W Polsce kto żyw buduje centra handlowe. Zarówno w dużych miastach, jak i w małych miasteczkach.
W branży centrów handlowych od dawna rządzi prawo wielkich liczb, a w roku 2006 tylko podtrzymano tę tendencję. Szczególnie wyraźnie było to widoczne na rynku inwestycyjnym. Analitycy rynku nieruchomości wyliczyli, że w 2006 r. na polskim rynku inwestorzy powierzchni handlowych ulokują ponad 2,5 mld EUR (mowa o transakcjach kupna-sprzedaży). Do użytku oddano łącznie z marketami budowlanymi, supermarketami i hipermarketami spożywczymi 21 nowych obiektów (w tym 13 galerii handlowych) o powierzchni około 590 tys. mkw. Rozpoczęto budowę 20 nowych centrów, których planowana powierzchnia wyniesie 0,5 mln mkw.
Sklep z galeriami
— Bieżący rok obfitował w transakcje kupna-sprzedaży nieruchomości handlowych. Bez ogłoszonej ostatnio sprzedaży powierzchni handlowej firmy Ahold (supermarkety Albert i hipermarkety Hypernova) właściciela zmieniło 750 tys. mkw. obiektów handlowych. Do największych należą sprzedaż przez Grupę Casino obiektów Geant (około 340 tys. mkw.), transakcja sale & lease back zawarta przez markety budowlane OBI i fundusz inwestycyjny WP Carey. Oprócz transakcji portfelowych dokonano jeszcze zakupu 25 centrów. Przedmiotem obrotu były zarówno wszystkie nieruchomości należące do danej firmy, jak i pojedyncze obiekty. Właścicieli zmieniały także udziały w spółkach posiadających centra handlowe — wylicza Katarzyna Michnikowska z działu analiz Cushman & Wakefield.
Transakcje zawierano zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym.
Mijający rok wyraźnie wskazał, że obserwowane już wcześniej zainteresowanie deweloperów i inwestorów mniejszymi miastami stało się trwałym trendem.
— Powstają zarówno nowe inwestycje budowane od podstaw, takie jak np. Galeria Askana w Gorzowie Wielkopolskim, Copernicus w Toruniu czy Alfa w Olsztynie, jak i obiekty będące efektem modernizacji już istniejących centrów handlowych. Inwestorzy interesują się nimi i często właśnie w mniejszych miastach szukają okazji do zakupów. Zagęszcza się także liczba nieruchomości handlowych na ścianie wschodniej. Wystarczy spojrzeć np. na Lublin. Tu w najbliższych latach powstaną co najmniej trzy nowoczesne obiekty handlowo-rozrywkowe (Plaza Center, Felicity, Park Echo). A i tak nie wyczerpie to potencjału regionu — mówi Renata Kusznierska, dyrektor działu powierzchni handlowych DTZ.
Idzie nowe
Wprawdzie 2006 nie był rokiem spektakularnych otwarć, ale też trudno nie wspomnieć kilku największych. Apsys uruchomił Manufakturę w Łodzi, ECE oddało Galerię Krakowską, Cefic wraz z Carrefourem — galerię Arena w Gliwicach, Echo Investment — Pasaż Świętokrzyski w Kielcach.
— Bardzo aktywny był Carre- four, który otworzył kilka obiektów typu mała galeria handlowa i duży sklep spożywczy, np. galerie Lwowską w Zamościu, Śląską w Rybniku czy ostatnio Grudziądzką — zwraca uwagę Katarzyna Michnikowska.
Wiele oddawanych obiektów stanowiło nową jakość w branży.
— Pojawiły się projekty, które tworzą nową generację centrów handlowych. Należą do nich Manufaktura i Galeria Krakowska. Jednak także w mniejszych miastach obserwujemy wyraźny skok jakościowy nowych inwestycji. Nie składają się już one tylko z galerii handlowej z hipermarketem, lecz spełniają wiele funkcji — rozrywkową, rekreacyjną, kulturalną. Przykładem może być np. niedawno otwarta Galeria Zielona w Puławach, gdzie będzie działać sztuczne lodowisko. W powstającym w Rzeszowie Millenium Hall zostanie zaś uruchomiona sala widowiskowa — mówi Renata Kusznierska.
Zauważa ona, że rynek centrów handlowych w Polsce ulega coraz większej specjalizacji. W dużych miastach, w których jest spore nasycenie obiektami, tworzą się centra osiedlowe, np. Skorosze w warszawskim Ursusie. Powstają także nowe formaty, np. tematyczne centra handlowe. Takimi przykładami w Polsce są obiekty nastawione na artykuły do wykańczania i dekoracji wnętrz, np. Galeria Gala w Lublinie czy Domoteka w Warszawie.
Grafik otwarć
Zapowiedzi deweloperów dotyczące 2007 r. mogą przyprawić o zawrót głowy. Specjaliści z DTZ wyliczyli, że jeśli uda się im zrealizować plany, to w przyszłym roku do użytku oddanych zostanie 1,1 mln mkw. nowoczesnej powierzchni handlowej w 63 obiektach. Tylko 10 z nich to centra rozbudowywane lub modernizowane. Można mieć nadzieję, że pech przestanie prześladować Złote Tarasy i rok rozpocznie się mocnym akordem — uruchomieniem w lutym największego obiektu w naszej części Europy. Na przyszły rok przesunęło się także otwarcie przez Echo Investment Pasażu Grunwaldzkiego oraz dwóch inwestycji realizowanych przez Parkridge — CE Retail Focus Park w Rybniku i Zielonej Górze.