Największe niebezpieczeństwo zewnętrzne dla majątku prywatnego to niestabilna sytuacja polityczna i gospodarcza w wielu regionach świata, która błyskawicznie może wpłynąć na losy poszczególnych państw. Zmienia się też otoczenie prawne, jak np. trudne do określenia dla gospodarki europejskiej i brytyjskiej skutki brexitu. — Warunki wyjścia Wielkiej Brytanii z UE dopiero będą ustalane. To rodzi mnóstwo znaków zapytania z prawnego i podatkowego punktu widzenia, szczególnie dla Polaków, którzy mieszkają i inwestują w UK lub prowadzą tam interesy. Dziś ważna jest obserwacja zmian w prawie związanych z brexitem — mówi Aldona Leszczyńska- Mikulska, kierująca zespołem Private Client w GWW.
Zwraca też uwagę na globalny trend do transparentności danych podatkowych i finansowych, związany z umową z USA o wymianie informacji o zagranicznych rachunkach bankowych (FATCA) oraz opracowanym przez OECD globalnym standardem wymiany informacjipodatkowych (CRS). Przepływ danych to zagrożenie dla poufności informacji. Kontrola nad nim nie jest łatwa, a nieuprawnione wykorzystanie danych może mieć dotkliwe skutki dla właścicieli rachunków — ostrzega Aldona Leszczyńska-Mikulska. Warto zawczasu poddać pod rozwagę możliwe przyszłe scenariusze i pomyśleć o odpowiednim zabezpieczeniu prawnym. Na przykład, jeśli my lub nasze dzieci mieszkamy dziś w USA, Wielkiej Brytanii lub we Francji, zastanówmy się, jaki będzie nasz status podatkowy za granicą za kilka lat. Czy np. musimy liczyć się z kosztami podatkowymi typu exit tax, jeśli zechcemy wrócić do ojczyzny? Albo jak kosztowna i skomplikowana będzie procedura dziedziczenia majątku rozlokowanego w różnych państwach? Jakie prawo będzie właściwe dla dziedziczenia?
Czego uczy brangelina
— Ryzyka zewnętrzne, choć niebezpieczne i trudne do przewidzenia, bezpośrednio dotykają nas dość rzadko. Dużo trudniej uniknąć skutków sporów rodzinnycho majątek prywatny np. przy rozwodzie — zauważa Aldona Leszczyńska-Mikulska. Jeśli najsłynniejsza para show- -biznesu — Brad Pitt i Angelina Jolie — w końcu się rozwiedzie, walki o majątek raczej nie będzie. Aktorzy zawarli bowiem intercyzę, w której szczegółowo zaplanowali podział fortuny wycenianej na 400 mln USD. Tam, gdzie są duże pieniądze, jest i duża przezorność. Obecnie zamożne osoby coraz bardziej dojrzewają do tych standardów.
— W Polsce w ciągu ostatnich 15 lat liczba zawieranych intercyz się podwoiła. Umowy te istotnie ograniczają bowiem ryzyko prawne dla majątku prywatnego. Warto przemyśleć skutki prawne intercyzy albo jej braku, jeśli ślub zawarty jest za granicą lub gdy małżonkowie mieszkają poza Polską. W niektórych państwach intercyza pod prawem polskim może okazać się nieskuteczna — ostrzega Aldona Leszczyńska-Mikulska.
Śmiertelnie ważne decyzje
Statystyki europejskie pokazują, że około 70 proc. zagrożeń dla majątku prywatnego wiąże się z dziedziczeniem. Tymczasem ponad połowa badanych nie sporządza testamentu. A skutki mogą być dotkliwe: rozdrobnienie majątku, konieczność zbywania aktywów na poczet spłaty członków rodziny, utrata płynności, brak dostępu do aktywów czy brak możliwości ich upłynniania w przypadku sporów między spadkobiercami lub niejasnych zasad dziedziczenia.
Prawo w zakresie dziedziczenia zmienia się szybko, ale raz sporządzony testament to dobry początek planu dziedziczenia. — Testament powinien być weryfikowany w czasie, przynajmniej w związku z takimi wydarzeniami, jak małżeństwo, rozwód, narodziny dziecka lub wnuka. Rodziny, których związki prywatne i majątkowe poza Polską są istotne, powinny częściej weryfikować plan dziedziczenia. W większości państw Europy stawki podatku od spadków są bowiem dotkliwe, a w sytuacjach transgranicznych podwójne opodatkowanie to zasada, a nie wyjątek — zaznacza Aldona Leszczyńska-Mikulska.