Czarna przyszłość czarnej porzeczki

Trwa sezon na czarną porzeczkę, a jej plantatorzy nie mogą kolejny już raz dojść do porozumienia z przetwórcami. Chodzi o ceny, które — jak przekonują producenci — są wynikiem błędnej statystyki. Dlatego w przyszłym roku polska porzeczka może trafić wprost w ręce zagranicznych przetwórców.

— Ceny, które oferują polscy przetwórcy, są poniżej kosztu produkcji i cały czas spadają. Za 1 kg powinniśmy otrzymywać 2-2,5 zł, a otrzymujemy 1,45 zł. Jego wyprodukowanie kosztuje nas około 1,8 zł. Długo nie wytrzymamy takiej sytuacji — alarmuje Marian Gąsior, wiceprezes Krajowego Stowarzyszenia Plantatorów Czarnych Porzeczek (KSPCP). Problem, jak tłumaczy, to nierealne przekonanie przetwórców co do wysokości zbiorów.

Prognoza Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (IERiGŻ) zakłada utrzymanie poziomu z zeszłego roku, czyli 145 tys. ton owoców. Liczby, na których IERiGŻ oparł wyliczenia, pochodzą z Głównego Urzędu Statystycznego, który podał wielkość zeszłorocznych zbiorów. Sęk w tym, że plantatorzy od lat wskazują, że dane te są zawyżone i obejmują również produkcję z ogródków działkowych, a porzeczki „komercyjnej” na rynku jest nawet 40 proc. mniej, czyli około 100 tys. ton.

— Przetwórni mrożących porzeczkę jest kilkadziesiąt, a zakładów robiących koncentrat kilkanaście. Najwięksi z nich narzucają cenę, bazując na zawyżonej produkcji, a mniejsi patrzą się na nich i oferują podobną. Plantatorzy są natomiast mocno rozdrobnieni. KSPCP skupia 30 proc. plantacji, więc co z tego, że będziemy próbować wspólnie negocjować, skoro 70 proc. rynku nie jest w żaden sposób zorganizowane — tłumaczy Marian Gąsior. Dlatego, plantatorzy chcą iść wzorem sadowników, którzy organizują grupy producenckie i zajmują się również przetwarzaniem.

— Producenci jabłek są w o tyle lepszej sytuacji, że u nich większość zbiorów sprzedaje się w sklepach, a my prawie w 100 proc. jesteśmy zależni od przetwórców. Rozważamy więc inwestycje w chłodnie. Mamy też propozycje od węgierskich zakładów, które chciałyby kupować od nas już schłodzony produkt — twierdzi wiceprezes KSPCP. Marian Gąsior jest przekonany, że jeśli nie uda się rozwiązać problemu zbyt niskich cen, to plantacje zaczną znikać. Plantatorom nie sprzyjają też tendencje światowe.

— Popyt na czarną porzeczkę na świecie się kurczy. Konsumenci szukają nowości wśród owoców, więc producenci również szukają nowości — mówi Julian Pawlak, prezes Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków. Porzeczki na świecie jest około 600 tys. ton. Najwięcej produkują jej Rosjanie, ale zużywają ją na własne potrzeby, więc w światowych obrotach handlowych to Polska jest numerem jeden.

JUŻ PISALIŚMY
„PB” z 12.05.2012 r.
O tym, że polskie wahania cen porzeczek odczuwa cały świat, bo jesteśmy numerem jeden w światowych obrotach czarną porzeczką.