Jeśli ustawa o podatku akcyzowym wejdzie w życie w obecnej wersji, część eksporterów straci.
Przygotowywana ustawa o podatku akcyzowym, dostosowująca przepisy do wymogów unijnych, ma wejść w życie 1 stycznia 2004 r. Część regulacji zacznie obowiązywać z dniem akcesji, ale już teraz budzą kontrowersje.
Projekt wymienia, które towary (wyroby) uznawane są za akcyzowe. Wprowadzono do niego także pojęcia wyrobów zharmonizowanych (z których dochody budżetowe są największe) i niezharmonizowanych. Pierwszą grupę tworzą paliwa silnikowe, oleje opałowe i gaz, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe. Do drugiej zaliczono inne wyroby akcyzowe (m.in. samochody).
Czasem bez obciążeń
Po 1 maja wysłanie wyrobów akcyzowych podmiotowi z siedzibą (miejscem zamieszkania) w innym kraju UE nazywane będzie wewnątrzwspólnotową dostawą wyrobów akcyzowych, obciążoną — co do zasady — tym podatkiem. Nie zawsze będzie się to wiązało z obowiązkiem zapłaty w Polsce. Unijna zasada, iż podatek akcyzowy jest płacony w państwie, w którym wyroby zostają przekazane do ostatecznej konsumpcji, spowodowała bowiem konieczność wprowadzenia zapisów o zawieszeniu poboru akcyzy lub możliwości zwrotu dla wewnątrz- wspólnotowego przemieszczania wyrobów zharmonizowanych.
Pierwsza z nich zwalnia (pod pewnymi rygorami) polskiego podatnika z obowiązku poboru tego podatku, druga — upoważnia do wystąpienia z wnioskiem o zwrot zapłaconej akcyzy. Z tego wynika, że wewnątrzwspólnotowa dostawa wyrobów zharmonizowanych nie powinna rodzić obowiązku zapłaty podatku akcyzowego w kraju dostawcy. Wyjątek stanowić będzie dostawa wyrobów opatrzonych uprzednio znakami akcyzy.
Co z niezharmonizowanymi
Sądząc na podstawie dostępnych projektów ustawy i rozporządzeń, jest ryzyko, że wewnątrzwspólnotowy obrót wyrobami niezharmonizowanymi ze względu na obciążenie akcyzą okaże się dla polskich podatników niekorzystny fiskalnie i uderzy w konkurencyjność. Może się zdarzyć, że eksport samochodów z Polski do krajów spoza UE (np. Rosji) będzie zwolniony z akcyzy, a wywóz do Czech zmusi polskiego podatnika (dostawcę) do zapłaty tego podatku.
Podatnika czekają też obowiązki: musi wypełnić administracyjny dokument towarzyszący, potwierdzający przemieszczanie towarów w systemie zawieszenia poboru akcyzy oraz, w razie przemieszczania wyrobów z zapłaconą akcyzą, uproszczony dokument, umożliwiający jej zwrot.
Autor jest doradcą podatkowym w RSM Salustro Reydel Polska