Historia działalności polskich funduszy nieruchomości nie jest długa — sięga zaledwie 2002 r. Wówczas zamierzano utworzyć Skarbiec Nieruchomości I SFIZ, ale zgromadzona liczba zapisów nie pozwoliła na minimalną wartość emisji.
Rok później nie powiodła się subskrypcja funduszu CA IB Sektora Nieruchomości FIZ. Dopiero oferta Arki BZ WBK Funduszu Rynku Nieruchomości FIZ z 2004 r. spotkała się z zainteresowaniem, a kwota zapisów inwestorów indywidualnych i deklaracji zainteresowania nabyciem certyfikatów złożonych przez inwestorów instytucjonalnych przekroczyła maksymalną wartość subskrypcji, czyli 339,5 mln zł. Następnie w 2004 r. powstały dwa fundusze: Skarbiec Rynku Nieruchomości FIZ oraz BPH FIZ Sektora Nieruchomości, a w 2005 r. działalność rozpoczął Skarbiec Rynku Mieszkaniowego FIZ.
Otwarte i zamknięte
Na rynku polskim działają fundusze otwarte i zamknięte. Pierwsze nabywają na giełdzie akcje firm związanych z rynkiem nieruchomości: deweloperów, spółek budowlanych, producentów materiałów budowlanych. Ich zalety to m.in. duża płynność, dostępność dla inwestorów i niższy próg inwestycji — już od kilkuset złotych. Osoby inwestujące w fundusze otwarte nabywają tzw. jednostki uczestnictwa.
Fundusze zamknięte są tworzone na kilka lat. W tym czasie bezpośrednio lub za pośrednictwem spółek celowych inwestują w nieruchomości komercyjne, grunty pod inwestycje mieszkaniowe lub same realizują projekty deweloperskie, które później mają przynieść zyski. Fundusze zamknięte emitują tzw. certyfikaty inwestycyjne. Z takiego funduszu inwestorzy mogą się wycofać przed okresem zapadalności, ale nie zawsze będzie to dla nich korzystne, bo fundusze zamknięte przewidują maksymalne zyski dopiero po kilku latach działalności. Mimo że w Polsce z roku na rok przybywa funduszy otwartych, to wciąż więcej jest funduszy zamkniętych.
— Uczestnikami funduszy nieruchomości mogą być zarówno inwestorzy instytucjonalni, jak i osoby fizyczne. Fundusze znajdują się w portfelach wielu otwartych funduszy emerytalnych, towarzystw ubezpieczeniowych czy banków. Certyfikaty inwestycyjne mają także inwestorzy indywidualni, którzy chcą rozproszyć swoje inwestycje i akceptują kilkuletnie oczekiwanie na zyski — wyjaśnia Łukasz Maciak, dyrektor inwestycji komercyjnych Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ.
Biurowiec przynosi zysk
Polskie fundusze Arka i BPH inwestują głównie w nieruchomości komercyjne, fundusze Skarbca i Ipopemy w rynek mieszkaniowy, natomiast Investors w rynek gruntów pod zabudowę mieszkaniową.
Fundusze zagraniczne, dysponujące dużo większymi kapitałami niż fundusze polskie, nabywają zazwyczaj najdroższe nieruchomości komercyjne. Część funduszy inwestuje tylko w wybrane sektory rynku komercyjnego, skupując jedynie biurowce, centra handlowe lub magazyny.
