Franczyza znajduje zastosowanie prawie w każdej branży
Franczyzobiorcy nie tylko sprzedają paliwo lub hamburgery. Potrafią też obciąć koszty w firmie lub zutylizować twardy dysk.
Angielski czasownik "to franchise", od którego pochodzi termin franchising, oznacza udzielenie przez jedną firmę innej zezwolenia na sprzedaż jej dóbr lub świadczenie usług na określonym terytorium. W Polsce i Europie termin ten ma jednak węższe znaczenie, według którego franchising to określenie rodzaju umów licencyjnych, na podstawie których funkcjonuje długookresowa współpraca dwóch niezależnych przedsiębiorców — franczyzodawcy i franczyzobiorcy.
Oryginalna, nie nietypowa
Sieci franczyzowe tworzą najczęściej sklepy i restauracje i choć nie brakuje franczyz innego rodzaju usług, to wciąż jest wiele niezagospodarowanych obszarów. Nietypowe franczyzy?
— Unikałbym określenia "nietypowe", na rzecz "ciekawe", "oryginalne" lub po prostu "nowatorskie". Dlaczego? Bo franczyza dotyczy biznesu, który został już sprawdzony — przekonuje Marcin Kaleta z Profit System.
Szacuje się, że w 2008 r. w naszym kraju powstało prawie 4,5 tys. przedsiębiorstw, które działały na podstawie franczyzy. Według danych Profit Stystem tylko do końca 2009 r. powstanie ich jeszcze 3,5 tys. Ile będzie "oryginalnymi" czy, jak kto woli, "nowatorskimi"?
— Przeglądając katalogi franczyz, można natrafić na ciekawe informacje. Przykład? Do wejścia na polski rynek — także na zasadzie licencji master — przymierza się firma WSI (We Simplify the Internet), znana w świecie z innowacji i nowoczesnych narzędzi marketingu internetowego dla małych i średnich przedsiębiorstw. WSI szuka masterfranczyzobiorcy, który stworzy sieć doradców z zakresu marketingu internetowego w Polsce. WSI świadczy usługi w 87 krajach — informuje Marcin Kaleta.
Ciekawostki z rynku
W tym roku w Polsce na zasadzie licencji master pojawiła się marka Expense Reduction Analysts (ERA) — największa na świecie franczyzowa firma, która pomaga przedsiębiorstwom w redukcji kosztów (tzw. pozostałych kosztów operacyjnych, które nie są związane z zasadniczą działalnością przedsiębiorstwa). Sieć ERA liczy ponad 800 fachowców w 27 krajach. Od 1992 r. firma ma na koncie ponad 14 tys. przeprowadzonych przedsięwzięć, a przeciętna redukcja kosztów to 19,7 proc. Klienci ERA nie ponoszą ryzyka finansowego związanego z prowadzonym projektem. Opłaty pobiera się na zasadzie success fee, czyli po wykazaniu oszczędności. Zysk firmy to udział w oszczędnościach klienta.
Ciekawą franszyzą jest również oferta firmy Dokumenta. To usługa bezpiecznej zbiórki i niszczenia dokumentów. Jest to typowa działalność outsourcingowa, zamawiana regularnie przez większość przedsiębiorstw i przez instytucje chroniące swoje tajemnice, w tym dane osobowe. Oferta franczyzowa Dokumenty polega na tym, że jej klienci zbierają dokumenty i inne nośniki informacji (płyty, kasety, twarde dyski) w bezpieczne worki z plombą lub aluminiowe pojemniki, które są odbierane przez kierowców konwojentów franczyzobiorcy i niszczone w monitorowanej przemysłowej instalacji. Potem trafiają do recyklingu, a klient otrzymuje certyfikat zniszczenia oraz kolejny worek lub pojemnik do zapełnienia.
Szkolenia i turystyka
Sandler Training to franczyza z branży szkoleniowej — propozycja dla ludzi szukających wolności i niezależności. Od 2007 r. licencja franczyzowa SSI jest dostępna także w Polsce i umożliwia założenie własnego, regionalnego biura Sandler Training oraz współtworzenie i prowadzenie programów szkoleniowo-doradczych.
Nowości można szukać również w branżach, w których franczyza od lat jest popularną formą prowadzenia działalności. Na przykład biura podróży. Na polskim rynku pojawiła się firma Multita, która jako pierwsza w Polsce franczyzowa sieć biur podróży sprzedaje usługi turystyczne wielu touroperatorów. Obecnie Multita współpracuje z ponad 30 touroperatorami, dzięki czemu partnerzy sieci mają dostęp do około 99 proc. obecnych w Polsce usług turystycznych, takich jak wycieczki, bilety lotnicze, hotele, wynajem samochodów itd. Placówki franczyzowe są wyposażone w platformę internetową, która spełnia rolę wyszukiwarki ofert turystycznych z dokładnym opisem każdej wycieczki i możliwością rezerwacji online.
Niezmiennie największą popularnością cieszą się w Polsce oferty franczyzowe w handlu i usługach. Tylko w ubiegłym roku powstało 1,5 tys. sklepów z artykułami spożywczymi i przemysłowymi oraz 430 sklepów ze sprzętem AGD/RTV i telekomunikacyjnym. W 2008 r. powstało też 1,6 tys. franczyzowych punktów świadczących usługi, głównie gastronomiczne, fryzjerskie i kosmetyczne.
* przykłady wymienione w tekście pochodzą z portalu franchising.pl
Marcin Bołtryk