Projekt ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zakłada jednolity 19-proc. podatek. Obejmie on również towarzystwa budownictwa społecznego.
W wyniku nowelizacji od 1 stycznia 2004 r. zostanie zniesiony zapis, zgodnie z którym TBS-y były zwolnione od podatku, gdy ich dochody przeznaczane były na budowę mieszkań na wynajem lub utrzymanie zasobów mieszkaniowych.
Partycypacje i umorzenia
Oznacza to, że opodatkowane zostaną wszystkie przychody osiągane przez towarzystwa budownictwa społecznego.
— Warto zaznaczyć, że przychody te nie są wysokie, a objęcie ich 19-proc. podatkiem dodatkowo je obniży. Poza tym TBS-y działają na zasadzie non profit, nie są nastawione na osiąganie zysku. Skąd zatem będą miały wziąć pieniądze na zapłacenie podatków? —zastanawia się Wojciech Morawski, prezes TBS Budostal 3 z Krakowa.
Dodaje, że jest to kolejna zmiana, której celem jest utrudnienie działalności TBS-om.
Zgodnie z nowelizacją, opodatkowaniu podlegać będzie partycypacja, która wynosi do 30 proc. kosztów przedsięwzięcia. Istnieje zatem niebezpieczeństwo podniesienia wpłat potencjalnych partycypantów o kwotę uwzględniającą ten podatek.
— Spowoduje to znaczne pogorszenie sytuacji finansowej ludzi o przeciętnych dochodach, dla których możliwość uzyskania mieszkania w TBS-ie jest jedyną szansą usamodzielnienia się. Z całą pewnością ograniczy to ich zdolność inwestowania w rozwój budownictwa mieszkaniowego — uważa Barbara Czyż, prezes TBS Marki.
Przychodem są także czynsze najmu płacone przez lokatorów. Zgodnie z prawem nie mogą one przekroczyć 4 proc., w skali rocznej, wartości odtworzeniowej mieszkania. Wprowadzenie 19-proc. podatku spowoduje, że czynsze przekroczą ten pułap. Wreszcie TBS-y będą zobowiązane do płacenia podatku za umorzenia 10 proc. kosztu inwestycji, przyznawane im przez Bank Gospodarstwa Krajowego za oddanie projektu w terminie.
Wyższe czynsze
Likwidacja zwolnienia TBS-ów z obowiązku płacenia podatku dochodowego od osób prawnych, przy równoczesnym podwyższeniu podatku VAT na wyroby i materiały budowlane oraz projektowanie, spowoduje dalszy regres budownictwa społecznego, które do końca 2001 r. rozwijało się bardzo dynamicznie. Zmiany te mogą w efekcie przyczynić się do wzrostu cen za 1 mkw. w nowo budowanych mieszkaniach.
— To niejako automatycznie przełoży się na zwiększenie stawki czynszu, która już dziś w wielu regionach kraju jest zbyt wysoka dla potencjalnych klientów. Oznaczać to będzie zmniejszenie ilości oddawanych mieszkań, ponieważ środki Krajowego Funduszu Mieszkaniowego są ograniczone. Z drugiej strony, nastąpi zwiększenie obciążeń budżetów gminnych i państwa, gdyż trzeba będzie przeznaczać więcej pieniędzy na dodatki mieszkaniowe — informuje Zdzisław Słabkowicz, prezes Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej TBS.
Doprowadzenie teraz do upadku całkiem dobrze funkcjonującego systemu budownictwa społecznego byłoby ogromną stratą. Istnieje bowiem szansa na stworzenie do 2006 r. funduszy na budowę mieszkań w tym systemie w państwach, które 1 maja 2004 r. wejdą do Unii Europejskiej.
— Podkreślano to na konferencji ONZ poświęconej budownictwu mieszkaniowemu oraz podczas obrad CECODHAS (Comite Europeen de Coordination de Habitat Social), które odbyły się w maju tego roku. Pozwoli to na dalszy rozwój tej formy budownictwa w Polsce — dodaje Zdzisław Słabkowicz.