Sprowadzenie towaru do Polski, gdy jest on tu instalowany, nie jest wewnątrzwspólnotowym nabyciem ani dla dostawcy, ani nabywcy.
Nowa ustawa o VAT przewiduje pewne odstępstwa od ogólnych zasad opodatkowania nabycia towarów od podmiotów z państw członkowskich Unii Europejskiej, m.in. w zakresie opodatkowania zakupu towarów od dostawców z Unii Europejskiej wraz z instalacją na terenie Polski.
Zgodnie z zasadą ogólną, polski podatnik, dokonując nabycia towarów od podmiotu z UE, jest zobowiązany rozpoznać wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Podobnie podmiot zagraniczny, dokonując przywozu do Polski towarów, które mają służyć jego działalności jako podatnika, jest zobowiązany rozpoznać z tego tytułu w Polsce wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.
Są ograniczenia
Zasada ta może być jednak ograniczona w przypadku, gdy towary sprowadzane są z innego państwa członkowskiego, a następnie instalowane w Polsce lub montowane, z próbnym uruchomieniem lub bez niego. Ustawa precyzuje jednocześnie to pojęcie stwierdzając, iż instalacji lub montażu nie stanowią proste czynności umożliwiające funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru. W praktyce należy sądzić, że np. podłączenie urządzenia do dostępnej sieci elektrycznej nie będzie stanowić instalacji, a z kolei np. budowa przyłącza elektrycznego może już stanowić czynność instalacyjną w rozumieniu ustawy o VAT.
Zgodnie z ustawą, przemieszczenie towaru, w przypadku gdy jest on w Polsce montowany lub instalowany, nie stanowi wewnątrzwspólnotowego nabycia ani po stronie zagranicznego dostawcy, ani u polskiego nabywcy. Będziemy mieli natomiast do czynienia z transakcją krajową w rozumieniu przepisów o VAT.
W takiej sytuacji, co do zasady, podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku od tego rodzaju transakcji będzie polski nabywca towarów. Polski podatnik będzie zobowiązany do samonaliczenia podatku na zasadach podobnych do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów — naliczy podatek należny według stawki właściwej dla dostawy krajowej danego towaru, jednocześnie, o ile zakup związany jest ze sprzedażą opodatkowaną, odliczając tę samą kwotę jako podatek naliczony w deklaracji za miesiąc powstania obowiązku podatkowego z tytułu tego nabycia.
Inny sposób naliczania
W odróżnieniu od wewnątrz- wspólnotowego nabycia towarów, obowiązek podatkowy z tytułu dostawy towarów z instalacją powstanie na zasadach ogólnych. Odmienny niż w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jest także sposób wykazania podatku naliczonego i należnego. W związku ze specyficznym charakterem transakcji, najprawdopodobniej nowa deklaracja VAT-7 w ostatecznej wersji będzie zawierać odrębne pole dla transakcji zakupu towarów, z tytułu których podatnikiem jest nabywca, analogiczne do pól dotyczących importu usług, czy wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
Ponadto, polski nabywca nie będzie zobowiązany wykazać wartości transakcji w informacji podsumowującej, jako że nie stanowi ona wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Konieczne będzie natomiast udokumentowanie transakcji poprzez wystawienie faktury wewnętrznej.
Podatnikiem jest nabywca
Podatek z tytułu dostawy towarów wraz z instalacją może również rozliczyć dostawca towarów, o ile zarejestruje się on dla celów podatku VAT w Polsce. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, jeżeli zagraniczny podatnik dokonuje w Polsce wyłącznie dostawy towarów, dla których podatnikiem jest nabywca (czyli m.in. dostawy wraz z instalacją), to nie ma on obowiązku rejestracji dla celów podatku VAT w naszym kraju. W związku z tym, można oczekiwać, że w praktyce do rozpoznawania obowiązku podatkowego z tytułu zakupu towarów wraz z instalacją będą zobligowani polscy nabywcy tych towarów.
Rozwiązanie to jest korzystniejsze dla obu stron transakcji pod względem przepływów finansowych, bowiem nabywca wykaże w jednej deklaracji podatkowej kwotę VAT z tytułu nabycia towaru jednocześnie jako podatek należny i naliczony (o ile przysługuje mu prawo do odliczenia podatku). Dzięki temu transakcja ta będzie dla obu stron neutralna pod względem finansowym.
Jerzy Martini menedżer PricewaterhouseCoopers