Pracownikowi legitymującemu się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności przysługuje sporo uprawnień. Wynikają one z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wśród nich jest m.in. dodatkowy urlop wypoczynkowy. Jaki jest jego wymiar?
– Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zaliczonemu do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. Wynosi on 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Czy są wyjątki od tego zapisu? Tak, bo wspomniane prawo nie będzie przysługiwało osobie uprawnionej do urlopu w wymiarze wyższym niż 26 dni roboczych na podstawie odrębnych przepisów – mówi Paulina Racka z Centrum Poradnictwa Państwowej Inspekcji Pracy.
Kiedy pracownik niepełnosprawny nabywa prawo do pierwszego dodatkowego urlopu?
– Po przepracowaniu roku po dniu zaliczenia go do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Co ważne, w tym czasie taka osoba może mieć kilku pracodawców. Nie musi mieć ciągłości zatrudnienia. Wówczas należy zsumować wszystkie okresy wspomnianego zatrudnienia – podkreśla Paulina Racka.
Dziesięć dni w roku
Warto zaznaczyć, że osoba niepełnosprawna, która już raz nabyła prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, zachowuje je w ramach kolejnego zatrudnienia. Co w sytuacji, gdy pracownik nabywa prawo do pierwszego urlopu w trakcie roku kalendarzowego?
– W tym przypadku należy zastosować zasadę jak przy urlopie uzupełniającym. Jeśli przepracowanie wymaganego okresu wypada w trakcie roku, pracownik o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności nabywa prawo do pełnych dziesięciu dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego – wyjaśnia Paulina Racka.
Co dzieje się z dodatkowym urlopem w przypadku utraty statusu osoby niepełnosprawnej lub zaliczenia jej do lekkiego stopnia niepełnosprawności?
– Pracownik zachowuje prawo do już nabytego urlopu, jeśli traci wspomniany status w trakcie roku. Przepisy nie wskazują, w jakiej kolejności należy wykorzystać dodatkowy urlop wypoczynkowy. Decyzję w tym zakresie podejmuje pracownik. Składa wniosek do pracodawcy o udzielenie urlopu – zaznacza Paulina Racka.
Czy w przypadku zmiany szefa w trakcie roku kalendarzowego należy zastosować tzw. zasadę proporcjonalności?
– W przypadku zakończenia zatrudnienia i nawiązania stosunku pracy z innym pracodawcą urlop dodatkowy należy naliczyć proporcjonalnie. W świadectwie pracy znajduje się odrębne miejsce na wpisanie podstawowego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Dlatego obliczamy je oddzielnie – tłumaczy Paulina Racka.
Do kiedy pracownik niepełnosprawny powinien wykorzystać dodatkowy urlop wypoczynkowy? Niewykorzystany w danym roku urlop wypoczynkowy, jak i ten dodatkowy z tytułu niepełnosprawności, przechodzi na następny rok. Powinien być wykorzystany do 30 września następnego roku kalendarzowego.
Weź udział w kolejnej edycji kongresu “HR Summit 2023” >>
Zwolnienie od pracy
Warto podkreślić, że osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy w wymiarze do 21 dni. W tym czasie przysługuje jej wynagrodzenie. Może wykorzystać je na udział w turnusie rehabilitacyjnym, ale nie częściej niż raz w roku. Ponadto wspomniany czas może przeznaczyć na wykonanie badań specjalistycznych lub zabiegów leczniczych.