać, że przy wycenie popełniono błędy.

Wycenia w bilansie

Analitycy nie chcą oficjalnie komentować zatrzymania byłych menedżerów PKP Cargo. Zwracają uwagę, że poczynione przez spółkę odpisy są znacznie niższe niż szkody szacowane przez prokuraturę. Przypominają, że zatwierdzonego sprawozdania za 2018 r. jeszcze nie ma, ale w bilansie za 2017 r. namaszczone przez obecną ekipę władze napisały, że „w wyniku przeprowadzonego testu ustalona wartość odzyskiwalna nie różniła się istotnie od wartości bilansowej testowanych aktywów trwałych należących do Grupy AWT, wobec czego grupa na dzień 31 grudnia 2017 r. nie dokonała aktualizacji odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów, który na ten dzień wynosił 33.327 tys. zł”. Wartość bilansową określono natomiast na 499,6 mln zł.

— Ciekawe, czy obecny zarząd sprzedałby chętnie tę spółkę po cenie o niemal 250 mln zł niższej — pyta retorycznie analityk.

PKP Cargo nie skomentowały zastrzeżeń zgłoszonych przez prokuraturę. Oświadczenie wydał natomiast Jakub Karnowski.

Skandal i hucpa

— Postawienie zarzutów zarządowi PKP Cargo w związku z zakupem AWT uważam za skandal i polityczną hucpę. Przypominam, że zarząd PKP Cargo opublikował Białą Księgę ze szczegółami dotyczącymi transakcji zaraz po jej przeprowadzeniu. Transakcje od samego początku do samego końca prowadził Dom Maklerski PKO Banku Polskiego. Ten zakup — który wielokrotnie chwalił premier Mateusz Morawiecki, jeszcze jako doradca premiera Donalda Tuska — pozwolił PKP Cargo na otwarcie logistycznego korytarza na południe Europy — podkreśla Jakub Karnowski.

Z informacji „Pulsu Biznesu” wynika też, że proces sprzedaży był nadzorowany przez państwowe służby.

JAK WYCENIANO AWT

DM PKO BP wycenił w 2014 r. 100 proc. udziałów AWT, przed zakupem spółki przez PKP Cargo na 139 mln EUR (prawie 600 mln zł). Ostatecznie giełdowa spółka za 80-procentowy pakiet zapłaciła ponad 100 mln EUR (ponad 430 mln zł), czyli sześciokrotność EBITDA. W lipcu 2015 r. nabycie AWT przez PKP Cargo zbadał PwC Polska, uznając proces due diligence za kompleksowy i pozwalający ograniczyć ryzyko transakcyjne.

Zarząd giełdowej spółki, kierowany przez Adama P. odwołano w połowie grudnia 2015 r. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za ten rok, podpisanym przez nowy zarząd, wartość aktywów AWT określono na 867 mln zł. KPMG, jako biegły rewident zatwierdził bilans, nie kwestionując tej wartości.

W 2017 roku PKP Cargo musiały zrealizować opcję i dokupić pozostałe 20 proc. udziałów w AWT. Nabyły je za 27 mln EUR (117 mln zł). Na podstawie tej ceny, wartość czeskiego przewoźnika można określić na 135 mln EUR (prawie 585 mln zł). Wyceny te są sporo wyższe od kwoty jaką PKP Cargo zapłaciły za czeską spółkę.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Katarzyna Kapczyńska

Polecane