W 2021 r. przemysł motoryzacyjny w Polsce boryka się z problemami wywołanymi kolejnymi falami pandemii. W ciągu kilkunastu miesięcy drastycznie wzrosły koszty surowców oraz transportu. Destrukcyjnie na branżę wpływa też niedobór półprzewodników, który spowodował - szczególnie w drugiej połowie roku - poważne ograniczenia w produkcji aut.
Nowe rekordy
Z analizy AutomotiveSuppliers.pl wynika, że po trzech kwartałach 2021 r. produkcja sprzedana pojazdów samochodowych, przyczep i naczep miała wartość 122,34 mld zł, czyli aż o 21,2 proc. więcej niż w analogicznym okresie zeszłego roku, co oznacza nowy dziewięciomiesięczny rekord. To jednak zasługa pierwszej połowy roku. W trzecim kwartale nastąpił duży, dwucyfrowy spadek - produkcja sprzedana wyniosła tylko 34,5 mld zł.
- To o 4,15 mld zł. mniej niż przed rokiem. Mamy więc do czynienia ze spadkiem na poziomie blisko 11 proc. Niższa wartość produkcji sprzedanej jest efektem ograniczeń, które skumulowały się właśnie w tym kwartale - mówi Rafał Orłowski, partner w AutomotiveSuppliers.pl.
Niezmiennie większość przychodów wypracowują producenci części i akcesoriów. Produkcja sprzedana wytwórców komponentów po trzech kwartałach osiągnęła wartość prawie 72,1 mld zł (+29 proc.). Tu także padł nowy rekord. Dwucyfrowy wzrost dotyczył również producentów pojazdów i silników oraz przyczep i naczep - odpowiednio o 11,8 proc. (40,96 mld zł) i 47,8 proc. (5,23 mld zł).
Spośród trzech kategorii producentów motoryzacyjnych w trzecim kwartale produkcja sprzedana spadła tylko w firmach montujących pojazdy i silniki (-25,7 proc.). Minimalny wzrost odnotowali natomiast wytwórcy części i akcesoriów (+0,03 proc.), a bardzo duży - producenci przyczep i naczep (+41 proc.).
Skutki kryzysu
Po trzech kwartałach 2021 r. przeciętne zatrudnienie w zakładach wytwarzających pojazdy, przyczepy i naczepy oraz części i akcesoria (zatrudniających więcej niż dziewięć osób) wyniosło 200,5 tys. W porównaniu do sytuacji sprzed roku liczba miejsc pracy praktycznie się nie zmieniła. W stosunku do kwartału wcześniej nastąpił jednak spadek o 0,5 tys. etatów.
- Po pewnej poprawie w drugim kwartale 2021 r. mocne ograniczenie produkcji w trzecim kwartale wymusiło na części producentów, szczególnie na dostawcach komponentów, redukcję zatrudnienia. Dotyczy to głównie firm zatrudniających nie więcej niż 50 osób - komentuje Rafał Orłowski.
Wartość motoryzacyjnego eksportu po trzech kwartałach wyniosła nieco ponad 23,9 mld EUR. To o 21,4 proc. więcej niż rok wcześniej oraz - a jakże - nowy rekord dla eksportu w tej części roku.
– Tak jak w przypadku produkcji sprzedanej w samym trzecim kwartale nastąpił spadek eksportu, i to dwucyfrowy. W okresie lipiec-wrzesień na rynki zagraniczne trafiły produkty motoryzacyjne o łącznej wartości 6,82 mld EUR. To o 11,8 proc. mniej niż w trzecim kwartale 2020 - mówi Rafał Orłowski
Wyniki po trzech kwartałach pokazują, jak dynamicznie zmienia się sytuacja w przemyśle motoryzacyjnym. W pierwszych miesiącach roku produkcja pojazdów i komponentów szła pełną para. Rozwijający się w kolejnych miesiącach kryzys w dostawach półprzewodników bardzo mocno ograniczył jednak działalność całego łańcucha dostaw. Utracona produkcja w trzecim kwartale, szacowana na 4,4 mln aut na całym świecie, jest ponaddwukrotnie wyższa niż w pierwszym kwartale 2021. Dlatego w Polsce, podobnie jak w innych krajach UE, nastąpił spadek wyników w przedostatnim kwartale roku.
Czy w czwartym sytuacja jeszcze się pogorszy? 85,3 proc. respondentów najnowszego „Barometru dostawców motoryzacyjnych w Polsce”, autorstwa AutomotiveSuppliers.pl, przewiduje że ich ostateczne przychody w ostatnim kwartale tego roku będą gorsze, niż założyli w budżetach. Jednocześnie więcej niż co trzeci pracodawca (36,6 proc.) w sektorze dostawców zadeklarował redukcję zatrudnienia. To o 5,7 pkt proc. więcej niż w poprzedniej edycji badania.