Szanse, że na przypadające w kwietniu trzecie urodziny Grupa Polskiego Funduszu Rozwoju będzie miała swoją ustawę, są niewielkie, ale najprawdopodobniej uda się ją uchwalić w tym roku. Wreszcie, można powiedzieć, bo projekt jest gotowy od grudnia 2017 r. Opóźnienie może jednak wyjść grupie na dobre, bo w projekcie, który w piątek pojawił się na stronach rządowego centrum legislacji, pojawiło się kilka ważnych i ciekawych dodatków.
Nieformalna grupa
Grupa PFR to, jak na razie, luźne i nieformalne porozumienie kilku tzw. instytucji rozwoju, do którego należą PFR, BGK, KUKE, PAIH i PARP. Kolejność jest przypadkowa, poza pierwszą z instytucji — PFR. Fundusz powstał w 2016 r. i od początku został obsadzony w roli lidera całej grupy. Wynikało to z największej liczby zadań, jakie dostał do zrealizowania, ale również ze względu na prezesa, Pawła Borysa, od początku zaliczanego do grona niezależnych, bliskich ówczesnemu wicepremierowi Mateuszowi Morawieckiemu, menedżerów, a z czasem doradców. Jego pozycja w grupie rosła, mierzona nie tylko odległością do ucha premiera, lecz także wagą kolejnych powierzanych mu projektów inwestycyjnych i innych działań.
Szef PFR niejako prawem kaduka koordynował działania tzw. instytucji rozwoju, co nie było zadaniem łatwym ze względu chociażby na różny ich status prawny: spółka akcyjna, bank państwowy, agencje rządowe, powołane różnymi aktami prawnymi. Udało się rozdzielić kompetencje między instytucje tak, aby nie zachodziły na siebie oraz wyznaczyć wspólne cele. Niemniej napisanie ustawy regulującej zasady funkcjonowania grupy stało się zadaniem pierwszej potrzeby.
Kapitałowe wzmocnienie PFR
Zgodnie z projektem, kierownictwo grupy ma charakter kolegialny i realizowane jest poprzez radę. Zasiadają w niej prezesi instytucji rozwoju, wyjątkowo — wskazany członek zarządu w zastępstwie. Każdy dysponuje jednym głosem, a decyzje podejmowane są większością 2/3 z wyjątkiem głosowania strategii, kiedy obowiązuje jednomyślność. Szefem gremium jest prezes PFR, jako primus inter pares, a więc równy innym członkom, choć wyposażony w dodatkowe prerogatywy, jak prawo zwoływania rady. Spotkania rady mają się zbierać co najmniej raz w tygodniu. Zastępcą przewodniczącego jest prezes BGK. Rada funduszu działa zgodnie z założeniami pięcioletniej strategii, z której co roku zdaje właściwemu ministrowi sprawozdanie.
Tyle sprawy organizacyjne, które właściwie sankcjonują stan obecny, niewiele różniący się od projektowych zapisów. Jeśli chodzi o kwestie merytoryczne, to w ustawie jest kilka ciekawych nowości, których nie było w pierwotnej wersji. Jedną z najważniejszych jest umożliwienie dokapitalizowania PFR papierami skarbowymi. Fundusz skorzysta zatem z takiej samej ścieżki dostępu do kapitału jak BGK i, tak jak w przypadku banku, zastrzyk państwowego kapitału nie będzie obciążał finansów publicznych, a przeciwnie, zostanie zaklasyfikowany jako inwestycja. Z zapisów w ocenie skutków regulacji, załączonej do projektu, wynika zresztą, że w 2023 r. dochody budżetu z tytułu dywidendy płaconej przez PFR mają wynosić 200 mln zł i będą rosły do 400 mln za 10 lat.
Fundusz ma zostać dokapitalizowany w dwóch transzach w tym i przyszłym roku kwotą 4 mld zł. Drugą ważną zmianą jest zamiar objęcia gwarancjami państwa kredytów udzielanych przez fundusz. W uzasadnieniu czytamy, że jest to standardowa praktyka w wielu krajach, w których działają instytucje rozwojowe, np. w Niemczech. I wreszcie trzecia zmiana, mająca charakter porządkowy. Otóż wraz z ustawą o PFR formalnie zniknie Krajowy Fundusz Kapitałowy, powołany w 2005 r. Zostanie on przejęty do BGK przez PFR i formalnie włączony do PFR Ventures. Ustawa o KFK będzie wygaszona.
Projekt ustawy o PFR trafił do uzgodnień międzyresortowych.