Czytasz dzięki

Czas przetestować automatyczną kolej

Niższe zużycie energii, częściej kursujące, luźniejsze i punktualne pociągi — taki ma być efekt kolejowej cyfryzacji, do której zachęcają Bruksela i UTK

Komisja Europejska (KE) pracuje nad zmianą Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności (TSI), określających zasady funkcjonowania ruchu kolejowego, budowy infrastruktury i dostępu do niej. Do połowy 2022 r. propozycje ich nowelizacji przygotuje Agencja Kolejowa Unii Europejskiej. Zmiany dotyczą m.in. wdrożenia systemów sterowania ruchem ERTMS3 (ETCS3), łączności cyfrowej FRMCS oraz automatycznego prowadzenia pociągu (ATO) [więcej w ramce]. W Polsce konsultacje prowadzi Urząd Transportu Kolejowego (UTK), który do końca lipca czeka na zgłaszanie przez krajowe podmioty przedstawicieli mogących współpracować z grupami roboczymi KE.

Ignacy Góra, prezes UTK, zachęca polskie firmy do uczestnictwa w
pracach nad nowymi TSI, dotyczącymi cyfryzacji kolei. Przedsiębiorcy, którzy
już testują nowe technologie, zapewniają, że mają one wiele zalet, ale
podkreślają, że ich rozwój przyśpieszyć mogłoby unijne dofinasowanie zakupu
pociągów z nowymi systemami.
Zobacz więcej

CYFROWE KONSULTACJE:

Ignacy Góra, prezes UTK, zachęca polskie firmy do uczestnictwa w pracach nad nowymi TSI, dotyczącymi cyfryzacji kolei. Przedsiębiorcy, którzy już testują nowe technologie, zapewniają, że mają one wiele zalet, ale podkreślają, że ich rozwój przyśpieszyć mogłoby unijne dofinasowanie zakupu pociągów z nowymi systemami. Fot. Marek Wiśniewski

— Czynny udział w opracowaniu nowych TSI pozwoli lepiej przygotować się do stosowania zmienionych wymagań, kiedy staną się obowiązującym prawem — zachęca Ignacy Góra, prezes UTK.

Józef Michalik, wiceprezes Newagu, zapewnia, że spółka zamierza aktywnie uczestniczyć w procesie rewizji nowych TSI w ramach zespołu koordynującego tworzonego przez UTK. Zastrzega jednak, że w początkowej fazie prac nie można określić zakresu zmian, horyzontu czasowego ich wejścia w życie oraz wpływu na implementowane w pojazdach rozwiązania techniczne. Krajowi przedsiębiorcy przyznają, że ostateczne rozwiązania technologiczne zależą głównie od propozycji dostawców urządzeń montowanych na sieci kolejowej i w pojazdach, czyli np. od Alstomu, Bombardiera czy Siemensa.

Europejskie testy

Te trzy firmy już testują i przygotowują do wdrożenia nowe systemy.

— Aktywnie uczestniczymy w pracach grup roboczych przy Unii Europejskiej, zarówno w zakresie ETCS3, FRMCS, ATO oraz wykorzystania geolokalizacji satelitarnej — zapewnia Sławomir Nalewajka, prezes Bombardier Transportation w Polsce.

Dodaje, że w zakresie wdrażania ETCS3 grupa ma już pierwsze doświadczenia na takich rynkach, jak Szwecja, Australia czy Kazachstan.

— W obszarze ATO opracowujemy prototypy — dodaje Sławomir Nalewajka.

Przekonuje, że opracowanie i wdrożenie nowych technologii mocno wpłynie na rozwój i przyszłość rynku kolejowego oraz ułatwi podróżowanie pasażerom.

— Nowe rozwiązania znacząco zwiększą liczbę pociągów mogących poruszać się po torze, co pozwoli zwiększyć częstotliwość ich kursowania. Usunięcie dużej części urządzeń instalowanych dotychczas w torze znacznie zmniejszy awaryjność — twierdzi Sławomir Nalewajka.

Na nowych technologiach zyskają także pracownicy kolei.

— Głównym celem jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa i komfortu pracy maszynisty oraz motorniczego, których rola ewoluuje w kierunku nadzoru nad właściwym funkcjonowaniem systemów — mówi Waldemar Lorbiecki, starszy specjalista do spraw wsparcia sprzedaży lokomotyw w Siemens Mobility.

Cyfryzacja zwiększy także wydajność kolei, poprawiając jej konkurencyjność w stosunku do transportu drogowego. Waldemar Lorbiecki zapewnia, że Siemens dysponuje już rozwiązaniami ATO, na których przeprowadzone były próby we współpracy ze szwajcarskimi kolejami SBB. Alstom natomiast rozpocznie w 2021 r. projekt wdrożenia ATO w regionalnych pociągach pasażerskich. Testowy przejazd zaplanowano w Niemczech na początek 2023 r. Przedstawiciele spółki przekonują, że nowy system ograniczy zużycie energii, co pozytywnie wpłynie na środowisko. Pozwoli także na bezobsługowe manewrowanie w ramach testów ATO poziomu GoA4. Jest to system przeznaczony do jazdy bezobsługowej, podczas której na pokładzie pociągu nie ma personelu, ale pracownicy mają możliwość zdalnej kontroli.

— Rozwoju rynku autonomicznych przewozów kolejowych powinniśmy spodziewać się znacznie wcześniej niż za 10 lat. Narzędzia do automatyzacji są już instalowane w polskiej infrastrukturze kolejowej. Potrzeba oczywiście jeszcze wielu elementów do zapewnienia pełnej funkcjonalności, jak centra automatycznego zarządzania siecią kolejową, planowania ruchu pociągów czy automatycznego zarządzania infrastrukturą. Alstom posiada już takie rozwiązania i wdraża je z sukcesem w wielu krajach, a jednym z przykładów jest właśnie projekt autonomicznego pociągu, który ma się rozpocząć już w 2021 r. — mówi Artur Fryczkowski, prezes Alstom Polska.

Podkreśla, że dla rozwoju kolejowej automatyzacji kluczowe są nie tylko testy nowych pociągów, ale przede wszystkim konieczne jest zaprojektowanie i budowa systemów sterowania ruchem kolejowym. Nad nowymi technologiami pracuje też Stadler, bo chce się uniezależnić od zewnętrznych dostawców systemów montowanych w pojazdach.

— Rozwój systemu automatyzacji za pośrednictwem ETCS jest już na bardzo zaawansowanym poziomie. Kolejnym krokiem jest ETCS3. Obecnie wdrażamy komercyjnie poszczególne funkcje, takie jak np. integralność pociągu, która jest wymagana do obsługi ETCS3. Stadler pracuje także nad rozwiązaniami w ramach FRMCS. W tym obszarze prowadzimy prace w tematycznych grupach roboczych, poprzez AngelStar — naszą spółkę joint-venture — informuje Jacek Ratajczyk, kierownik działu rozwoju ETCS w Stadler Signalling.

Krajowe podwórko

Podkreśla, że grupa jest także zainteresowana aktywnym uczestnictwem w grupach roboczych w Polsce. W pociągach, które trafią na polskie tory, może zastosować nowoczesne, promowane przez KE rozwiązania. Stadler uzyskał niedawno homologację dla pojazdów kupowanych przez Koleje Mazowieckie, w których zastosowano system ETCS Guardia. Jacek Ratajczyk zapewnia, że może zostać on rozszerzony o funkcjonalność ATO GoA2 (automatyczny start i zatrzymanie pociągu, ale maszynista ma kontrolę na otwieraniem i zamykaniem drzwi).

— Plan działania dotyczący ETCS3 jest już obecnie wdrażany. Dzięki modułowej koncepcji produktu ETCS Guardia jest przygotowany także do współpracy z FRMCS — dodaje Jacek Ratajczyk.

Przekonuje też, że dzięki nowym technologiom pociągi będą jeździć bardziej punktualnie. Poprawi się przepustowość, co ograniczy konieczność inwestowania w nowe linie. Przygotowania europejskich firm obserwuje TK Telekom z grupy Netia.

— Spółka analizuje planowane zmiany w ramach nowych TSI, aby być przygotowana do zaproponowania rozwiązań w zakresie rozwoju cyfrowej kolei. Skupiamy się głównie na łączności, opartej m.in. na technologii 5G. Działamy we współpracy ze spółkami z grupy Netia i Cyfrowego Polsatu. Potrzeby sektora kolejowego w zakresie nowych rozwiązań i usług są bardzo duże i TK Telekom chce być ich dostawcą. Jednak niektóre specjalistyczne systemy z zakresu nowego TSI w początkowym etapie będą w stanie dostarczyć tylko wyspecjalizowane podmioty — przyznaje Zdzisław Gaca, prezes TK Telekom.

Nowe cyfrowe TSI

Zmiany w TSI dotyczą rozwoju systemu sterowania ruchem ERTMS, m.in. opracowania specyfikacji dla nowego poziomu — ERTMS3. Planowane jest też określenie warunków implementacji systemów ATO — w pierwszym etapie do poziomu GoA ½ — oraz ich integracja z ERTMS. Wytyczne ułatwią także wdrożenie systemu łączności cyfrowej FRMCS, opartego na technologii 4/5G. Chodzi o to, by do 2030 roku przygotować warunki pozwalające na migrację z systemu GSM-R, który obecnie jest montowany na polskiej sieci. Planowane jest również wdrożenie systemu pozycjonowania pojazdów opartego na europejskim systemie Galileo, mogącym służyć jako wsparcie techniczne dla ERTMS3.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Katarzyna Kapczyńska

Polecane