PB: Kim są popularne zetki?
Monika Stołowska: Obecnie na rynku pracy mamy cztery pokolenia oraz zetki. To najmłodsze pokolenie. Przyjmuje się, że są to osoby urodzone w latach 1995-2012, grupa, która dopiero zdobywa pierwsze doświadczenia na rynku pracy. Według ostatnich danych GUS na rynku mamy około 2,5 mln zetek. Stanowią one około 10 proc. pracowników, natomiast za dwa lata ich udział sięgnie niemal 30 proc. To rosnąca grupa na rynku.
Czego pokolenie Z obawia się na rynku pracy?
W naszym corocznym raporcie badamy też nastroje i oczekiwania. Z ostatniego wynika, że w tym roku największym zmartwieniem młodej generacji okazuje się kwestia rosnących kosztów życia. Ten problem wskazało aż 48 proc. polskich ankietowanych z pokolenia Z i ponad 53 proc. pokolenia milenialsów. Ponad połowa ankietowanych przyznaje, że żyje bardzo skromnie, a około 30 proc. podejmuje dodatkową pracę zarobkową, zapewniając sobie kolejne źródło dochodów. Duży niepokój budzi w nich kwestia bezrobocia i dotycząca możliwości zarobkowania. Ponadto aż 46 proc. zetek deklaruje, że przez większość czasu spędzonego w pracy zmaga się ze stresem i niepokojem, a połowa milenialsów i zetek deklaruje, że już odczuwa skutki wypalenia zawodowego. Pokolenie Z obawia się, że praca, którą aktualnie wykonują, nie pozwala im na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania. Kolejną kwestią są obawy związane ze stabilnością pracy i możliwościami zatrudnienia. Bliskie są im także kwestie związane ze zmianami klimatycznymi czy zdrowiem psychicznym — obawiają się obciążenia, stresu i wypalenia.
Jakiego pracodawcy szukają zetki? Stawiają na pracę w dużych firmach czy zakładanie własnego biznesu?
Myślę, że to, co charakteryzuje pokolenie Z, to duża otwartość. Kluczowym elementem jest kwestia elastyczności i wydaje mi się, że finalnie o tym, czy te osoby zdecydują się na założenie własnej działalności gospodarczej, czy na etatową pracę w firmie, czy w innych formach zatrudnienia, przesądzi to, czy firmy będą w stanie tę elastyczność zapewnić.
Jakie są różnice między pokoleniem Z a pokoleniem X czy Y?
Zetki przede wszystkim podążają za trendami i mają bardzo dużą świadomość rosnącego tempa zmian na rynku pracy. Osoby z tego pokolenia są skłonne do częstszych zmian pracodawcy. Dorastały w świecie technologii związanych z internetem i ta technologia nie ma dla nich żadnych tajemnic. Cenią sobie czas prywatny. Pracują, żeby żyć, a nie żyją, żeby pracować. Myślę, że tak można byłoby ująć tę kwestię z dążeniem do tego work-life balance. Bardzo ważne są dla nich też kwestie związane z uznaniem ze strony pracodawcy i pracowników, ale są również dosyć zestresowani. Część z nich już zmaga się z wypaleniem zawodowym. Bardzo ważne są dla nich postawy proekologiczne. Połowa polskich milenialsów i przedstawicieli generacji Z martwi się o środowisko naturalne — to na pewno jest ich duży wyróżnik. Myślę, że będzie on coraz bardziej widoczny z każdym młodszym pokoleniem. Co trzeci respondent, zarówno w skali krajowej, jak też globalnej, decyduje się na kupowanie odzieży używanej. Co siódmy milenials w Polsce i co piąty na świecie rezygnuje z konsumpcji mięsa. Około 20 proc. wszystkich badanych natomiast odkłada w czasie założenie rodziny. Zetki są także gotowe więcej zapłacić za produkty bardziej przyjazne środowisku.
Czy firmy chętnie zatrudniają młodych pracowników?
Pokolenie Z właśnie wchodzi na rynek pracy. Będzie stanowiło coraz większą jego część, także praca z zetkami to już po prostu nasza codzienność. Jednocześnie myślę, że w pewien sposób zachęcają pracodawców do redefiniowania oferty oraz kształtowania środowiska pracy.
Pokolenie Z jest bardziej zadowolone z równowagi między pracą zawodową a życiem w porównaniu z poprzednimi edycjami raportu. Czują, że oferuje im się większą elastyczność. Uważają, że pracodawcy poczynili znaczące postępy w zwiększaniu różnorodności oferty, równości, integracji. Na podstawie tego, jakie aktywności podejmują firmy, jest także coraz bardziej skłonne wierzyć, że wiele robią one na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym.
Jakie zawody są najbardziej popularne wśród zetek?
Bardzo dużą popularnością cieszy się branża technologiczna. Patrząc na różnego rodzaju opracowania, widzimy, że pojawia się też zainteresowanie budowaniem ścieżek w branżach związanych z kulturą, sportem czy modą. Niewielką natomiast reprezentację pokolenia Z obserwujemy w produkcji.
To pokolenie oczekuje od pracodawców przede wszystkim odpowiedzialności społecznej, pracy z wyższym sensem. Szuka pracodawców, którzy podejmują działania związane z ochroną środowiska. Myślę, że ten sens, realne wartości, jakimi kierują się firmy, jest tym, co przyciąga do nich zetki. Trzeba pamiętać o tym, jakie mamy trendy makro. Jak duża następuje dysrupcja technologiczna, która wywołuje ogromne zmiany na rynku pracy — pewne zawody się pojawiają, inne znikają, dlatego również zetki będzie czekać upskilling i reskilling, czyli podnoszenie już posiadanych umiejętności lub nabywanie nowych w zupełnie innej branży. Wszystkie pokolenia na rynku będą poddawane takim zmianom, więc powinny być otwarte również na nowe zawody, które coraz częściej się pojawiają.
Szukaj Pulsu Biznesu do słuchania w Spotify, Apple Podcasts, Podcast Addict lub Twojej ulubionej aplikacji
w tym tygodniu: „Zetki na rynku pracy”
goście: Klaudia Lubelska — Displate, Natalia Florek — doradczyni zawodowa, Monika Stołowska — Deloitte, Kira Sukhoboichenko — Międzynarodowy Ruch Latających Plecaczków