Biznesowa Polska B dostanie pomoc

Polska gospodarka to nie tylko wielkie fabryki i korporacje ze lśniących biurowców. W dużej części to drobni przedsiębiorcy, którzy ledwo wiążą koniec z końcem, a banki nawet nie chcą z nimi rozmawiać.

— Są zostawieni sami sobie, wykluczeni z rynku finansowego. Jeśli chcą się rozwijać, muszą ciułać pieniądze lub robić zrzutkę w rodzinie — mówi Jerzy Bartnik, prezes Związku Rzemiosła Polskiego (ZRP).

Właśnie z myślą o takich przedsiębiorcach powstaje projekt „Samorządowa Polska”, którego inicjatorem jest ZRP. Do inicjatywy przyłączyli się wpływowi politycy i inne organizacje pracodawców. Ma być ogólnopolskim systemem, który będzie udzielał drobnych, nisko oprocentowanych pożyczek dla mikro- i małych firm.

Drobne dla drobnych

„Samorządowa Polska” to złożona struktura, której nadrzędnym, koordynującym organem jest spółka Unia Gospodarcza (założona przez ZRP), a partnerami wykonawczymi mają być gminy. Mogą wchodzić do systemu, zakładając własne tzw. Lokalne Fundusze Pożyczkowe, czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będące współwłasnością gmin i Unii Gospodarczej. Na razie taki fundusz formalnie utworzyło 15 gmin (m.in. Przemyśl czy Dębica), a kolejne 80 nawiązało wstępne porozumienie.

— Żeby ten system wypalił, potrzebna jest ścisła współpraca z najniższymi strukturami administracji lokalnej, czyli gminami. Musimy być jak najbliżej przedsiębiorców, a żaden urząd nie ma do nich tak blisko jak gminy — tłumaczy Jerzy Bartnik.

Pożyczki udzielane przez „Samorządową Polskę” mają nie przekraczać 100 tys. zł, a w praktyce średnio nie powinny przekraczać 20 tys. Przy tak niewielkich kwotach szkodowość powinna być równie niewielka. System ma być non profit — odsetki od pożyczek mają iść wyłącznie na pokrycie kosztów administracyjnych i na nowe pożyczki. Jedynymi komercyjnymi podmiotami w tej machinie mają być jej operatorzy, głównie banki spółdzielcze.

— Operatorzy będą naszymi punktami kontaktowymi. To do nich będą przychodzili przedsiębiorcy i to tu będą składali wszelkie dokumenty — wyjaśnia Jerzy Bartnik.

Nadzieja w Brukseli

Pomysł utworzenia systemu pożyczek dla firm nie jest nowy. Zaświtał w głowie Jerzego Bartnika już sześć lat temu, jednak dopiero teraz nabiera realnych kształtów. Zaplecze ludzkie i biurowe jest gotowe, a spółki potrzebne do uruchomienia systemu są zarejestrowane (zarówno na szczeblu centralnym, jak i gminnym). W czwartek Unia Gospodarcza złożyła do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju (MIR) wniosek o pierwszy grant, jeszcze z funduszy unijnych na lata 2007-13 (pieniądze muszą być wydane do 2015 r.).

— Chcemy wystartować z programem pilotażowym. Jeśli dostaniemy z MIR wsparcie — w formie dotacji lub pożyczki — będziemy mogli rozpocząć dystrybuowanie tego kapitału wśród przedsiębiorców. W pilotażu ma wziąć udział 20 gmin, w każdej do wzięcia będzie po kilka milionów złotych — tłumaczy Jarosław Grajkowski, wiceprezes Krajowego Funduszu Poręczeniowego (KFP), czyli jednej ze spółek „Samorządowej Polski”. W drugim kroku, w tym lub przyszłym roku, organizacja zamierza ubiegać się o naprawdę duże pieniądze, liczone w miliardach złotych. Będzie starać się o dotację bezpośrednio z Komisji Europejskiej.

— Zamierzamy przygotować wniosek w ciągu kilku miesięcy. Chcemy poczekać z tym do czasu, aż na dobre rozkręci się pilotaż, by zdobyte doświadczenia uwzględnić we wniosku o grant z Brukseli — tłumaczy Jarosław Grajkowski.

Pożyczki z gwiazdami

Choć pomysł „Samorządowej Polski” zrodził się w ZRP, to dziś ma poparcie dużej części środowiska biznesowego — w projekcie uczestniczą Krajowa Izba Gospodarcza (KIG), Business Centre Club i Pracodawcy RP. Ponadto twórcom inicjatywy udało się zgromadzić imponujące zaplecze eksperckie. Wśród doradców i w nadzorze aż roi się od znanych nazwisk. Współprzewodniczącymi tzw. Krajowej Rady Programowej są Jerzy Buzek i Aleksander Kwaśniewski. Zasiadają w niej też. m.in. Janusz Steinhoff, były wicepremier i minister gospodarki, Mirosław Gronicki, były minister finansów, Zbigniew Niemczycki, przedsiębiorca, jeden z najbogatszych Polaków, Andrzej Arendarski, prezes KIG, Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich, czy Elżbieta Suchocka-Roguska, doradca prezesa NBP i była wiceminister finansów. Szefem rady nadzorczej KFP jest Michał Boni, niedawny minister administracji i cyfryzacji, a różne stanowiska zajmują dawni prominentni politycy, m.in. Krzysztof Janik czy Jacek Piechota. Wniosek o dotację w imieniu Unii Gospodarczej przygotował natomiast Mirosław Marek, były prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

— Cieszę się, że udało nam się zbudować tak szeroką koalicję kompetentnych i poważanych osób w polskiej gospodarce — mówi Jerzy Bartnik.

Pod strzechy

Według Jerzego Kwiecińskiego, członka krajowej rady programowej „Samorządowej Polski”, byłego wiceministra rozwoju regionalnego, projekt ma rzeczywiście znacząco ułatwić małym firmom dostęp do finansowania.

— To jest bardzo ciekawa inicjatywa, trzymam za nią kciuki. Jeśli pomysł wypali, powstanie model, który będzie mógł być kopiowany w innych państwach. Mamy już, co prawda, w Polsce fundusze poręczeniowe dla drobnych przedsiębiorstw, ale skala ich działalności jest niewielka. „Samorządowa Polska” ma nad nimi również tę przewagę, że włącza do systemu samorządy — przekonuje Jerzy Kwieciński. Teraz wszystko zależy od tego, czy MIR zaufa temu systemowi i przyzna dotację, a w dalszej kolejności — czy samorządy będą masowo włączać się do systemu.

— Założenie jest takie, aby program był realizowany w połowie polskich gmin. Chodzi o to, żeby nasze pożyczki były powszechne na terenie właściwie całego kraju — mówi Jerzy Bartnik.