– Rozmawiałem z przedstawicielami polskich władz o możliwościach współpracy przy programie satelitów IRIS² na poziomie rządowym i na poziomie polskiej branży kosmicznej, która może być częścią naszego łańcucha dostaw – mówił w niedawnym wywiadzie PB Jean-Francois Fallacher, prezes Eutelsatu, największego europejskiego operatora satelitarnego.
W piątek zapowiedzi szefa notowanego w Paryżu potentata satelitarnego stały się faktem. Creotech Instruments, producent satelitów z GPW, i spółka kwantowa Creotech Quantum, która ma być wkrótce z niego wydzielona i osobno notowana, podpisały z Eutelsatem porozumienie o strategicznym partnerstwie przy budowie bezpiecznej łączności satelitarnej w Europie.
Europa buduje bezpieczną łączność satelitaną
Dokument ma być fundamentem współpracy przy realizacji europejskich programów bezpiecznej łączności satelitarnej, w tym IRIS², o łącznym budżecie 10,6 mld EUR. Duża część tej kwoty będzie pochodziła z pieniędzy unijnych i budżetów poszczególnych krajów.
IRIS² to ogłoszony pod koniec 2024 r. przez Komisję Europejską projekt stworzenia na niskiej orbicie europejskiej sieci telekomunikacyjnej, która mogłaby służyć potrzebom cywilnym i wojskowym.
– IRIS² to kluczowy element budowy bezpiecznej i odpornej infrastruktury łączności satelitarnej w Europie, szczególnie na potrzeby administracji publicznej. Planowana współpraca z Eutelsatem dotyczy wykorzystania platformy HyperSat w rozwoju satelitów komunikacyjnych oraz powiązanych systemów naziemnych, które mogą znaleźć zastosowanie m.in. w łączności dla służb publicznych, policji, straży pożarnej czy ratownictwa medycznego. Jest to obszar o fundamentalnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa i obywateli, a jednocześnie istotny element naszej długofalowej strategii rozwoju technologii kosmicznych i wzmacniania europejskiej suwerenności technologicznej – mówi dr hab. Grzegorz Brona, prezes i znaczący akcjonariusz Creotechu.
Eutelsat stawia na satelity produkowane przez Creotech Instruments
Czego będzie dotyczył zakres współpracy między Eutelsatem a polskimi spółkami? Rozwoju i dostosowania platform satelitarnych, w tym mikro i małych satelitów produkowanych przez Creotech Instruments, do wymagań Eutelsatu w ramach misji IRIS² i innych europejskich inicjatyw.
Główny nacisk zostanie położony na bezpieczną łączność, usługi rządowe i instytucjonalne oraz demonstratory zgodne z architekturą IRIS². Strony podpisanego w piątek w Warszawie porozumienia planują wspólnie opracowywać koncepcje misji, architektury systemów i rozwiązań operacyjnych, by zwiększyć niezależność europejską infrastruktury komunikacyjnej.
– IRIS² to duży krok naprzód dla strategicznej autonomii Europy w zakresie bezpiecznej łączności. Nasze partnerstwo z firmą Creotech Instruments podkreśla rosnącą rolę Polski w europejskim ekosystemie kosmicznym oraz pokazuje, jak europejskie sprawdzone kompetencje mogą wspólnie przyczynić się do budowy bardziej odpornej i suwerennej infrastruktury satelitarnej, zdolnej wspierać kluczowe usługi rządowe oraz zapewnić nową generację łączności w całej Europie – mówi Jean-Hubert Lenotte, dyrektor ds. strategii i zasobów Eutelsatu.
IRIS² otwiera drzwi dla polskich innowacji kwantowych
Współpraca Creotechu z Eutelsatem ma również dotyczyć technologii kwantowych i komunikacji zabezpieczonej kwantowo. W grę wchodzi m.in. dystrybucja kluczy kwantowych (QKD), kryptografia postkwantowa (PQC) i hybrydowe architektury bezpieczeństwa dla segmentów kosmicznych i naziemnych. Spółki planują wspólnie rozwijać i testować systemy kompatybilne z IRIS² i przyszłymi europejskimi programami bezpiecznej łączności.
– Współpraca z Eutelsatem to dla Creotech Quantum wyjątkowa okazja, by rozwijać i testować nasze rozwiązania w obszarze komunikacji kwantowej oraz cyberbezpieczeństwa. Program IRIS² pozwala nam zaprezentować, jak technologie kwantowe mogą wzmacniać odporność i niezależność europejskiej infrastruktury krytycznej. Jednocześnie daje szansę na rozwój polskiego sektora kosmicznego i lokalnych kompetencji od projektowania po integrację i testy systemów. Wierzymy, że nasze innowacyjne podejście przyczyni się do budowy bezpiecznej, nowoczesnej i odpornej łączności satelitarnej w Europie, wspierając zarówno instytucje publiczne, jak i strategiczne projekty państwowe – mówi dr Anna Kamińska, prezeska Creotech Quantum.
Porozumienie przewiduje też analizę możliwości dostaw podsystemów kosmicznych i naziemnych oraz kompletnych systemów przez Creotech Instruments i Creotech Quantum. Chodzi m.in. o platformy satelitarne, bezpieczne podsystemy komunikacyjne, komponenty kwantowe i usługi integracyjne. Kluczowe znaczenie będą miały m.in. odporność łańcucha dostaw, skalowanie przemysłowe i spełnienie wymogów rządowych oraz instytucjonalnych.
Współpraca między podmiotami obejmie również segment naziemny IRIS². Dotyczy on m.in. rozwoju terminali użytkownika i stacji naziemnych wspierających bezpieczne usługi rządowe.
Eutelsat działa na rynku od blisko półwiecza. Jest wyceniany na paryskiej giełdzie na prawie 2,6 mld EUR (w przeliczeniu 11 mld zł). Jego największy akcjonariusz to francuski skarb państwa z blisko 30-procentowym pakietem.
Przez lata głównym biznesem Eutelsatu było dostarczanie sygnału telewizyjnego za pomocą sieci satelitów geostacjonarnych zawieszonych 35 tys. km nad konkretnymi punktami na planecie. Te usługi świadczy w 180 krajach. Satelity geostacjonarne wciąż odpowiadają za ok. 80 proc. przychodów spółki. Dwa lata temu Eutelsat dokonał największej akwizycji w swojej historii. Przejął brytyjską firmę OneWeb, a wraz z nią konstelację ponad 600 satelitów zawieszonych na wysokości ok. 1,2 tys. km nad ziemią i zbudowaną kosztem ok. 7 mld EUR. To obecnie druga pod względem wielkości konstelacja takiego typu. Znacznie większą, bo liczącą ponad 7,5 tys. satelitów, ma amerykański Starlink wchodzący w skład grupy SpaceX, która należy do Elona Muska.
