Instytucje finansowe mogą pomóc starającym się o fundusze strukturalne nie tylko poprzez udzielanie kredytu.
W okresie 2004-06 Unia Europejska przeznaczy ponad 12 mld EUR na wsparcie przedsięwzięć rozwojowych w Polsce, których realizacja uwzględniona jest w Narodowym Planie Rozwoju. Środki z funduszy unijnych z założenia będą stanowiły jedynie formę uzupełnienia nakładów państw członkowskich. W celu maksymalnego wykorzystania przewidzianego dla Polski wsparcia z unijnych funduszy strukturalnych, w realizację projektów muszą być zaangażowane krajowe środki z budżetu państwa, z budżetów samorządowych oraz sektora prywatnego.
Refundacja
Dofinansowanie projektów z funduszy strukturalnych ma formę refundacji określonej części poniesionych kosztów (tzw. kosztów kwalifikowanych). Oznacza to, że jednostka realizująca projekt musi faktycznie dysponować środkami finansowymi na pokrycie kosztów całości prac, a dopiero po ich prawidłowym wykonaniu i rozliczeniu uzyska refundację. Finansowanie może pochodzić z kilku źródeł — środków własnych projektodawcy, dotacji budżetowej, celowej z funduszu krajowego czy wreszcie kredytu bankowego.
Banki posiadają potencjał umożliwiający odegranie wiodącej roli w procesie wykorzystania przewidzianych dla Polski środków pomocy. Głównymi celami działań sektora bankowego w zakresie obsługi realizatorów projektów są:
- ułatwienie beneficjentom dostępu do informacji o zasadach i procedurze wnioskowania o refundację kosztów realizacji projektów,
- pomoc beneficjentom w opracowaniu schematów montażu finansowego ich projektów oraz w wyborze instrumentów finansowych i usług bankowych, przydatnych w realizacji konkretnych projektów,
- oferowanie realizatorom projektów zróżnicowanych źródeł i form finansowania projektów w fazach ich przygotowania, realizacji i wdrażania do eksploatacji wraz z szeroką ofertą usług towarzyszących.
Szeroka pomoc
Banki mogą zaoferować klientom bardzo szeroką pomoc, powinny to być w szczególności usługi:
- konsultacyjne i doradcze, umożliwiające zakwalifikowanie projektu do realizacji w ramach konkretnego programu operacyjnego,
- doradcze, umożliwiające sporządzenie montażu finansowego odpowiedniego dla danego projektu,
- finansowe, umożliwiające finansowanie wkładu własnego oraz finansowanie pomostowe,
- finansowe, dotyczące zabezpieczenia kontraktów oraz rozliczeń związanych z realizacją projektów (rachunki bankowe służące do rozliczania kosztów realizacji projektów, gwarancje bankowe, akredytywy).
Pracownicy banku mogą udzielać klientom informacji o możliwościach ubiegania się o pomoc oraz o zasadach jej otrzymywania, jak też indywidualnie pomóc w opracowaniu koncepcji sfinansowania konkretnego projektu.
Różne produkty
W skład oferty produktowej mogą wchodzić promesy kredytowe, które mają zastosowanie w procedurze wnioskowania o dofinansowanie projektów, kredyty, których parametry uwzględniają specyfikę procesu realizacji projektów i ich refundacji oraz gama usług ograniczających różne rodzaje ryzyka — gwarancje, poręczenia, akredytywy, instrumenty pochodne ograniczające ryzyko walutowe. Samorządom realizującym duże projekty bank może pomóc przy organizacji emisji obligacji komunalnych na pokrycie wkładu własnego.
Krzysztof Michalik, ekspert w Departamencie Bankowości Zagranicznej i Integracji Europejskiej PKO Banku Polskiego