INTRASTAT oznacza składanie nowych dokumentów, dotyczących obrotu towarowego w UE.
Polscy przedsiębiorcy z dniem 1 maja 2004 r. zobowiązani będą do gromadzenia informacji niezbędnych do przygotowania deklaracji INTRASTAT. Ma ona pozwolić na monitorowanie towarowego obrotu wewnątrzwspólnotowego oraz prawidłowości rozliczania w związku z tym podatku VAT.
Deklaracja będzie składana przez tzw. podmioty zobowiązane, czyli tych przedsiębiorców, którzy realizują obrót towarowy na odpowiednim poziomie z innymi krajami członkowskimi UE. Powinna ona dotyczyć określonego miesiąca kalendarzowego (okresu sprawozdawczego), w którym nastąpił przepływ towarów.
Deklaracje INTRASTAT winny być składane do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy lub wywozu towarów. W ramach systemu przewiduje się możliwość składania tzw. deklaracji częściowych w okresach, jakie przyjmie firma.
Dla izby celnej
W Polsce deklaracje INTRASTAT będą składane do właściwej, ze względu na siedzibę przedsiębiorcy, izby celnej, w dwóch formach:
- elektronicznej — za pośrednictwem systemu dokonywania zgłoszeń celnych CELINA oraz e-maila w formacie xml;
- papierowej — osobiście lub za pośrednictwem poczty.
Z niepotwierdzonych informacji wynika, że administracja celna chce jak najszybciej wycofać się z możliwości składania deklaracji w wersji papierowej i pozostawić tylko formę elektroniczną.
W przypadku niezłożenia deklaracji INTRASTAT w terminie, osoba zobowiązana będzie powiadamiana przez Izbę Celną o takiej konieczności. System przewiduje dwukrotny system upomnień.
Jeśli pomimo prawidłowo doręczonych pism wzywających do złożenia deklaracji INTRASTAT, firma tego nie zrobi, na przedsiębiorcę będzie nałożona kara pieniężna (w projektowanych przepisach planuje się wprowadzenie kary finansowej wysokości 3 tys. zł).
Są wyjątki
Warto zwrócić uwagę na to, że deklaracja INTRASTAT będzie monitorować wyłącznie fizyczny przepływ towarów w ramach krajów członkowskich UE. Jednak nie każdy przewóz powinien być w niej uwidoczniony. Wyjątki dotyczą przede wszystkim przewozu towarów pod celną procedurą tranzytu, wprowadzaniem towarów do składu celnego zlokalizowanego na terytorium kraju członkowskiego UE, wymiany towarów o charakterze tymczasowym (np. przewóz opakowań zwrotnych, towarów przeznaczonych na targi i wystawy, próbki towarów i inne).
Również usługi nie będą podlegać systemowi INTRASTAT — chyba że wiążą się ściśle z transportem towarów. Chodzi przede wszystkim m.in. o załadunek i rozładunek, przepakowanie, przewóz.
Deklaracje INTRASTAT są składane przez zobowiązane podmioty w całej Unii Europejskiej. Stąd też, ten sam przewóz towarów będzie zgłaszany niejako podwójnie, przez nadawcę i odbiorcę. Zostało to specjalnie zaprojektowane w ten sposób, aby EUROSTAT i władze w Brukseli mogły sprawować kontrolę nad prawidłowością deklarowanych danych statystycznych.
Porównując dane wywozu/przywozu towarów z krajów UE, można dosyć łatwo śledzić różnice związane z poziomem obrotów handlowych realizowanych pomiędzy krajami członkowskimi. W efekcie, władze celno-podatkowe będą mogły również sprawdzić, czy prawidłowo były stosowane stawki podatku VAT w obrocie wewnątrzunijnym lub też czy nie nastąpiło nieuzasadnione skorzystanie z 0 proc. stawki VAT w wywozie towarów do innego państwa członkowskiego UE.
Roman Rosiak menedżer w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers