Bankrutująca gmina dostanie wsparcie

opublikowano: 01-07-2018, 22:00

Rząd ma pomysł, jak poradzić sobie z parabankowym długiem Ostrowic. Dla innych gmin na razie nie ma propozycji

Ostrowice, słynne już miasteczko na Pojezierzu Drawskim (woj. zachodniopomorskie) od nowego roku przestanie istnieć na administracyjnej mapie Polski. Zgodnie z planowanym przez rząd rozwiązaniem, tereny gminy zostaną włączone do sąsiednich samorządów. Specustawa w tej sprawie w czerwcu trafiła do Sejmu, obecnie jest już po pierwszym czytaniu i została skierowana do prac komisji sejmowych. Dług gminy niestety zostanie — dziś wynosi ok. 46,9 mln zł i jest ponad czterokrotnie większy niż dochody budżetowe tej miejscowości (stanowi 437,3 proc. planowanych dochodów na koniec 2017 r.).

— Samorząd jest dziś bezbronny wobec długów, które rosną lawinowo — powiedział w Sejmie wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Paweł Szefernaker, podczas pierwszego czytania specustawy.

Rządowa propozycja przewiduje, że wszystkie zobowiązania gminy przejmie skarb państwa, reprezentowany przez wojewodę zachodniopomorskiego — tak aby nie obciążać nimi sąsiednich samorządów. Z rozmowy, jaką przeprowadziliśmy w minionym miesiącu z Agnieszką Wróblewską, która jest obecnie komisarzem Ostrowic (wójt został odsunięty od urzędu i ma postawione zarzuty prokuratorskie, podobnie jak skarbnik gminy), wynika, że nie ma szans, żeby gmina kiedykolwiek spłaciła swoje długi samodzielnie. W uzasadnieniu specustawy dotyczącej Ostrowic czytamy, że „dostępne instrumenty, takie jak pożyczka z budżetu państwa, czy tzw. bonus za dobrowolne połączenie, są niewystarczające i nieefektywne, ze względu na katastrofalną sytuację budżetową Ostrowic”.

To nie jedyny przykład samorządu, który z powodu pożyczek w parabankach stracił kontrolę nad długiem, ale jedyny jak do tej pory, który zapłaci za to tak wysoką ceną. Kolejka gmin, które mogą pójść w te ślady, w ostatnich latach — zdaniem rządu — się jednak wydłuża.

— Sytuacja ostatnich lat wskazuje, że problem zadłużania się gmin w instytucjach parabankowych jest coraz bardziej powszechny — mówił wiceminister Paweł Szefernaker.

Niefrasobliwe samorządy

Najwięcej gmin na skraju niewypłacalności jest dzisiaj w woj. zachodniopomorskim. Z informacji Polskiej Agencji Prasowej (PAP), która powołuje się na dane Ministerstwa Finansów, wynika, że na koniec ubiegłego roku dług Ostrowic per capita wynosił 18,6 tys. zł. Na drugim miejscu pod tym względem jest Rewal — również gmina położona na Pomorzu Zachodnim.

Dług na mieszkańca wynosi tam 14,3 tys. zł. Samorząd Rewala, podobnie jak Ostrowic, niefrasobliwie korzystał tam przez lata z oferty parabanków. Jego długi w pewnym momencie przekroczyły ponaddwukrotnie dochody budżetowe. I w tym wypadku nie obeszło się bez pomocy rządu, który dwa i pół roku temu przekazał gminie pożyczkę ratunkową (przewidzianą w polskim prawie w takich sytuacjach) — 102 mln zł. Gmina niemal natychmiast przelała te pieniądze na konta Magellana i MW Trade, firm, które zarabiają na restrukturyzacji długów szpitali i samorządów. W ten sposób uniknęła bankructwa.

Rewal był w nieco lepszej sytuacji niż Ostrowice, ponieważ bogate zasoby naturalne gminy i rozwój turystyki dają gminie szansę na zwiększanie dochodów budżetowych i spłacenie długu w najbliższych latach. Trzecią z kolei gminą w rankingu największych dłużników per capita jest Byczyna (woj. opolskie). Jej zadłużenie sięga 12 tys. zł na mieszkańca. W pozostałych gminach z pierwszej dziesiątki kwota długu w przeliczeniu na mieszkańca wahała się od 4,3 tys. zł w gminie Bielice, do 5,1 tys. zł w gminie Dziwnów (obie leżą w woj. zachodniopomorskim). Ostrowice, Rewal i Bielice to tylko trzy z siedmiu gmin w województwie zachodniopomorskim, które mają problemy z powodu zadłużenia w parabankach. Pozostałe to: Białogard, Manowo, Przybiernów i Brojce.

Ostrowice nie wytyczą ścieżki

Zgodnie ze specustawą dotyczącą Ostrowic, rząd da parabankom i innym wierzycielom gminy trzy miesiące na zgłoszenie swoich roszczeń, po publikacji obwieszczenia w tej sprawie przez wojewodę zachodniopomorskiego w styczniu przyszłego roku. Po tym terminie — zgodnie ze specustawą — wszystkie roszczenia wobec gminy wygasną. Wierzyciele będą mogli też dochodzić swoich roszczeń w sądzie. Choć resort spraw wewnętrznych i administracji nie podał konkretnych propozycji rozwiązań, Paweł Szefernaker podkreśla, że intencją rządu „jest na razie rozwiązanie problemu Ostrowic, a nie tworzenie precedensu dla zadłużających się gmin”. Na spotkaniu w maju z dziennikarzami Tomasz Rybaczyński przyznał, że rozwiązanie, jakie rząd planuje dla Ostrowic, jest wyłącznie propozycją dla tej gminy. Również wyraził potrzebę systemowych rozwiązań.

Przepisy, które ograniczają możliwość zadłużania się w parabankach jednostkom samorządu terytorialnego, Ministerstwo Finansów zaproponowało w nowelizacji ustawy o finansach publicznych, która również wkrótce ma trafić do Sejmu. Projekt przewiduje m.in. zmiany we wzorze obliczania indywidualnego wskaźnika zadłużenia, powyżej którego samorząd nie może zaciągać następnych długów. Zgodnie z nim pożyczki z parabanków będą traktowane tak samo jak umowy kredytów i pożyczek z innych instytucji, a więc będą uwzględniane w tym wskaźniku. Zdaniem ekspertów, przykładów braku dyscypliny budżetowej w polskich samorządach jest niewiele.

— Polskie samorządy są dość stabilne finansowo. Oczywiście mamy tutaj pewne wyjątki, ale wypadamy nieźle, gdy spojrzymy na inne kraje Europy. Na przykład we Włoszech wyjątkiem jest, żeby samorząd płacił swoje faktury w terminie, a regułą — że spóźnia się z płatnościami. Polskie samorządy płacą terminowo (nie ma mowy o długu przeterminowanym), działają bardzo racjonalnie, dość mocny jest też nadzór Ministerstwa Finansów i Regionalnych Izb Obrachunkowych — uważa Uraban Kielichowski, członek zarządu BFF Polska (Magellan).

 

 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Aleksandra Rogala

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Samorządy / Bankrutująca gmina dostanie wsparcie