To będzie kolejny rok obfity w dotacje na badania i rozwój (B+R) oraz nowe technologie. Wprawdzie wsparcie ze strony funduszy unijnych będzie mniejsze niż w mijających 12 miesiącach, ale ta strata zostanie przedsiębiorcom zrekompensowana przez kolejne programy z krajowym dofinansowaniem. W rozpoczynającym się roku Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) zorganizuje kilkanaście naborów z pieniędzmi na działalność B+R. W części konkursów nie ma ograniczenia branżowego — wnioski mogą składać przedsiębiorcy ze wszystkich sektorów.
2Inne nabory odpowiadają na specyficzne potrzeby wybranych branż i do nich są kierowane (np. branża medyczna, lotnicza). O tym, jakie warunki trzeba spełniać, aby starać się o dotacje, mówi raport przygotowany przez ekspertów Crido Taxand i Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIIZ) pod patronatem NCBR.
— W tym roku centrum zarządzać będzie kwotą ponad 5,3 mld zł, którą w dużym stopniu przeznaczymy na projekty badawczo-rozwojowe wyłonione w drodze ostrej konkurencji. W ocenie wniosków zwracamy uwagę zarówno na innowacyjność, jak i na działania wzmacniające współpracę pomiędzy środowiskiem naukowym a gospodarczym — mówi prof. Krzysztof Jan Kurzydłowski, dyrektor NCBR.
Ułatwią demonstracje
O najwyższą pulę przedsiębiorcy powalczą w programie Demonstrator+. Można w nim dostać dofinansowanie na projekty demonstracyjne i instalacje prezentujące efekty badań. Budżet to 830 mln zł, a nabór ma ruszyć jeszcze w tym kwartale. Wysoką pulą — aż 800 mln zł — dysponuje też NCBR w ramach programu StrategMed przeznaczonego na przedsięwzięcia z branży medycznej. Na liście jest jeszcze jeden instrument wsparcia dla tego sektora — InnoMed z budżetem w wysokości 300 mln zł.
Firmy z innych branż też mogą liczyć na wysoką finansową pomoc. Pół miliarda złotych dla przedsiębiorców z sektora lotniczego ma InnoLot. Zainteresowaniem ponownie powinien cieszyć się instrument Gekon, który wspiera dotacyjnym zastrzykiem projekty proekologiczne (tym razem pula to 420 mln zł). Natomiast fundusze na polski gaz łupkowy ma Blue Gas (60 mln zł). Pieniądze trafią na badania przemysłowe i prace rozwojowe — w tym opracowanie prototypów o potencjalnym wykorzystaniu komercyjnym i projektów pilotażowych — związane z technologiami pozyskiwania gazu łupkowego.
O granty mogą starać się konsorcja naukowe z udziałem dużego przedsiębiorcy (ścieżka A) lub firmy z sektora MSP (ścieżka B). Jednym z najpopularniejszych programów był w ostatnich latach InnoTech — również dlatego, że o pieniądze mogła się w nim ubiegać każda innowacyjna firma niezależnie od branży.
Lawiny wniosków możemy spodziewać się także w tym roku. Program jest podzielony na dwie ścieżki. In-Tech to opcja skierowana do wszystkich firm, konsorcjów i centrów naukowo-przemysłowych, które mogą dostać fundusze na badania przemysłowe i prace rozwojowe ukierunkowane na opracowanie i wdrożenie innowacyjnych technologii, produktów lub usług. Natomiast beneficjentami ścieżki Hi-Tech mogą być tylko firmy z sektora MSP prowadzące działania w obszarze zaawansowanych technologii. Budżet i termin naboru w ramach InnoTechu nie są jeszcze znane.
Wyjście poza Polskę
Jedynym instrumentem, który pozwala sfinansować przedsiębiorcom koszty związane z ubieganiem się o europejską i międzynarodową ochronę patentową, jest Patent Plus. W naborze, który rozpocznie się już 13 stycznia, do wzięcia będzie 10 mln zł na ten cel. Warto pamiętać o tym, że w ramach programu nie można dostać wsparcia na pokrycie kosztów opłat urzędowych związanych ze zgłoszeniem wynalazku do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony na terytorium Polski.
Dofinansowanie nie obejmie też opłat ochronnych po udzieleniu patentu europejskiego lub międzynarodowego. Głównymi elementami ocenianymi przez ekspertów będą możliwość praktycznego zastosowania wynalazku, który będzie obejmowany ochroną patentową, oraz potencjał wnioskodawcy.
Docenione zostaną także przedsięwzięcia realizowane z podmiotami zagranicznymi.Ułatwi to m.in. program „Polsko-niemieckiej współpracy na rzecz zrównoważonego rozwoju”. Firmy mają szansę dostać bezzwrotną dotację na realizację dwustronnych projektów badawczych dotyczących jednego z trzech filarów zrównoważonego rozwoju — ekologicznego, gospodarczego lub społecznego. Pieniądze na inicjatywy B+R można zdobyć także z Programu Badań Stosowanych (PBS).
W tym roku na beneficjentów czeka kwota 200 mln zł. O pieniądze mogą ubiegać się konsorcja i centra naukowo-przemysłowe, w których partnerem jest co najmniej jeden przedsiębiorca. Warto pamiętać, że koszty kwalifikowane badań podstawowych mogą stanowić najwyżej 15 proc. wydatków na projekt, a muszą one być udziałem jednostek naukowych. Nabór już trwa, wnioski można składać do końca stycznia.
Korzyści ze stref
Wciąż istnieje opcja skorzystania z ulgi technologicznej, która pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania CIT do 50 proc. wydatków na zakup nowych rozwiązań. Nie można zapominać o wsparciu z „Programu wspierania inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki na lata 2011--2020”. Pieniądze z niego mogą otrzymać inwestycje związane z powstaniem lub rozwojem centrów B+R, które stworzą co najmniej 35 nowych miejsc pracy i minimum 1,5 mln zł kosztów kwalifikowanych w regionach o wysokim bezrobociu wśród osób z wyższym wykształceniem.
Budżet tego instrumentu to 727 mln zł, z których do wzięcia wciąż jest ok. 670 mln zł. Co ważne, ostatnie umowy w ramach programu muszą zostać podpisane do końca 2015 r. Ciekawe wsparcie dają też specjalne strefy ekonomiczne (SSE). Inwestując na ich terenie, inwestorzy dostają pomoc w formie zwolnienia z podatku dochodowego (CIT) i prowadzenia biznesu na preferencyjnych warunkach. Z preferencyjnych warunków mogą korzystać zarówno firmy duże, jak i z sektora MSP.
Warto przypomnieć, że w ubiegłym roku działalność SSE została przedłużona do 2026 r. Małe i średnie firmy mogą uzyskać fundusze na realizację prac B+R także od Centrum Innowacji Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT). Chodzi o dofinansowanie projektów celowych — czyli takich, w wyniku których uruchomiony zostanie nowoczesny wyrób lub technologia (albo obie opcje łącznie).
Warto podkreślić, że dotowanie z NOT dotyczy tylko fazy badawczej, podczas gdy etap wdrożeniowy powinien zostać sfinansowany przez przedsiębiorcę. Firma może liczyć na dotację w wysokości do 70 proc. kosztów prac rozwojowych.
Wsparcie także z Brukseli
Jednym z niewielu wciąż aktywnych unijnych instrumentów jest działanie 1.4 programu Innowacyjna Gospodarka. Granty czekają w nim na badania i prace rozwojowe, których efektem mają być nowe produkty i usługi. Prace badawcze mogą być prowadzone samodzielnie przez przedsiębiorców lub na ich zlecenie przez jednostki naukowe. O wsparcie mogą ubiegać się firmy z sektora MSP, jak i duże podmioty.
Budżet naboru to 90 mln zł, a startujący właśnie nabór będzie trwał do 7 lutego. O tym, że warto złożyć wniosek, przekonują ci, którzy zostali wsparci grantem z działania 1.4. Spółka Macrologic specjalizująca się w projektowaniu i wdrażaniu rozwiązań informatycznych zgarnęła dotacje na dwa przedsięwzięcia.
— Realizacja projektów o charakterze badawczo-rozwojowym pozwala dynamicznie rozwijać zarówno naszą autorską technologię, jak i produkty aplikacyjne. Dzięki temu możemy proponować produkty, które nie tylko bardziej kompleksowo usprawniają i automatyzują procesy zarządcze we wszystkich obszarach firmy, ale także są prostsze w zastosowaniu, a przez to tańsze i szybsze. Prace rozwojowemają bardzo duże znaczenie w branży informatycznej, bo jest to dziedzina innowacyjna, w której wprowadzane nowości albo szybko stają się standardem, albo równie szybko są zastępowane przez kolejne innowacyjne rozwiązania. Dlatego projekty rozwojowe to ważna część naszej działalności. W wyniku ich realizacji tworzymy bazę merytoryczną dla kolejnychprac — podkreśla Barbara Skrzecz-Mozdyniewicz, prezes spółki Macrologic.
W projektach składanych we wszystkich tych konkursach kluczowa będzie możliwość wdrożenia i praktycznego zastosowania wyników badań na rynku. Jak widać, w wielu programach sugerowana jest współpraca nauki i biznesu — niejednokrotnie będzie ona warunkiem koniecznym do ubiegania się o granty.