Dla większości młodych ludzi, którzy podejmują decyzję o pracy w rolnictwie, jest to dzisiaj akt świadomego wyboru, a nie rodzinny nakaz dziedziczenia zawodu. Gospodarstwo jest dla nich niczym firma, która ma dawać zyski i szybko się rozwijać. Jak sami podkreślają, teraz już nie można zamknąć się w świecie gospodarstwa i być jedynie rolnikiem na włościach. Współczesne rolnictwo wymaga od nich podejmowania działań w wielu obszarach. Trzeba nie tylko znać się na produkcji, uprawach czy hodowli, ale także orientować się w sytuacji rynkowej, znać konkurencję, być dobrym logistykiem, a nawet marketingowcem. I to wielu z nich się udaje. Młodzi rolnicy są bowiem bardziej elastyczni niż starsze pokolenie w dostosowywaniu się do nowych wymogów i zmieniających się warunków rynkowych. Szybciej podejmują decyzje, są otwarci na innowacyjne rozwiązania w gospodarowaniu, częściej korzystają z technologii informatycznych, mają też większą wiedzę o programach pomocowych dla rolnictwa.
Najmłodsi w Europie
Polska w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej ma najwięcej młodych rolników. Jesteśmy w grupie zaledwie trzech krajów UE, w których odsetek najstarszych rolników, a więc takich w wieku powyżej 65 lat jest niższy niż 10 proc., a tych najmłodszych, a więc takich poniżej 35 lat, jest więcej niż 10 proc. Pozostałe kraje tej grupy to Austria i Niemcy.
Zmiana pokoleniowa na polskiej wsi dokonała się m.in. dzięki środkom unijnym. Z danych Europejskiego Trybunału Obrachunkowego wynika, że w latach 2007-2020 Unia Europejska przeznaczyła 9,6 mld euro na pomoc adresowaną konkretnie do młodych rolników, co miało na celu zwiększenie konkurencyjności gospodarstw rolnych i zintensyfikowanie wymiany pokoleń w rolnictwie. Włączając w to współfinansowane przez państwa członkowskie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich wsparcie na rozpoczęcie działalności rolniczej przez młodych Europejczyków, kwota pomocy osiągnęła wysokość 18,3 mld euro.
Premia w dwóch ratach
31 marca 2022 r. rozpoczął się w Agencji Restrukturyzacji Rolnictwa kolejny nabór wniosków dla tych młodych rolników, którzy chcą gospodarować na własny rachunek i potrzebują na start środków finansowych. Pomoc dla nich przyznawana jest z budżetu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach działania „Premie dla młodych rolników”.
Z tego wsparcia mogą skorzystać osoby, które m.in. w dniu złożenia wniosku mają nie więcej niż 40 lat, posiadają odpowiednie kwalifikacje zawodowe lub zobowiążą się do ich uzupełnienia w ciągu 36 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Starający się o premię powinni być właścicielami gospodarstwa o powierzchni co najmniej 1 hektara, ale nie mogą wejść w jego posiadanie wcześniej niż 24 miesiące przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Młody rolnik musi również posiadać lub utworzyć, najpóźniej w ciągu 9 miesięcy od otrzymania decyzji o przyznaniu pomocy, gospodarstwo o wielkości ekonomicznej mieszczącej się w przedziale od 13 tys. euro do 150 tys. euro. Jego powierzchnia powinna być równa co najmniej średniej powierzchni gospodarstwa w kraju, a w województwach o średniej niższej od krajowej, powierzchnia nowo utworzonego gospodarstwa powinna osiągnąć wielkość średniej wojewódzkiej.
W ramach wsparcia młodzi rolnicy mogą otrzymać 150 tys. zł premii. Jest ona wypłacana w dwóch ratach. Pierwszą w wysokości 120 tys. zł otrzymuje się po spełnieniu warunków do przyznania pomocy, a druga rata płatności — 30 tys. zł — trafia do młodych rolników po realizacji biznesplanu. Takie wsparcie można otrzymać tylko raz. W przypadku małżonków premia przysługuje wyłącznie jednemu z nich.
Pomoc jest przyznawana, jeżeli w gospodarstwie, którego rozwoju dotyczy biznesplan, planuje się prowadzenie działalności w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego lub reprodukcyjnego; produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych lub grzybów uprawnych; sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych lub produkcji zwierzęcej typu przemysłowo-fermowego — z wyłączeniem chowu i hodowli ryb.
Przekazane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa środki powinny być przeznaczone na prowadzenie gospodarstwa lub przygotowanie do sprzedaży wytwarzanych w nim produktów rolnych. Minimum 70 proc. otrzymanej kwoty należy zainwestować w środki trwałe. Wsparcie finansowe można wykorzystać np. na zakup gruntów, maszyn, stada podstawowego zwierząt bądź prace budowlane.
Wnioski o przyznanie pomocy do 29 maja 2022 r. przyjmują oddziały regionalne ARiMR właściwe ze względu na miejsce położenia gospodarstwa. Dokumenty można dostarczyć osobiście, przesłać przesyłką rejestrowaną nadaną w placówce Poczty Polskiej lub złożyć elektronicznie — za pośrednictwem skrzynki podawczej ePUAP.
Maszyny najpopularniejsze
Dotychczas Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadziła siedem naborów wniosków o przyznanie premii w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zainteresowanie tą formą pomocy jest bardzo duże. Co roku wnioski o premie składa po kilka tysięcy zainteresowanych. Najwięcej, ponad 7 tys. młodych rolników, ubiegało się o taką pomoc w 2019 roku, a w zeszłorocznym naborze wnioski złożyło nieco ponad 4 tys. osób. Największą popularnością premie dla młodych rolników cieszą się na Mazowszu, w Wielkopolsce i na Lubelszczyźnie.
Na co młodzi gospodarze przeznaczyli otrzymane dofinansowanie? W przypadku realizacji inwestycji w środki trwałe około 80 proc. z nich stanowi zakup maszyn. Co trzecia złotówka wydawana jest na kupno ciągnika rolniczego. Dużym zainteresowaniem inwestujących w swoje gospodarstwa młodych rolników cieszy się również sprzęt służący uprawie gleby oraz przeznaczony do zbiorów płodów rolnych.
Więcej informacji: na portalu internetowym
www.arimr.gov.pl,
pod numerem bezpłatnej infolinii
tel. 800-38-00-84
oraz w punktach informacyjnych w biurach powiatowych i oddziałach regionalnych ARiMR.
